Như Tiền Phong đưa tin, TAND TP Hà Nội đang trong thời gian nghị án, sẽ ra phán quyết với cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình Nguyễn Thị Bình và bà Phạm Thị Minh Nguyệt (kế toán nhà trường) về cáo buộc “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.
Đề nghị điều tra lại vụ án
Trong quá trình xét xử phiên phúc thẩm, nêu quan điểm luận tội, đại diện Viện KSND TP Hà Nội khẳng định hành vi của hai bị cáo trong vụ án có dấu hiệu của tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo quy định tại Điều 356 Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, xét thấy cần tiếp tục điều tra, làm rõ một số nội dung trong hồ sơ vụ án để bảo đảm việc xét xử đúng pháp luật, đại diện Viện kiểm sát đề nghị HĐXX hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại.
Kiểm sát viên thực hành quyền công tố tại tòa phúc thẩm. Ảnh: BVPL
Trong số các nội dung cần làm rõ có tính hợp pháp của Quyết định số 22/2013/QĐ-UBND TP Hà Nội; việc nhà trường có chia lớp học thêm hay không; căn cứ xác định hơn 1,09 tỷ đồng tiền thu vượt là thiệt hại; các biên bản thỏa thuận của phụ huynh, đơn xin học thêm của học sinh cũng như việc quản lý, sử dụng 30% tiền thu từ hoạt động dạy thêm...
Không có thiệt hại thì không cấu thành tội
Còn luật sư Trần Hồng Phúc (bào chữa cho bà Bình) cho rằng, hồ sơ hiện có đã đủ tài liệu để HĐXX đánh giá việc Trường THCS Ba Đình có chia nhóm, chia lớp học thêm hay không, nên không cần thiết trả hồ sơ để tiếp tục thu thập sổ sách và danh sách học sinh.
Về thiệt hại, luật sư Phúc cho biết, chính cơ quan giám định tài chính trước đó cũng không có căn cứ để kết luận thiệt hại của vụ án. Vì vậy, nếu trả hồ sơ để tiếp tục xác định thiệt hại thì cơ quan tố tụng vẫn phải trưng cầu giám định, trong khi nội dung này đã từng được xem xét nhưng chưa xác định được.
Theo luật sư Phúc, số tiền hơn 1,09 tỷ đồng được cấp sơ thẩm xác định là thiệt hại xuất phát từ việc lấy mức 15.000 đồng/tiết mà trường thu, so sánh với mức tối đa được quy định tại Quyết định số 22/2013/QĐ-UBND TP Hà Nội rồi tính phần chênh lệch. Trong khi, đại diện Cục Kiểm tra văn bản và tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) cho rằng Quyết định số 22/2013/QĐ-UBND TP Hà Nội, là trái pháp luật.
Luật sư Phúc cho rằng nếu quy định dùng làm căn cứ xác định “phần thu vượt” không còn giá trị làm chuẩn mực thì cần xem xét lại toàn bộ căn cứ xác định thiệt hại. Bởi nếu không có số tiền thiệt hại thì không cấu thành được định khung hình phạt, không cấu thành được tội phạm.
Về biên bản thỏa thuận liên quan hoạt động dạy thêm, do mâu thuẫn trong việc thu thập tài liệu của cơ quan điều tra cũng như lời khai của giáo viên, luật sư đề nghị HĐXX áp dụng nguyên tắc suy đoán vô tội khi đánh giá những chứng cứ còn mâu thuẫn.
Cô Nguyễn Thị Bình cùng luật sư rời phiên tòa tạm nghỉ.
Đối với vấn đề đơn xin học thêm, luật sư Phúc cho rằng cơ quan điều tra trước đó đã tìm kiếm người bị hại nhưng không có phụ huynh nào trình báo bị ép đóng tiền. Thậm chí, tại tòa sơ thẩm cho đến phiên phúc thẩm, nhiều phụ huynh khi làm việc đều nói có sự đồng thuận, nhất trí, họ còn xin Tòa tuyên cựu Hiệu trưởng Bình vô tội.
Mức thu 15.000 đồng/tiết được đại diện phụ huynh đề xuất
Trong khi các luật sư tập trung nêu dẫn chứng phản biện quan điểm luận tội của Viện Kiểm sát, cựu Hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình kiệt sức, đổ gục tại hội trường xét xử khi nghe lời đề nghị trả hồ sơ điều tra bổ sung.
Quá trình tự bào chữa và đối đáp, bà Bình nhiều lần đề nghị HĐXX hủy án sơ thẩm, tuyên bà và cựu kế toán Nguyệt không phạm tội, đình chỉ vụ án.
