3 giá trị các bố mẹ chọn nhiều nhất sau khi con thi vào lớp 10

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm định hướng cho ngành giáo dục Hà Nội sáng 4/5. Ảnh: Quân đội nhân dân.

Đầu tháng 5/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ thẳng thực trạng kỳ thi vào lớp 10 "căng thẳng hơn cả thi đại học" và yêu cầu ngành giáo dục bảo đảm đủ trường lớp để việc thi cử đánh giá chất lượng, không phải để loại học sinh.

Ngay sau sự kiện quan trọng đó của ngành giáo dục, chúng tôi đã tiến hành một khảo sát nhanh với 8 câu hỏi, thu về 866 phiếu trả lời đủ 8 câu. Một trong 8 câu hỏi đó là: nếu con đỗ vào đúng trường như kỳ vọng, hai yếu tố nào sau đây bạn cho là quan trọng nhất?

Ở phần lựa chọn trả lời, có 9 giá trị, mỗi người được chọn tối đa 2 phương án. Kết quả, 866 người tạo ra 1.732 lượt ghi (mỗi người chọn đủ 2 phương án).

Bài viết dưới đây sẽ phản ánh cách mà các phụ huynh trong khảo sát lựa chọn ra sao xoay quanh 9 giá trị mà chúng tôi nêu ra.

Kỳ thi vào cấp 3 hiện là kỳ thi "căng thẳng hơn cả thi đại học". Ảnh minh họa: Báo Chính phủ.

3 giá trị nhiều phụ huynh lựa chọn nhất là gì?

9 giá trị khảo sát nêu ra trải rộng từ chất lượng dạy, môi trường học đường, đến học phí, vị trí địa lý, tỉ lệ đỗ đại học, cơ hội du học, hướng nghiệp, triết lý giáo dục và danh tiếng trường.

"Chất lượng dạy tốt hoàn toàn thực chất" được 62.9% phụ huynh chọn. "Môi trường lành mạnh, bạn bè tốt, tránh được tệ nạn" được 57.2% chọn. Hai giá trị này cộng lại chiếm gần hai phần ba tổng số lượt chọn.

Trong khi đó, "danh tiếng trường được công nhận trên báo chí và mạng xã hội" chỉ được 1.7% chọn, thấp nhất trong chín giá trị.

Tiếp đến, khi đi vào 5 nhóm phụ huynh khác nhau, kết quả khảo sát cho thấy những sự khác biệt đáng kể. Câu hỏi đặt ra ở đây là, 5 nhóm phụ huynh đó là 5 nhóm nào, sự phân chia trên cơ sở nào? Trong phạm vi bài viết và khảo sát này, chúng tôi chia 5 nhóm phụ huynh dựa theo Câu hỏi đầu tiên.

Câu đầu tiên của khảo sát đưa ra câu hỏi rằng: "Nếu không bị giới hạn bởi khả năng thi đỗ hay điều kiện tài chính, bạn muốn con mình học ở đâu sau khi tốt nghiệp THCS?". Câu hỏi này nhằm ghi nhận mẫu hình "ngôi trường lý tưởng" của người tham gia làm khảo sát. Có 8 mẫu hình, trong đó có một số mẫu hình người trả lời quá nhỏ nên chúng tôi tạm gộp, thành 5 nhóm như sau:

* Các phụ huynh muốn chọn "trường THPT công lập top đầu"

* Các phụ huynh muốn chọn "trường THPT công lập top giữa"

* Các phụ huynh muốn chọn "trường THPT công lập top cuối"

* Các phụ huynh muốn chọn "trường THPT tư thục" (gộp 3 nhóm top đầu - top giữa - top cuối)

* Các phụ huynh muốn chọn trung tâm giáo dục thường xuyên (GDTX) hoặc học nghề / hệ 9+

Vậy thì, với mỗi nhóm phụ huynh này, hệ giá trị mà họ muốn con mình được thụ hưởng sẽ ra sao?

