Bắt tay cùng Belarus, Việt Nam biến "loại hạt tuổi thơ" thành công nghệ sinh học thế hệ mới

29/09/2026 16:21

Các nhà khoa học Việt Nam và Belarus đã chế tạo một loại vật liệu có khả năng hút, giữ nhiều nước, xử lý kim loại nặng trong đất từ tinh bột hạt mít.

Hạt mít bùi, thơm, gắn với những buổi trưa hè và ký ức tuổi thơ giản dị. Giờ đây, loại hạt tuổi thơ đó đã được các nhà khoa học nâng lên một tầng cao mới.

Một nghiên cứu được thực hiện trong khuôn khổ nhiệm vụ "Nghiên cứu chế tạo copolyme ghép trên cơ sở tinh bột và các monome acrylic ưa nước làm chất nền nhả có kiểm soát hoặc chất hấp thu trong nông nghiệp và xử lý môi trường" (mã số QTBY01.06/23-24). Đã tìm ra những tác dụng sinh học đáng quý của hạt mít.

Công trình là sự hợp tác của các nhà khoa học Việt Nam và Belarus.

Bắt tay cùng Belarus, Việt Nam biến Bột hạt mít (ảnh NNC CC).

Biến hạt mít thành vật liệu giữ nước

Nhóm nghiên cứu sử dụng tinh bột hạt mít kết hợp với axit acrylic (AA) và acrylamide (AM) để tạo ra polyme siêu hấp thụ (SAP).

SAP là vật liệu có khả năng hút và giữ một lượng nước lớn. Khi được đưa vào đất, vật liệu này có tiềm năng giúp duy trì độ ẩm, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cây trồng sinh trưởng.

Ngoài khả năng giữ độ ẩm thì bột hạt mít còn cho thấy có khả năng xử lý đất nhiễm chì, kẽm. Để kiểm tra khả năng ứng dụng trong môi trường đất ô nhiễm, nhóm nghiên cứu bổ sung SAP vào đất nhiễm chì, kẽm tại Tân Long, Thái Nguyên, sau đó trồng cây sơn cúc ba thùy (Sphagneticola trilobata (L.) Pruski).

Sau 90 ngày, lượng chì và kẽm trong đất giảm đáng kể khi kết hợp SAP với cây sơn cúc ba thùy. Hiệu quả cao nhất được ghi nhận ở mức bổ sung 0,8 g SAP/kg đất.

Những kết quả này bước đầu cho thấy vật liệu từ tinh bột hạt mít không chỉ có khả năng giữ nước mà còn có thể hỗ trợ cây sinh trưởng và hấp thụ kim loại nặng trong đất. Đây là cơ sở để nhóm tiếp tục nghiên cứu khả năng sử dụng vật liệu trong cải tạo đất ô nhiễm.

Nhóm nghiên cứu đã công bố hai bài báo trên các tạp chí thuộc danh mục SCIE (Khoa học). Một nghiên cứu đăng trên Materials Research Express về chế tạo vật liệu bằng phương pháp trùng hợp frontal; nghiên cứu còn lại đăng trên ChemistrySelect, tập trung vào việc kết hợp vật liệu với cây trồng để hỗ trợ xử lý kim loại nặng.