Cà phê Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành di sản văn hóa

Sáng 5-4, tại Coffee Talk "Để cà phê trở thành di sản văn hóa" nằm trong Khuôn khổ Lễ hội "Tôn vinh cà phê – trà Việt" lần 4 – 2026 do Báo Người Lao Động tổ chức tại TTTM Gigamall (TPHCM), hơn 200 sinh viên đã giao lưu sôi nổi với 2 khách mời là nhà báo Vũ Kim Hạnh và chuyên gia pha chế cà phê Julie Đặng. 

Nhà báo Vũ Kim Hạnh giao lưu tại sự kiện

Mở đầu, nhà báo Vũ Kim Hạnh đã trình bày những luận điểm chính xoay quanh việc định vị và phát triển cà phê Việt Nam trở thành một di sản văn hóa gắn liền với phát triển kinh tế.

TIN LIÊN QUANTối nay, trao giải cuộc thi "Cảm tưởng về cà phê - trà Việt"Ngày thứ 2 Lễ hội "Tôn vinh cà phê - trà Việt" lần 4 có gì đặc biệt?

Theo đó, cà phê Việt Nam, chủ yếu là Robusta, đang dần khẳng định được vị trí đặc sắc trên toàn cầu nhờ bản sắc riêng biệt và sự hiện diện thường trực trong đời sống mỗi người dân. 

Việc đưa cà phê vào danh mục di sản văn hóa quốc gia là rất khả thi vì nó đáp ứng các tiêu chí về sản phẩm vật chất, tinh thần, có giá trị lịch sử, văn hóa và được truyền thừa qua nhiều thế hệ.

"Việc công nhận di sản không chỉ là sự bảo chứng cho lịch sử phát triển mà còn là "mỏ vàng" của ngành du lịch, là sức mạnh mềm giúp quảng bá hình ảnh quốc gia ra thế giới" – nhà báo Vũ Kim Hạnh nhấn mạnh.

Cà phê có thể trở thành "mỏ vàng"

Chuyên gia dẫn ra 3 yếu tố tạo nên sự khác biệt của cà phê Việt Nam là: cách pha chế và chế biến đặc biệt (cà phê pha phin); sản phẩm nổi tiếng (cà phê sữa đá, cà phê trứng, cà phê muối) và tính cộng đồng khi quán cà phê tại Việt Nam chính là không gian kết nối, hẹn hò và là một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội.

Diễn giả Julie Đặng

Chuyên gia pha chế cà phê Julie Đặng nêu lại những chia sẻ của các thế hệ đi trước như nhà báo Vũ Kim Hạnh, đó là những kinh nghiệm "xương máu" đã qua đúc kết. Những thông tin này sẽ giúp người trẻ hiểu rõ nền tảng về di sản và thực chứng quốc tế, cung cấp cái nhìn thực tế về thị trường Việt Nam, giúp tiết kiệm thời gian nghiên cứu và có độ chính xác cao hơn so với việc chỉ tìm kiếm thông tin trên mạng.

Theo cô Julie Đặng, điều đặc biệt của cà phê Việt Nam không chỉ nằm ở bản thân ly cà phê mà bao hàm toàn bộ các yếu tố xung quanh nó.

Hành động "đi cà phê" của người Việt mang ý nghĩa rộng lớn hơn việc thưởng thức đồ uống; đó là đi nói chuyện, tâm sự, bàn chuyện làm ăn, hoặc thậm chí là để một mình sáng tạo và quan sát cuộc sống.

Sinh viên đặt câu hỏi tại Coffee Talk

Cà phê gắn liền với con người Việt Nam như một không gian văn hóa, kết nối với nhau và kết nối với cuộc sống. Đây chính là nét riêng biệt, mang màu sắc bản địa đậm nét trong mắt bạn bè quốc tế.

Chuyên gia Julie Đặng nói với sinh viên và những người trẻ muốn khởi nghiệp nhìn nhận cà phê như một thị trường mở với tính ứng dụng đa dạng. Kinh doanh cà phê không chỉ dừng lại ở đồ ăn thức uống (F&B) mà còn mở rộng ra các dịch vụ và sản phẩm phụ trợ.

Ở phần giao lưu, sinh viên Nguyễn Thị Lan Phương, Trường ĐH Tài chính Marketing, đã hỏi về khởi nghiệp cà phê hiện tại.

Cô Julie Đặng đã trả lời về một chu trình để bắt đầu cho khởi nghiệp cà phê. Bắt đầu từ vốn, nguồn cung đầu vào, kỹ thuật pha chế và thị trường người tiêu dùng.

Trước hết, khởi nghiệp ngành F&B phải biết ăn, biết uống và biết thưởng thức để hiểu được nguyên bản của món ăn/thức uống trong lịch sử, hiện tại và tương lai.

