Một trong những đặc điểm đáng chú ý của thị trường bạc vật chất tại Việt Nam là giá bán trong nước thường cao hơn đáng kể so với giá bạc thế giới sau khi quy đổi sang đồng Việt Nam. Khoảng chênh lệch này hay còn gọi là premium. Điều này là dễ hiểu bởi giá bạc thế giới giao ngay sau khi quy đổi theo tỷ giá USD/VND bán ra của Vietcombank mới chỉ phản ánh giá trị kim loại bạc trên thị trường quốc tế, chưa bao gồm các khoản thuế, phí và chi phí để đưa bạc vật chất về Việt Nam.
Thông tin từ Phú Quý công bố, doanh nghiệp nhập khẩu bạc phải tính đến thuế GTGT hàng nhập khẩu 10%, thuế nhập khẩu 1%, khoản premium trả thêm cho nhà cung cấp nước ngoài, cùng các chi phí vận chuyển, bảo hiểm, lưu kho, gia công và phân phối. Trong đó, thuế GTGT đầu vào có thể được khấu trừ theo quy định nhưng vẫn ảnh hưởng đến nhu cầu vốn của doanh nghiệp.
Dữ liệu giá bạc thỏi Phú Quý và giá bạc thế giới quy đổi theo tỷ giá USD/VND có mức premium bình quân lên tới khoảng 19,5%, trung vị 21,6%. Có những thời điểm khoảng cách còn vượt 30%, thậm chí đạt 34,4% vào ngày 30/1/2026.
Tuy nhiên, con số cụ thể trong những phiên gần đây đang chứng kiến một diễn biến rất khác. Ngày 12/11/2026, giá bạc thỏi Phú Quý bán ra ở mức khoảng 43,07 triệu đồng/kg, trong khi giá bạc thế giới quy đổi tương ứng khoảng 42,67 triệu đồng/kg. Chênh lệch chỉ còn khoảng 390.000 đồng/kg.
Đáng chú ý, ngày 4/11, giá bạc Phú Quý bán ra thậm chí thấp hơn giá thế giới quy đổi khoảng 0,18%. Đến ngày 9/11, mức chênh lệch âm còn lên tới khoảng 0,29%. Đây là hiện tượng hiếm gặp nếu so với mặt bằng premium trong hơn một năm qua.
Đặc biệt, diễn biến này xuất hiện ngay sau một đợt điều chỉnh mạnh của thị trường bạc. Từ ngày 23/10 đến 12/11, giá bạc Phú Quý bán ra giảm khoảng 13%, trong khi giá bạc thế giới quy đổi chỉ giảm khoảng 4%. Nói cách khác, bạc trong nước giảm mạnh hơn đáng kể so với thị trường quốc tế. Phần chênh lệch từng được cộng thêm vào giá bạc vật chất đã bị thu hẹp nhanh chóng.
Nhu cầu mua sụt giảm, nhà đầu tư bán ra có thể là nguyên nhân quan trọng khiến premium thu hẹp
Một trong những nguyên nhân có thể dẫn tới hiện tượng này là sự thay đổi trong tâm lý và hành vi giao dịch của nhà đầu tư trong nước.
Ở giai đoạn thị trường bạc tăng nóng, nhu cầu mua bạc vật chất để tích trữ tăng mạnh. Người mua không chỉ kỳ vọng giá bạc thế giới đi lên mà còn muốn sở hữu bạc thực tế trong bối cảnh lo ngại nguồn cung hạn chế. Khi lượng người muốn mua vượt quá khả năng cung ứng tức thời của các doanh nghiệp, giá bạc trong nước có thể bị đẩy lên cao hơn đáng kể so với giá quốc tế.
Tình thế hiện nay có thể đã đảo chiều. Sau đợt biến động mạnh và giảm sâu của giá bạc, tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn. Những người từng mua bạc ở vùng giá cao có thể không còn muốn tiếp tục gia tăng tỷ trọng. Một bộ phận khác có thể lựa chọn hiện thực hóa lợi nhuận, thu hồi vốn hoặc cắt lỗ để chuyển sang những kênh đầu tư ít biến động hơn.
Đặc biệt, bạc có biên độ dao động giá lớn hơn vàng, trong khi thị trường vật chất cũng có những hạn chế về thanh khoản và chênh lệch mua – bán. Khi thị trường biến động mạnh, điều này có thể khiến người mua mới dè dặt hơn.
Trong bối cảnh đó, lượng bạc được nhà đầu tư bán lại cho doanh nghiệp có thể trở thành một nguồn cung quan trọng. Thay vì phải tìm kiếm nguồn bạc mới từ nước ngoài, doanh nghiệp kinh doanh bạc có thể thu mua lại bạc từ khách hàng, sau đó kiểm định, luân chuyển và bán cho những người có nhu cầu mới. Đây là một hoạt động bình thường của thị trường kim loại quý vật chất.
Nếu lượng bạc được bán lại đủ đáp ứng nhu cầu mua mới, doanh nghiệp sẽ ít chịu áp lực phải nhập khẩu bổ sung. Khi đó, premium của bạc trong nước có thể giảm mạnh, bởi nguồn cung nội địa đã phần nào đáp ứng được nhu cầu giao dịch.
Cần lưu ý, đây là giả thuyết về cơ chế thị trường, chưa phải thông tin đã được xác nhận về lượng bạc thu mua lại, tồn kho hay hoạt động nhập khẩu của các doanh nghiệp kinh doanh bạc.
