Theo Quyết định 963 của Bộ Công Thương ban hành vào cuối tháng 4-2026, khung giờ cao điểm trong ngày sẽ được điều chỉnh tập trung vào buổi tối, từ 17 giờ 30 đến 22 giờ 30. Trong khi đó, giờ thấp điểm được áp dụng từ 0 giờ đến 6 giờ sáng.
Hiện nay, giờ cao điểm đang được chia thành hai khoảng thời gian gồm 9 giờ 30 đến 11 giờ 30 và 17 giờ đến 22 giờ hằng ngày (trừ chủ nhật), còn giờ thấp điểm kéo dài từ 22 giờ đến 4 giờ sáng.
Việc thay đổi này không ảnh hưởng đến hộ gia đình, do giá điện sinh hoạt vẫn được tính theo bậc thang tiêu thụ, không phân biệt ngày hay đêm.
Tuy nhiên, các cơ sở dịch vụ như nhà hàng, khách sạn, karaoke hay doanh nghiệp sản xuất ca kíp có thể sẽ chịu tác động rõ rệt, bởi nhu cầu sử dụng điện tập trung vào buổi tối - trùng với giờ cao điểm mới.
Theo các chuyên gia, điều này sẽ thúc đẩy doanh nghiệp, khu công nghiệp phải tính đến lắp đặt điện mặt trời kèm pin lưu trữ để dùng vào buổi tối. Tuy nhiên, quá trình triển khai hiện còn vướng nhiều rào cản, đặc biệt là thủ tục pháp lý.
Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Trần Quốc Tâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TPHCM, cho biết theo quy định tại Nghị định số 58/2025/NĐ-CP của Chính phủ, các hệ thống điện mặt trời mái nhà có công suất dưới 100 kW chỉ cần thực hiện thủ tục thông báo, trong khi từ 100 kW trở lên phải đăng ký, với quy trình phức tạp hơn.
Cần đơn giản hóa thủ tục lắp điện mặt trời mái nhà
Đáng chú ý, dù theo tinh thần thông báo, nhưng hồ sơ kèm theo lại yêu cầu nhiều loại giấy tờ như giấy phép môi trường, giấy phép xây dựng, nghiệm thu phòng cháy chữa cháy… khiến phần lớn nhà hàng, khách sạn hay doanh nghiệp khó đáp ứng, có thể do thất lạc. Thêm vào đó, mỗi địa phương hiểu và áp dụng khác nhau, gây khó cho doanh nghiệp.
Bên cạnh vướng mắc về thủ tục, để vận hành hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh giờ cao điểm chuyển sang buổi tối, việc đầu tư hệ thống lưu trữ (BESS) là gần như bắt buộc, kéo theo chi phí tăng thêm rất lớn.
Theo ông Trần Quốc Tâm, cần sớm có cơ chế như đơn giản thủ tục khi lắp đặt điện mặt trời, cũng như cơ chế về vay vốn lãi suất thấp để hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư cũng như góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia vào giờ cao điểm.
Tại hội thảo "Bảo đảm năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của TPHCM" mới đây, ông Hà Huy Cường, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank), cho hay những doanh nghiệp sản xuất lớn rất sẵn sàng đầu tư điện mặt trời để tự chủ năng lượng và tối ưu hiệu quả kinh tế.
Tuy nhiên, với các đơn vị kho bãi hoặc sản xuất ít sử dụng điện, cần có cơ chế mua bán điện dư phù hợp để khuyến khích họ tham gia, thay vì để thị trường bị chững lại như giai đoạn sau năm 2021.
Bộ Công Thương đang yêu cầu đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu thụ, ưu tiên lắp đặt tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.
Mục tiêu hằng năm là có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước sử dụng điện mặt trời mái nhà, hoặc đạt 20% tổng công suất lắp đặt theo kế hoạch phát triển giai đoạn 2026 - 2030 của các địa phương.
