"Chìa khóa" tăng trưởng 2 con số nhanh, bền vững và liên tục

Triển khai hiệu quả các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị

TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng: Mô hình phát triển của Việt Nam trong thời gian tới không chỉ nằm ở tăng trưởng kinh tế, mà còn phải hài hòa với ổn định chính trị, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng quản trị.

TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng.

Triển khai hiệu quả các nghị quyết chiến lược, mang tính nền tảng của Bộ Chính trị (Nghị quyết 57, 59, 66, 68, 70, 71, 72, 79) cùng với đó là các luật mới được Quốc hội ban hành. Bên cạnh đó, triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính cấu trúc như: nâng hạng thị trường chứng khoán theo đúng lộ trình; từng bước vận hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Tp.HCM và Đà Nẵng; thành lập thị trường carbon; xây dựng trung tâm giao dịch bất động sản; nâng cấp thị trường giao dịch hàng hóa.

Đồng thời, cần chú trọng bình ổn các thị trường then chốt như nhà đất, tỉ giá và vàng để hạn chế rủi ro lan truyền. Bên cạnh mục tiêu tăng trưởng, việc kiên định ổn định kinh tế vĩ mô vẫn là yêu cầu xuyên suốt.

Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, kiểm soát tỉ giá linh hoạt

Ông Nguyễn Bá Hùng - Chuyên gia kinh tế trưởng ADB: Năm 2026, tăng trưởng kinh tế toàn cầu được dự báo sẽ vẫn ở mức thấp, kèm theo lạm phát vừa phải nhưng những bất ổn về tài chính và thương mại có thể kéo dài. 

Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần tận dụng các cơ hội đa dạng hoá thị trường xuất khẩu và thu hút dòng vốn quốc tế, đồng thời thận trọng trong việc quản lý biến động tỉ giá hối đoái, lãi suất vay nợ và mặt trái của việc tăng tín dụng quá nhanh.

Ông Nguyễn Bá Hùng - Chuyên gia kinh tế trưởng ADB.

Phối hợp chính sách tiền tệ và tài khoá là yếu tố rất quan trọng trong giai đoạn tới để duy trì đà tăng trưởng kinh tế. Chính sách tài khóa cần đóng vai trò dẫn dắt bằng cách đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và cung cấp hỗ trợ có mục tiêu cho các doanh nghiệp, người lao động cũng như các dịch vụ công.

Đồng thời, chính sách tiền tệ có thể duy trì mức hỗ trợ tăng trưởng như hiện nay, trong khi chính sách ổn định vĩ mô cần ưu tiên kiểm soát lạm phát và tỉ giá linh hoạt kịp thời, dẫn dắt nguồn tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh và hướng ra xuất khẩu.

Việt Nam cần tiếp tục thực hiện các sáng kiến chuyển đổi xanh, đồng thời theo dõi diễn biến thị trường và điều chỉnh tốc độ tăng tín dụng để tạo thuận lợi cho tăng trưởng và giảm thiểu rủi ro gia tăng nợ xấu và áp lực lạm phát. Đồng bộ hóa thời gian và nội hàm của các biện pháp tài khóa, tiền tệ hiệu quả sẽ góp phần quan trọng vào tối đa hóa hiệu quả chính sách.

Thể chế thông thoáng, tư nhân và FDI sẽ tăng tốc

ĐBQH Nguyễn Quang Huân - Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội: Cùng với vai trò dẫn dắt của khối kinh tế Nhà nước, khi nói đến khả năng đạt mức tăng trưởng cao trong năm 2026, điều không thể bỏ qua là vai trò trung tâm của khu vực tư nhân và doanh nghiệp FDI.

Khi nền kinh tế bước vào giai đoạn chuyển đổi sang kinh tế số, tài chính quốc tế và công nghiệp công nghệ cao, chính khu vực tư nhân là nơi thử nghiệm nhanh nhất các mô hình mới, từ fintech, thương mại điện tử, logistics công nghệ đến năng lượng tái tạo. Những doanh nghiệp tư nhân có tốc độ ra quyết định nhanh và khả năng chấp nhận rủi ro cao sẽ tạo ra các "điểm nổ" của tăng trưởng.

ĐBQH Nguyễn Quang Huân - Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội.

Khu vực tư nhân và FDI còn có điểm chung quan trọng là cả hai đều phản ứng rất nhạy với môi trường thể chế. Khi chính sách thông thoáng, họ tăng tốc đầu tư; khi thể chế rối rắm, đầu tư bị ngắt quãng. Việt Nam đang đi đúng hướng khi phát triển trung tâm tài chính quốc tế, sandbox tài chính - ngân hàng và mở rộng không gian cho kinh tế số nhằm hút dòng vốn dài hạn thay vì vốn ngắn hạn mang tính đầu cơ.