Hãy coi khách hàng như khách đến chơi nhà, dùng câu chuyện về sản phẩm để tạo dấu ấn cá nhân và giúp khách hàng trân trọng giá trị sản phẩm.

Việc pha chế, sáng tạo phải có nền tảng kỹ thuật, khoa học vững chắc và không để vị cá nhân lấn át thị hiếu của đại chúng

Và cuối cùng là biến những yếu tố trên thành một trải nghiệm văn hóa thực sự để thương hiệu có thể đứng vững trong tâm trí người tiêu dùng.

Sinh viên nhận quà sau khi đặt câu hỏi

Sinh viên Yến Nhi đặt câu hỏi: "Trong bối cảnh lạm phát, làm thế nào để khách hàng không bỏ mình khi mình tăng giá sản phẩm?"

Cô Julie Đặng trả lời: "Hãy đặt mình vào vị trí khách hàng và tự đặt câu hỏi: Vì sao khách hàng phải chọn mình giữa nhiều sự lựa chọn khác?"

Đó là, khi tăng giá, không nên chỉ đơn thuần tăng con số mà phải tăng giá trị trải nghiệm đi kèm. Hãy làm sao để khách hàng cảm thấy họ đang đi cùng hành trình tăng trưởng giá trị với doanh nghiệp.

Quang cảnh Coffee Talk

Nhà báo Vũ Kim Hạnh bổ sung, khi quán tăng giá, chủ quán có thể tặng thêm một món quà phụ (như chiếc bánh quy tự làm) để khách hàng cảm thấy sự chăm chút và thông cảm cho việc tăng giá do nguyên liệu đầu vào tăng.

Chủ quán nên minh bạch với khách hàng, khi tăng giá có thể sử dụng các kênh như email, tin nhắn để giải thích và gửi thông điệp đến khách hàng thay vì chỉ thông báo tăng giá một cách khô khan.

"Hãy ưu tiên khách hàng cũ, giữ một khách hàng cũ dễ hơn so với việc tìm kiếm một khách hàng mới" – nhà báo Kim Hạnh nêu.

Sinh viên Nguyễn Đình Nam, Trường ĐH Công Thương, đặt câu hỏi: việc ra đời các sản phẩm tiện lợi như cà phê uống liền, cà phê ủ lạnh (Cold Brew) có làm mất đi các nét truyền thống như văn hóa cà phê bệt hay việc tụ tập bạn bè không?

Theo nhà báo Vũ Kim Hạnh, khi ra sản phẩm mới, cần phân tích xem nó thu hút khách hàng ở điểm nào so với sản phẩm cũ. Sản phẩm mới là câu trả lời cho nhịp sống nhanh, nhưng việc duy trì kết nối và sự chăm chút trong cách phục vụ vẫn là yếu tố then chốt để giữ gìn bản sắc văn hóa.

Sinh viên nhận quà sau khi đặt câu hỏi

Trong khi đó, bạn Ngọc, Trường ĐH Công nghệ TPHCM (HUTECH) lại đặt vấn đề, người trẻ ngày này quen với cà phê hòa tan tiện lợi, làm sao để lan tỏa giá trị di sản văn hóa cà phê?

Cô Julie Đặng thông tin Barista School thường xuyên tổ chức các workshop ngắn hạn một buổi giúp người yêu cà phê học cách phân biệt cà phê ngon - dở và tìm hiểu hành trình từ hạt đến tách.

Việc tham gia các cuộc thi quốc tế cũng là cách để người trẻ khẳng định năng lực và sự nghiêm túc của Việt Nam với văn hóa cà phê toàn cầu.

Một nam sinh viên đặt câu hỏi

Là người giành được suất cuối cùng của buổi giao lưu, bạn Quang Vũ, Trường ĐH Tài chính Marketing đặt câu hỏi: Làm thế nào để nâng tầm giá trị hạt cà phê Việt, thoát khỏi việc chỉ bán nguyên liệu thô để xây dựng thương hiệu mạnh quốc tế?

Nhà báo Vũ Kim Hạnh gợi ý giải pháp tập trung vào việc "đóng gói" mô hình kinh doanh và quy trình quản trị chuyên nghiệp để xuất khẩu. Ví dụ như mô hình của Three O'Clock, một thương hiệu chỉ mới khoảng 10 chi nhánh ở Việt Nam nhưng đã nhượng quyền ra nhiều thị trường quốc tế.

Chuyên gia này nhấn mạnh, yếu tố then chốt là tính nhất quán về chất lượng và dịch vụ để giữ lòng tin của khách hàng, kết hợp với việc quảng bá chuyên nghiệp để xây dựng thương hiệu mạnh quốc tế.

Đại diện ban tổ chức tặng hoa các diễn giả