Như Tiền Phong đưa tin, Cơ quan CSĐT Bộ Công an vừa hoàn thành kết luận điều tra bổ sung, chuyển hồ sơ sang Viện Kiểm sát đề nghị truy tố bị can Bùi Thanh Bình (nguyên Tổng giám đốc Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung – VTM) về ba tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Nhận hối lộ; Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp”.
Cùng bị truy tố về 1 trong 3 tội danh trên còn có bị can Nguyễn Duy Dũng (nguyên Kế toán trưởng VTM); Trịnh Khôi Nguyên (Phó Chủ tịch HĐTV VTM); Bùi Sỹ Ngọc (nguyên Trưởng phòng Vật tư VTM); Tạ Quang Thiều (nguyên Tổng giám đốc VTM); Trần Trọng Mạnh (nguyên Phó Tổng giám đốc VTM) và Đỗ Văn Cường (nguyên Kế toán trưởng VTM).
Kết luận điều tra xác định, tháng 4/2015, bị can Bùi Thanh Bình được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc VTM và là thành viên HĐTV, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp. Ông được Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS) ủy quyền đại diện một phần vốn góp tại VTM. Tuy nhiên, khi điều hành ông Bình có sai phạm và nhận hối lộ số tiền lớn.
Bị can Bùi Thanh Bình (áo đen) trên cùng bên trái cùng nhóm đồng phạm.
Thỏa thuận mua bán quặng để nhận hối lộ, gây thiệt hại ngân sách
Theo đó, khi bán quặng sắt khai thác từ mỏ Quý Xa cho các doanh nghiệp trong nước, đại diện một số doanh nghiệp đã đề nghị ông Bình bán quặng với giá thấp hơn thị trường từ 50.000 - 70.000 đồng mỗi tấn quặng. Đổi lại, doanh nghiệp sẽ chi tiền ngoài hợp đồng cho ông.
Để thực hiện thỏa thuận này, ông Bình chỉ đạo cấp dưới Nguyễn Tuấn Long (Trưởng Phòng Tiêu thụ VTM) xây dựng phương án giá bán quặng theo mức đã thống nhất với doanh nghiệp. Các phương án được trình ban điều hành, hội đồng thành viên VTM xem xét, phê duyệt trước khi ông Bình ký hợp đồng bán quặng.
Từ 2015 - 2020, ông Bình ký 30 hợp đồng bán quặng sắt với 18 doanh nghiệp. Trong đó 25 hợp đồng với 16 doanh nghiệp đã được thực hiện, tổng khối lượng hơn 5,77 triệu tấn quặng, trị giá gần 2.951 tỷ đồng. Kết luận điều tra bổ sung xác định hoạt động bán quặng sắt gây thiệt hại tài sản Nhà nước 434,7 tỷ đồng.
Từ việc quyết định giá và bán quặng giá thấp, ông Bình nhận tổng cộng 53,3 tỷ đồng từ nhóm doanh nghiệp đối tác. Trong số tiền này có 43,8 tỷ đồng là tiền nhận hối lộ.
Trong đó, Công ty Việt Phát là doanh nghiệp bị đã chi đến 37 tỷ đồng để được ký các hợp đồng mua quặng. Khi được VTM ký 7 hợp đồng bán quặng với khối lượng thực hiện hơn 1,87 triệu tấn, tổng giá trị thanh toán hơn 941 tỷ đồng, các hợp đồng này gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 134,6 tỷ đồng.
Ông Lê Ngọc Hưng (cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai) và ông Đỗ Trường Giang (cựu Giám đốc Sở Công Thương) bị cáo buộc làm theo đề nghị của doanh nghiệp. Ông Hưng được hưởng lợi 355 triệu đồng, ông Giang 500 triệu đồng.
Ngoài bán quặng sắt với giá thấp hơn thị trường, ông Bùi Thanh Bình còn bị cáo buộc nhận tiền từ các doanh nghiệp cung cấp than cốc cho VTM.
Theo kết luận, năm 2025, Nguyễn Văn Bình (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Phát) và Nguyễn Xuân Tốt (Giám đốc Công ty Trung Thành Thái Nguyên) đã đến gặp ông Bùi Thanh Bình. Tại cuộc gặp, Nguyễn Văn bình và ông Tốt đề nghị được thường xuyên cung cấp than cốc cho VTM. Đổi lại, nếu được ký hợp đồng, họ sẽ chi cho ông Bùi Thanh Bình từ 40.000 - 200.000 đồng/tấn.
Sau cuộc trao đổi, ông Bùi Thanh Bình đã chỉ đạo “tạo điều kiện” để Việt Phát và Trung Thành Thái Nguyên tham gia cung cấp than cốc cho VTM. Việc lựa chọn nhà cung cấp sau đó được thực hiện qua các thủ tục chào giá, đấu thầu và ký hợp đồng.
Kết luận điều tra xác định ông Bùi Sỹ Ngọc (nguyên Trưởng Phòng Vật tư VTM) đã chỉ đạo nhân viên chia nhỏ các hợp đồng có khối lượng dưới 10.000 tấn để thuộc thẩm quyền quyết định của Tổng giám đốc, thay vì phải báo cáo HĐTV.
Từ năm 2015 - 2020, Công ty Việt Phát và Công ty Trung Thành Thái Nguyên ký tổng cộng 38 hợp đồng cung cấp hơn 286.800 tấn than cốc cho VTM, với tổng giá trị thanh toán hơn 2.000 tỷ đồng. Sau khi thực hiện các hợp đồng, Nguyễn Văn Bình và Nguyễn Xuân Tốt đã nhiều lần đưa tiền cho ông Bùi Thanh Bình theo thỏa thuận trước đó.
Tổng số tiền ông Bùi Thanh Bình nhận từ hoạt động mua bán than cốc là 25 tỷ đồng, trong đó 18,4 tỷ đồng nhận từ năm 2018 đến đầu năm 2020 bị xác định là tiền nhận hối lộ.
Như vậy, cùng với 43,8 tỷ đồng nhận hối lộ hoạt động bán quặng sắt, cơ quan điều tra xác định ông Bình nhận hối lộ tổng số tiền 62,2 tỷ đồng.
Ngoài hành vi đưa nhận hối lộ, cơ quan điều tra còn làm rõ việc mua bán than cốc giữa VTM với hai doanh nghiệp gây thiệt hại tài sản Nhà nước 13,3 tỷ đồng.
Đáng chú ý, trong quá trình điều hành VTM, ông Bùi Thanh Bình cùng Bùi Sỹ Ngọc (nguyên Trưởng Phòng Vật tư) và Nguyễn Duy Dũng (nguyên Kế toán trưởng) còn có những thiếu sót trong công tác quản lý tài sản, vật tư và hạch toán sổ sách kế toán, gây thiệt hại cho Nhà nước 46,2 tỷ đồng.
Toàn vụ án, các sai phạm của Tổng giám đốc VTM Bùi Thanh Bình đã gây thiệt hại gần 500 tỷ đồng.