Chính phủ giữ vai trò thiết kế hệ sinh thái, nhưng tốc độ tăng trưởng thực chất lại được quyết định bởi mức độ năng động, sáng tạo và đầu tư của doanh nghiệp. Nếu Việt Nam tạo được một môi trường cạnh tranh giống Singapore hay Thâm Quyến (Trung Quốc) ở thời kỳ đầu, khu vực tư nhân và FDI hoàn toàn có thể đưa nền kinh tế tiến gần tới mục tiêu tăng trưởng bứt phá 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Phát triển mạnh mẽ các động lực tăng trưởng mới

TS. Lê Duy Bình - Giám đốc điều hành Economica Việt Nam: Để đạt được tốc độ tăng trưởng cao và bền vững trong năm 2026, Việt Nam cần vừa duy trì, vừa làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời phát triển mạnh các động lực tăng trưởng mới.

TS. Lê Duy Bình - Giám đốc điều hành Economica Việt Nam.

Trước hết, với các động lực truyền thống, như xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng trong nước, chúng ta cần chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng về chất lượng.

Song song với việc làm mới các động lực cũ, Việt Nam cần tăng tốc phát triển các động lực tăng trưởng mới, như kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Đây là những lĩnh vực có tiềm năng lớn, vừa giúp nâng cao năng suất, vừa góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về phát triển bền vững và giảm phát thải.

Bên cạnh đó, chúng ta phải tập trung vào việc nâng cao năng suất lao động và yếu tố năng suất tổng hợp (TFP). 

Đây sẽ là nền tảng quyết định cho năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế. Muốn vậy, cần đầu tư mạnh hơn cho khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Yếu tố xuyên suốt và có tính quyết định chính là cải thiện môi trường kinh doanh và cải cách thể chế. Cần tiếp tục giảm chi phí tuân thủ pháp luật, đơn giản hoá thủ tục hành chính, đảm bảo môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, an toàn và chi phí thấp. Khi đó, doanh nghiệp sẽ có điều kiện mở rộng quy mô, đổi mới sản xuất, tạo thêm việc làm và giá trị cho nền kinh tế.

Phát triển nguồn nhân lực hiện đại, chất lượng cao

Bà Phạm Thị Hồng Yến - ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội: Một thách thức mang tính trung và dài hạn là chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động. Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, trong khi lực lượng lao động có kỹ năng số, công nghệ cao và năng lực quản trị đổi mới sáng tạo còn thiếu, chưa gắn chặt với nhu cầu thị trường. 

Sự thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực then chốt như công nghệ số, năng lượng tái tạo, bán dẫn nếu không được khắc phục kịp thời sẽ trở thành điểm nghẽn đối với tăng trưởng nhanh và bền vững.

Bà Phạm Thị Hồng Yến - ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội.

Do đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, Việt Nam phải vừa tăng tốc, vừa nâng cao chất lượng tăng trưởng, dựa trên những trụ cột vững chắc. Cùng với các giải pháp về chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ cần được điều hành linh hoạt, ổn định; tạo đột phá thực chất về thể chế, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, an toàn và lành mạnh thì phát triển nguồn nhân lực hiện đại, chất lượng cao là nền tảng dài hạn quyết định chất lượng tăng trưởng.

Cần gắn đào tạo với nhu cầu thị trường, chú trọng kỹ năng số, công nghệ, tự động hóa và quản trị đổi mới sáng tạo; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tham gia đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực chiến lược trong các ngành công nghiệp trọng điểm.

Biến lợi thế sáp nhập thành động lực tăng trưởng

Ông Lê Trung Hiếu - Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính): Năm 2025, một số địa phương có tốc độ tăng trưởng khá và cao, tiếp tục giữ vai trò động lực, đóng góp lớn vào tăng trưởng chung của cả nước. 

Đơn cử như Hà Nội, Tp.HCM, Hải Phòng, Đồng Nai và Bắc Ninh (sau sáp nhập) giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế khi đóng góp tới 55,4% vào tăng trưởng GDP cả nước năm 2025. Hải Phòng là một trong số ít địa phương đạt tốc độ tăng trưởng GRDP 2 con số với mức tăng 11,81%, đóng góp 8,58% vào tăng trưởng chung của cả nước.

Ông Lê Trung Hiếu - Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính).

Từ kết quả tăng trưởng GRDP năm 2025 của 34 tỉnh, thành phố đã phản ánh xu hướng phục hồi tích cực, đồng thời cho thấy, việc sắp xếp lại đơn vị hành chính và cải cách thể chế là bước đi đúng hướng. 

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026, các địa phương cần huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển kinh tế, đồng thời, tập trung phát huy tối đa nguồn lực tại chỗ thông qua cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cùng với đó, chủ động tranh thủ sự hỗ trợ của Trung ương về cơ chế, chính sách, vốn đầu tư công và các chương trình mục tiêu, ưu tiên cho các dự án hạ tầng trọng điểm, có tính liên kết vùng. Đẩy mạnh hợp tác, liên kết với các địa phương trong và ngoài vùng, mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và tăng trưởng bền vững.