Vàng vẫn được ưu tiên hơn bạc
Một yếu tố khác không thể bỏ qua là sự khác biệt trong tâm lý lựa chọn giữa vàng và bạc. Dù cùng thuộc nhóm kim loại quý, vàng vẫn có vị thế đặc biệt trong danh mục tích trữ của người dân Việt Nam. Vàng có lịch sử lâu đời hơn trong vai trò tài sản bảo toàn giá trị, được nhận diện rộng rãi và có hệ thống giao dịch vật chất quen thuộc hơn.
Trong những giai đoạn thị trường tài chính bất ổn, nhà đầu tư thường có xu hướng tìm đến vàng trước tiên. Bạc, dù có tiềm năng tăng giá lớn, lại mang tính chất hàng hóa công nghiệp rõ nét hơn và có biên độ biến động mạnh hơn.
Hiện tại, ngay cả khi giá bạc trong nước đang gần như ngang giá thế giới, mức premium của vàng vẫn được duy trì quanh 10% theo mặt bằng tham chiếu hiện tại. Sự khác biệt này phần nào cho thấy thị trường vàng và bạc đang có trạng thái cung – cầu khác nhau. Vàng vẫn có lực cầu tích trữ tương đối tốt, trong khi bạc có thể đang trải qua giai đoạn nhu cầu mua vật chất suy yếu hơn.
Nói cách khác, không phải cứ giá kim loại quý thế giới biến động thì dòng tiền trong nước sẽ phân bổ đồng đều vào cả vàng và bạc. Việc vàng vẫn được ưu tiên hơn có thể khiến bạc thiếu đi một phần lực cầu đầu tư trong nước, qua đó tạo áp lực thu hẹp premium.
Người mua bạc đang có lợi thế hiếm thấy
Diễn biến hiện tại mang đến một lợi thế tương đối rõ ràng cho người mua bạc vật chất trong nước. Trước đây, khi premium duy trì ở mức 20-30%, người mua phải chấp nhận trả thêm một khoản tiền rất lớn so với giá trị bạc trên thị trường quốc tế. Điều này đồng nghĩa giá bạc thế giới phải tăng thêm một khoảng đáng kể thì người mua mới có thể bù đắp phần chênh lệch ban đầu, chưa kể khoảng cách giữa giá mua và giá bán lại.
Hiện tại, với mức premium chỉ quanh 0,5%, rào cản này đã giảm đi rất nhiều. Có thể hình dung, với mỗi kg bạc có giá trị quy đổi khoảng 43 triệu đồng, người mua hiện chỉ phải trả thêm khoảng 390.000 đồng so với giá thế giới. Trong khi ở giai đoạn premium 20%, phần chênh lệch có thể lên tới gần 9 triệu đồng/kg.
Đây là sự khác biệt rất lớn về giá mua đầu vào. Nếu bạc thế giới bước vào một chu kỳ tăng mới, người mua trong nước có cơ hội hưởng lợi từ biến động giá quốc tế mà không phải gánh một khoản premium quá lớn ngay từ đầu.
Tuy nhiên đối với doanh nghiệp kinh doanh bạc, nếu giá bạc bán ra trong nước chỉ cao hơn giá thế giới quy đổi 0,5%, việc nhập một lô hàng mới với đầy đủ chi phí nói trên sẽ tạo ra áp lực rất lớn lên biên lợi nhuận. Vì vậy, một khả năng đáng xem xét là các doanh nghiệp đang thận trọng hơn với hoạt động nhập khẩu mới, ưu tiên tiêu thụ lượng hàng đã có, thu mua lại bạc từ thị trường trong nước hoặc chỉ nhập bổ sung khi thực sự cần thiết.
Triển vọng dài hạn tích cực của bạc
Xét riêng tương quan giữa giá bạc vật chất trong nước và thế giới, thời điểm hiện tại đang mang đến một điều kiện mua thuận lợi hơn đáng kể so với phần lớn thời gian trước đó. Sau giai đoạn người mua phải chấp nhận trả thêm hàng chục phần trăm để sở hữu bạc vật chất, việc có thể tiếp cận kim loại quý này với mức giá gần ngang thế giới là một luận điểm đầu tư quan trọng.
Nếu nhìn bạc như một tài sản tích lũy dài hạn, thay vì công cụ đầu cơ ngắn hạn, mức premium thấp hiện nay có thể là một lợi thế quan trọng. Người mua không chỉ tiết kiệm được chi phí đầu vào mà còn giảm bớt rủi ro phải mua ở mức giá quá cao so với thị trường quốc tế.
Bên cạnh đó, bạc vẫn có những động lực dài hạn đáng chú ý. Kim loại này vừa là tài sản đầu tư, tích trữ, vừa là nguyên liệu quan trọng trong các ngành điện tử, năng lượng mặt trời, xe điện và công nghệ cao. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu và hạ tầng điện cũng có thể tạo thêm nhu cầu sử dụng bạc trong dài hạn.
Theo Silver Institute, thị trường bạc toàn cầu được dự báo tiếp tục thiếu hụt nguồn cung trong năm 2026, đánh dấu năm thiếu hụt thứ sáu liên tiếp. Tuy nhiên, nhu cầu công nghiệp cũng đối mặt với những thách thức, trong đó có xu hướng tiết giảm lượng bạc sử dụng trong sản xuất pin mặt trời.
