Ngày 3/2/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến công bố thông tin, giao dịch chứng khoán và hoạt động của công ty chứng khoán.
Thông tư này điều chỉnh, hoàn thiện các nội dung tại Thông tư 96/2020/TT-BTC, Thông tư 120/2020/TT-BTC và Thông tư 121/2020/TT-BTC, cùng các văn bản sửa đổi trước đó.
Theo Bộ Tài chính, việc ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam, hướng tới mục tiêu đến tháng 9/2026, cổ phiếu Việt Nam được cơ cấu đúng kế hoạch trong chỉ số thị trường mới nổi của FTSE Russell và từng bước nâng tỷ trọng trong rổ chỉ số này.
Đồng thời, Thông tư cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đảm bảo hoạt động giao dịch và thanh toán an toàn, ổn định.
Thông tư gồm 16 điều, trong đó 15 điều sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành và một điều khoản thi hành. Một số nội dung đáng chú ý gồm mở thêm cách thức giao dịch mới cho nhà đầu tư nước ngoài
Bộ Tài chính nới cơ chế giao dịch chứng khoán cho nhà đầu tư nước ngoài từ 3/2/2026.
Thông tư cho phép NĐTNN thông qua các tổ chức môi giới toàn cầu để đặt lệnh giao dịch chứng khoán tới các công ty chứng khoán trong nước mà không cần mở tài khoản giao dịch riêng tại từng công ty chứng khoán Việt Nam.
Theo cơ chế này, NĐTNN vẫn phải đăng ký mã số giao dịch chứng khoán và mở tài khoản lưu ký tại thành viên lưu ký. Sau khi Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSDC) và ngân hàng thanh toán hoàn tất thanh toán, tiền và chứng khoán sẽ được phân bổ về tài khoản lưu ký của nhà đầu tư.
Cách làm này được đánh giá giúp giảm thủ tục, rút ngắn thời gian tham gia thị trường đối với các quỹ lớn, đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế mà nhiều thị trường đang áp dụng.
Trên cơ sở đó, Thông tư cũng bổ sung khái niệm tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện, quy định trách nhiệm của các bên liên quan, yêu cầu tối thiểu về hợp đồng giữa công ty chứng khoán trong nước và tổ chức môi giới toàn cầu, cũng như các nội dung về nhận lệnh, kiểm soát giao dịch, quản lý dữ liệu và nhận biết khách hàng.
Thứ hai, điều chỉnh quy định liên quan đến giao dịch không yêu cầu có đủ tiền trước (NPF). Thông tư không yêu cầu công bố thông tin ra thị trường đối với trường hợp NĐTNN là tổ chức vi phạm nghĩa vụ thanh toán giao dịch NPF.
Thay vào đó, công ty chứng khoán phải báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), VSDC và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) ngay trong ngày phát sinh vi phạm.
Bên cạnh đó, Thông tư bổ sung chế tài hạn chế giao dịch NPF đối với các tổ chức vi phạm. Cụ thể, NĐTNN vi phạm lần đầu sẽ không được tiếp tục giao dịch NPF trong 7 ngày giao dịch liên tục; trường hợp vi phạm nhiều lần trong vòng 30 ngày giao dịch, thời gian hạn chế có thể kéo dài tới 180 ngày.
Trong thời gian bị hạn chế, các sở giao dịch chứng khoán sẽ thông báo để các công ty chứng khoán thành viên yêu cầu nhà đầu tư phải có đủ tiền trên tài khoản lưu ký khi đặt lệnh mua cổ phiếu.
Thứ ba, bỏ giới hạn danh mục cổ phiếu được giao dịch NPF. Theo Bộ Tài chính, việc giới hạn danh mục cổ phiếu NPF trước đây gây khó khăn cho các quỹ đầu tư trong việc mô phỏng chỉ số, đặc biệt trong trường hợp một số cổ phiếu thuộc nhóm công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp có liên quan nằm trong cơ cấu chỉ số.
Do đó, Thông tư mới cho phép công ty chứng khoán nhận lệnh NPF đối với cả cổ phiếu của chính mình, công ty mẹ hoặc doanh nghiệp cùng công ty mẹ, với điều kiện có thỏa thuận chuyển quyền sở hữu sang một công ty chứng khoán khác khi nhà đầu tư không thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Qua đó, hạn chế rủi ro vi phạm các quy định về mua lại cổ phiếu, sở hữu chéo và pháp luật liên quan.
Cuối cùng, bổ sung quy định về tài khoản giao dịch của công ty quản lý quỹ nước ngoài. Phù hợp với Nghị định 245/2025/NĐ-CP, Thông tư cho phép công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài được mở hai tài khoản giao dịch chứng khoán. Một tài khoản phục vụ hoạt động giao dịch của chính công ty và một tài khoản dành cho hoạt động quản lý giao dịch của khách hàng.
