Chiều 15/11, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và thành viên Chính phủ đối với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), bảo đảm thống nhất với Luật Đất đai (sửa đổi) và các luật liên quan.
Theo đó, tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh, ba dự án luật có quan hệ chặt chẽ, tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội cũng như quyền, lợi ích của người dân và doanh nghiệp. Việc chỉnh lý phải bảo đảm đồng bộ pháp luật, phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực, trục lợi chính sách, thất thoát, lãng phí; đồng thời đáp ứng tiến độ để Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến ngày 17/11.
Tham dự cuộc họp có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên; các Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Hồ Quốc Dũng; lãnh đạo các bộ, ngành và cơ quan của Quốc hội (Ảnh: VGP)
Đề xuất chỉ bán lại nhà ở xã hội cho người đủ điều kiện sau 5 năm
Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, Bộ đã phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, tiếp thu và chỉnh lý hai dự án luật. Riêng dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ đã cơ bản tiếp thu, chỉnh lý 11 nội dung theo ý kiến của Thủ tướng và các thành viên Chính phủ.
Các vấn đề cần tiếp tục xem xét gồm nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội trong dự án nhà ở thương mại, điều kiện bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm và chính sách ưu đãi đối với nhà ở cho thuê.
Về nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng đề xuất giao UBND cấp tỉnh quyết định hình thức thực hiện của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại. Các hình thức gồm dành quỹ đất ngay trong dự án, bố trí quỹ đất ở vị trí khác hoặc nộp khoản tiền tương đương.
Trong khi đó, lãnh đạo Bộ Công an đề nghị dành quỹ đất ngay trong dự án, thay vì bố trí tại vị trí khác hoặc nộp tiền, nhằm bảo đảm người thu nhập thấp được tiếp cận hạ tầng và các dịch vụ thiết yếu.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đồng tình với việc ưu tiên bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội trong dự án nhà ở thương mại, đồng thời đề nghị nghiên cứu quy định phù hợp với những dự án quy mô nhỏ.
Đối với giao dịch nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng báo cáo phương án chỉ cho phép bán lại sau 5 năm cho người thuộc đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, với giá bán do các bên thỏa thuận. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ủng hộ phương án này nhằm bảo đảm mục tiêu chính sách, hạn chế nguy cơ lợi dụng chính sách.
Liên quan đến đề xuất trên, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu đề nghị làm rõ các vấn đề pháp lý về quyền sở hữu, quyền tự do hợp đồng, điều kiện chuyển nhượng tiếp theo và quy định chuyển tiếp.
Với nhà ở cho thuê, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu rà soát chính sách ưu đãi, thực hiện miễn, giảm tiền sử dụng đất phù hợp với pháp luật đất đai. Chính sách cần phân biệt các trường hợp được hưởng ưu đãi, không áp dụng miễn đồng loạt cho mọi dự án.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng (Ảnh:VGP)
Làm rõ nghĩa vụ tài chính khi chuyển nhượng dự án, xử lý tài sản bảo đảm
Đối với dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết dự thảo đã được chỉnh lý theo hướng chủ đầu tư phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai trước khi chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án.
Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước đề nghị làm rõ cơ sở pháp lý để các tổ chức tín dụng xử lý tài sản bảo đảm, thu hồi nợ. Việc dẫn chiếu qua lại giữa Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Kinh doanh bất động sản cần được xử lý để tránh gây khó khăn khi áp dụng.
Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị rà soát quy định về quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất và cấp Giấy chứng nhận cho tổ chức, cá nhân nước ngoài. Đồng thời, cần bảo đảm thống nhất cơ chế khấu trừ chi phí nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi thực hiện dự án nhà ở thương mại.
Ở góc độ tài chính, ngân sách, lãnh đạo Bộ Tài chính lưu ý cơ sở pháp lý thực hiện chính sách thuế đối với đất bỏ hoang và tác động ngân sách của cơ chế hoàn trả kinh phí nhà đầu tư ứng trước để thực hiện dự án tái định cư.
Bộ Tư pháp đề nghị rà soát các quy định về tài chính đất đai, ngân sách và điều khoản chuyển tiếp, bảo đảm các dự án luật thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành. Cơ chế xử lý tình huống phát sinh cũng cần được nghiên cứu để tránh khoảng trống pháp lý khi các luật có hiệu lực.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban đã tổng rà soát các dự án luật, nghị quyết trình Quốc hội tại kỳ họp và kiến nghị các cơ quan soạn thảo tiếp tục xử lý những vấn đề về tính hợp hiến, hợp pháp, đồng bộ, thống nhất. Các nội dung cần lưu ý gồm quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài, công chứng, chứng thực, luật hóa các cơ chế thí điểm và thời điểm có hiệu lực của các luật.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị lấy Luật Đất đai làm cơ sở đối chiếu khi hoàn thiện hai dự thảo còn lại. Các quy định về giao đất, nghĩa vụ tài chính, giao dịch nhà ở, xác lập quyền sở hữu và cấp Giấy chứng nhận phải thống nhất; chính sách mới cần xác định rõ quyền, nghĩa vụ của các chủ thể và điều kiện áp dụng để bảo đảm tính khả thi.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ và các cơ quan chủ trì soạn thảo, đồng thời đề nghị sớm thống nhất, lựa chọn một phương án với những vấn đề còn ý kiến khác nhau. Những nội dung phức tạp, nhạy cảm cần được báo cáo hoặc xin ý kiến cấp có thẩm quyền theo quy định.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm về tiến độ và chất lượng dự thảo
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghi nhận sự phối hợp của các cơ quan Quốc hội, tinh thần trách nhiệm và sự khẩn trương của Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp cùng các bộ, ngành trong quá trình tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc (Ảnh: VGP)
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Xây dựng tiếp thu đầy đủ ý kiến tại cuộc họp, làm rõ việc thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng và ý kiến của các thành viên Chính phủ.
Các dự án luật phải thể chế hóa đầy đủ chủ trương, chính sách tại Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương và các kết luận của Bộ Chính trị, bảo đảm thống nhất giữa các luật. Những nội dung mang tính chuyên ngành cần được rà soát, xử lý tại các luật tương ứng.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm về tiến độ, nội dung và chất lượng các dự thảo theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và Quy chế làm việc của Chính phủ. Quá trình xây dựng pháp luật phải thực hiện nghiêm Quy định số 178-QĐ/TW của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tuyệt đối không để xảy ra trục lợi chính sách.
Bộ Tư pháp được giao phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan rà soát, đối chiếu ba dự thảo luật. Việc rà soát phải làm rõ các điều khoản đã thống nhất, chưa thống nhất và phương án xử lý, kèm hồ sơ trình Thủ tướng xem xét, chỉ đạo.
Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo báo cáo tiếp thu, giải trình của Chính phủ và chỉnh lý dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), trình Thủ tướng xem xét để kịp thời trình Quốc hội. Văn phòng Chính phủ có nhiệm vụ đôn đốc, bảo đảm tiến độ thực hiện.