Theo bà, quá trình hình thành mức thu 15.000 đồng/tiết dạy thêm xuất phát từ ngày 29/7/2013. Hôm ấy, nhà trường họp liên tịch để phổ biến Quyết định số 22/2013/QĐ-UBND TP Hà Nội và bàn việc tổ chức dạy thêm.
Ngày 1/8/2013, nội dung này tiếp tục được phổ biến tại hội đồng sư phạm. Đến ngày 7/9/2013, nhà trường họp với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên các môn Văn, Toán, Anh.
Bà Bình cho hay, biên bản cuộc họp ghi nhận nguyên tắc học tự nguyện và mức đóng căn cứ số học sinh đăng ký, nhưng không thể hiện bà ấn định mức thu 15.000 đồng/tiết. Đến cuộc họp ngày 12/9/2013 giữa 32 giáo viên chủ nhiệm và ban đại diện cha mẹ học sinh, mức 15.000 đồng/tiết mới được đại diện cha mẹ học sinh đề xuất.
Cựu Hiệu trưởng cho rằng, tại cuộc họp giữa các giáo viên và đại diện cha mẹ học sinh toàn trường, nhà trường đã công khai các quy định liên quan hoạt động dạy thêm, học thêm. Theo bà, ban đại diện phụ huynh các lớp xác nhận việc lập biên bản thỏa thuận mức thu, viết đơn xin học thêm là do phụ huynh thực hiện.
Về xác định chủ thể bị thiệt hại, bà Bình cho biết cơ quan tố tụng đã thu thập tài liệu liên quan đến ba chủ thể gồm nhà trường, cha mẹ học sinh và ngân sách nhà nước, nhưng chưa có tài liệu chứng minh tài sản của chủ thể nào thực tế bị giảm sút.
Theo bà, toàn bộ tiền thu được đều nộp về nhà trường, được sử dụng cho hoạt động dạy thêm và các hoạt động chung. Khoản tồn quỹ đã được nộp vào Kho bạc theo yêu cầu của kết luận thanh tra.
Cựu Hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình và cựu Kế toán Phạm Thị Minh Nguyệt.
Trong lời nói sau cùng, bà Bình mong HĐXX không để mình tiếp tục đi thêm những năm tháng chỉ để chờ đợi một điều mà chứng cứ, pháp luật hôm nay đã có thể trả lời.
“Tôi đã đi 12 năm trong vòng tố tụng. Tôi mong được tuyên vô tội, một ngày nào đó khi gặp lại học trò của mình tôi nói với các con rằng trong cuộc đời cũng có lúc cô bị oan nhưng cô lựa chọn đi tìm sự thật bằng chính đôi chân của mình. Và cô luôn có niềm tin rồi một ngày sự thật sẽ được sáng tỏ, công lý sẽ phải được thực thi”, cựu Hiệu trưởng THCS Ba Đình bày tỏ.
Tháng 3/2026, TAND khu vực 1 (Hà Nội) xét xử sơ thẩm, tuyên phạt cô Bình mức án 3 năm tù; bà Phạm Thị Minh Nguyệt (cựu Kế toán trưởng) 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Cấp sơ thẩm xác định cô Bình tổ chức dạy, học thêm không theo quy định; không có đơn tự nguyện đăng ký của học sinh kèm cha mẹ xác nhận. Việc tổ chức dạy thêm, chia theo lớp chính khóa để nâng mức tiền thu là không đúng quy định.
Theo tòa, vụ án không chỉ có yếu tố vụ lợi vật chất. Cô Bình còn vụ lợi phi vật chất bằng việc "nâng cao uy tín" cá nhân khi "nâng cao thu nhập cho giáo viên". Bởi, giáo viên dạy thêm được nhận 70% tiền học phí, 30% còn lại nộp về trường (15% cho công tác quản lý và 15% chi điện nước, cơ sở vật chất).
Theo cáo buộc, năm 2013, Hà Nội quy định về dạy, học thêm, với mức thu thỏa thuận với phụ huynh, 6.000 - 26.000 đồng/học sinh/tiết. Các lớp sĩ số 20 - 40 sẽ tương ứng mức thu 7.000 - 9.000 đồng, song cựu Hiệu trưởng Bình yêu cầu giáo viên thu 15.000 đồng; chỉ đạo thủ quỹ lập hai hệ thống sổ sách để tránh kiểm tra của quận.
Tổng tiền thu từ dạy thêm hơn 2,1 tỷ đồng, trong đó hơn 1 tỷ đồng thu vượt quy định, và cựu hiệu trưởng hưởng lợi 72 triệu đồng trong số này. Đây được xác định là tiền phụ huynh bị thiệt hại.
