“Đánh thức” nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới: Trở ngại ngay từ bước đầu tiên

Việc khởi động lại một lò phản ứng tại nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới ở Nhật Bản đã bị tạm dừng, chỉ một ngày sau khi quá trình này bắt đầu, theo thông báo của Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO).

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa, nằm ở tỉnh Niigata, Nhật Bản, được mệnh danh là cơ sở hạt nhân lớn nhất thế giới với 7 lò phản ứng và tổng công suất tiềm năng lên tới hơn 8.000 MW.

Sau hơn một thập kỷ "ngủ đông" kể từ thảm họa Fukushima năm 2011, lò phản ứng số 6 tại Kashiwazaki-Kariwa đã được TEPCO "đánh thức" vào ngày 21/1. Đây là lần tái khởi động hạt nhân đầu tiên của TEPCO kể từ sau sự cố lịch sử, nhằm cung cấp năng lượng cho hơn 1 triệu hộ gia đình.

Tuy nhiên, vào ngày 22/1, quy trình đã bị tạm dừng khẩn cấp do báo động từ hệ thống giám sát, khiến kế hoạch "hồi sinh" gặp trở ngại ngay từ những bước đầu.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata, Nhật Bản. Ảnh: Asia News Network

Sự cố bắt nguồn từ lỗi kỹ thuật liên quan đến thiết bị điện kiểm soát thanh điều khiển – bộ phận quan trọng để điều chỉnh phản ứng dây chuyền hạt nhân bằng cách hấp thụ neutron.

Theo TEPCO, vấn đề này đã được phát hiện từ cuối tuần trước, dẫn đến việc trì hoãn lịch khởi động ban đầu từ ngày 20/1 sang ngày 21/1. Khi quy trình rút thanh điều khiển đang diễn ra, hệ thống báo lỗi, buộc TEPCO phải chèn lại thanh này một cách có kiểm soát và tạm dừng toàn bộ hoạt động.

TEPCO khẳng định không có vấn đề an toàn nào từ sự cố này và họ đang kiểm tra tình hình trong khi tạm dừng quá trình khởi động lại. Sau đó, công ty cho biết họ đang đưa lò phản ứng trở lại trạng thái ngừng hoạt động để kiểm tra kỹ lưỡng hơn.

"Chúng tôi đang điều tra thiết bị điện bị trục trặc", người phát ngôn của TEPCO, Takashi Kobayashi, nói với hãng thông tấn AFP. Ông cho biết lò phản ứng vẫn "ổn định và không có tác động phóng xạ nào ra môi trường bên ngoài".

Sự cố này không chỉ làm gián đoạn quy trình khởi động mà còn khơi dậy lo ngại về an toàn. Bối cảnh lịch sử càng làm nổi bật tính nhạy cảm của sự kiện.

Sau thảm họa Fukushima, Nhật Bản đã đóng cửa toàn bộ các nhà máy hạt nhân, dẫn đến sự phụ thuộc nặng nề vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.

Đến nay, chỉ 14 lò phản ứng khác trên toàn quốc đã được khởi động lại. Quyết định "đánh thức" Kashiwazaki-Kariwa nằm trong chiến lược lớn của chính phủ Nhật Bản nhằm giảm phụ thuộc năng lượng hóa thạch, đạt mục tiêu trung lập carbon vào năm 2050, và đáp ứng nhu cầu năng lượng tăng cao từ sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI).

Tổ máy số 6 tại nhà máy Kashiwazaki-Kariwa – nằm cách Tokyo 220 km về phía Tây Bắc, với công suất 1,35 triệu kilowatt, được kỳ vọng sẽ đóng góp đáng kể vào nguồn cung điện cho khu vực thủ đô.

Tuy nhiên, dư luận địa phương không mấy ủng hộ. Một cuộc khảo sát vào tháng 9 năm ngoái cho thấy khoảng 60% cư dân Niigata phản đối việc khởi động lại, trong khi chỉ 37% đồng tình.

Đầu tháng này, 7 nhóm phản đối việc khởi động lại các lò phản ứng hạt nhân đã đệ trình một bản kiến nghị có chữ ký của gần 40.000 người lên TEPCO và Cơ quan Quản lý Hạt nhân Nhật Bản, cho rằng nhà máy Kashiwazaki-Kariwa nằm trên một vùng đứt gãy địa chấn đang hoạt động và lưu ý rằng nó đã bị ảnh hưởng bởi một trận động đất mạnh vào năm 2007.

Minh Đức (Theo Al Jazeera, Euronews)