Gửi ảnh qua Zalo, Messenger đã trở thành thói quen hằng ngày của nhiều người, từ chụp giấy tờ làm thủ tục đến gửi màn hình chuyển khoản cho người quen. Tuy nhiên, theo cảnh báo của Công an tỉnh Lai Châu, các đối tượng lừa đảo có thể lợi dụng hình ảnh giấy tờ tùy thân, thẻ ngân hàng, hóa đơn, màn hình giao dịch hoặc các giấy tờ cá nhân được gửi qua ứng dụng nhắn tin để đánh cắp thông tin.
Rủi ro không chỉ nằm ở người nhận. Ảnh đã gửi đi vẫn được lưu trong cuộc trò chuyện, nên nếu tài khoản mạng xã hội hoặc điện thoại bị xâm nhập, toàn bộ dữ liệu này có thể rơi vào tay kẻ xấu.
Ảnh minh họa
6 loại hình ảnh cần đặc biệt cẩn trọng
Theo khuyến cáo của Công an tỉnh Lai Châu, người dân nên hạn chế gửi hoặc đăng tải các loại ảnh sau:
- Căn cước công dân, hộ chiếu, giấy phép lái xe và các giấy tờ tùy thân khác.
- Thẻ ngân hàng, số tài khoản hoặc mã QR thanh toán.
- Ảnh chứa mã OTP, mật khẩu, mã xác thực hoặc thông tin đăng nhập.
- Vé máy bay, thẻ lên máy bay, mã đặt chỗ hoặc mã QR in trên vé.
- Giấy tờ liên quan đến hợp đồng, tài chính, hồ sơ cá nhân.
- Ảnh chụp màn hình giao dịch ngân hàng hoặc số dư tài khoản.
Ảnh căn cước lọt ra ngoài có thể bị dùng vào việc gì?
Ảnh giấy tờ tùy thân thường là "mảnh ghép" đầu tiên trong các kịch bản lừa đảo. Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Tây Ninh cho biết các đối tượng thường giả danh cán bộ công an, cơ quan thuế, điện lực, ngân hàng hoặc nhân viên hỗ trợ kỹ thuật để liên hệ với người dân qua điện thoại hoặc tin nhắn. Trong nhóm dấu hiệu lừa đảo được cơ quan này chỉ ra, đường link có tên miền lạ, yêu cầu tải file ".apk", cài ứng dụng ngoài App Store hoặc Google Play, hay đề nghị cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin ngân hàng hoặc hình ảnh căn cước công dân đều là những dấu hiệu đáng ngờ.
Thủ đoạn tương tự cũng được ghi nhận ở Gia Lai. Công an xã Đak Pơ cảnh báo thủ đoạn giả danh cán bộ địa chính, yêu cầu người dân cung cấp ảnh căn cước công dân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với lý do để "làm thủ tục".
Bắt buộc phải gửi thì cần làm gì?
Không phải lúc nào cũng tránh được việc cung cấp giấy tờ. Khi đó, người dân chỉ nên gửi khi thực sự cần thiết, đúng đối tượng có thẩm quyền, kiểm tra kỹ người nhận và che bớt những thông tin không cần thiết như số định danh, mã QR, số thẻ trước khi gửi. Công an tỉnh Lai Châu cũng khuyến cáo không đăng công khai hình ảnh giấy tờ tùy thân hoặc thông tin tài chính lên mạng xã hội.
Với các thủ tục hành chính, cách an toàn nhất là làm trực tiếp tại cơ quan chức năng. Bộ Công an từng nhấn mạnh người dân tuyệt đối không làm theo yêu cầu qua điện thoại của các đối tượng tự xưng là cán bộ xã/phường, cảnh sát khu vực; nếu cần cập nhật thông tin phải ra trực tiếp công an xã/phường nơi mình sinh sống.
Nếu nghi ngờ bị lừa, người dân cần lưu lại số điện thoại, nội dung tin nhắn, hình ảnh tài khoản và các thông tin liên quan, không xóa dấu vết, đồng thời khóa tài khoản liên quan, đổi mật khẩu và trình báo cơ quan công an gần nhất.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Lai Châu