Học sinh thi vào lớp 10 công lập tại Hà Nội trong 3 ngày 30-31/5 và 1/6 (dành riêng cho trường chuyên của Sở GD&ĐT). Học sinh ở TPHCM thi ngày 1 và 2/6. Ảnh minh họa: Báo Chính phủ.

Giá trị ưu tiên của phụ huynh muốn chọn "THPT công lập top đầu"

Nhóm này có 447 người, chiếm 51.6% trong tổng số các phụ huynh.

Trong số 477 người này, "Chất lượng dạy thực chất" được 74.0% chọn, cao hơn 11 điểm phần trăm so với tổng mẫu. "Tỉ lệ đỗ đại học" được 21.3% chọn, gần gấp đôi mức chung (16.6%). "Gần nhà" (14.8%) và "học phí vừa vặn" (15.9%) đều thấp hơn rõ rệt so với tổng mẫu.

Giá trị ưu tiên của phụ huynh muốn chọn "THPT công lập top giữa"

Nhóm này gồm 340 người, chiếm 39.3% tổng số.

Trong nhóm, phụ huynh ưu tiên nhất là "Môi trường lành mạnh" với 64.7%, trong khi "chất lượng dạy" xếp thứ hai (50.9%). "Gần nhà" được 26.5% và "học phí vừa vặn" được 25.6% chọn, cả hai gần gấp đôi tổng mẫu. "Tỉ lệ đỗ đại học" chỉ 11.8%, thấp hơn hẳn nhóm mơ top đầu (21.3%).

Giá trị ưu tiên của phụ huynh muốn chọn "THPT công lập top cuối"

Trong khảo sát, các phụ huynh nhóm này chỉ chiếm 1.3% tổng mẫu (11 người).

Trong nhóm này, ưu tiên số một là "Môi trường lành mạnh", dẫn đầu với 72.7%. Tỉ lệ này cũng là cao nhất trong 5 nhóm - khi so cùng thang giá trị. "Học phí vừa vặn" được 36.4% chọn, cao hơn đáng kể so với tổng mẫu (20.9%). Không ai trong nhóm này chọn "du học, quốc tế" hay "danh tiếng mạng xã hội".

Giá trị ưu tiên của phụ huynh muốn chọn "THPT tư thục"

Các phụ huynh chọn "ngôi trường trong mơ" là trường tư thục, có 48 người, chiếm 5.5% tổng số trong khảo sát.

Với họ, "Chất lượng dạy" dẫn đầu (56.2%), "Môi trường lành mạnh" (37,5%) và "Học phí vừa vặn" (27,2%) là 3 giá trị được chọn nhiều nhất. Tuy vậy, 3 giá trị này không vượt trội so với 3 giá trị tương tự của các phụ huynh chọn công lập.

Hai giá trị có tỷ trọng % đặc biệt vượt trội so với các nhóm còn lại, đấy là "Du học, quốc tế" được 20.8% số người trong nhóm lựa chọn, và "Hạnh phúc tâm lý" được 16.7% chọn.

Khảo sát chia ra 3 nhóm tư thục "top đầu", "top giữa", "top cuối", biểu đồ này thể hiện chỉ số khi gộp cả 3 nhóm lại.

Giá trị ưu tiên của phụ huynh muốn chọn trung tâm GDTX hoặc học nghề/hệ 9+

Nhóm này ít người chọn nhất trong khảo sát, chiếm 2.3% tổng mẫu.

Với họ, "Chất lượng dạy" và "Môi trường lành mạnh" cùng dẫn đầu khi chiếm 45%

"Hướng nghiệp sớm" được 30% chọn, tỷ lệ này cao nhất trong 5 nhóm phụ huynh, và gấp 4 lần tổng chung (7.5%). "Hạnh phúc tâm lý" được 20% phụ huynh nhóm này lựa chọn, cũng cao hơn hẳn mức trung bình. "Tỉ lệ đỗ đại học" và "du học, quốc tế" chỉ 5.0%, thấp nhất toàn mẫu.