Doanh nghiệp FDI tạo lực kéo nâng cao năng lực chuỗi cung ứng Việt Nam

Với Nghị quyết 10-NQ/TW đặt mục tiêu phấn đấu có khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng FDI đến năm 2030, yêu cầu đặt ra không dừng ở việc mở rộng số lượng nhà cung cấp, mà còn là nâng cao năng lực để doanh nghiệp Việt đảm nhận những công việc có giá trị cao hơn.

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Anh Quốc – Việt Nam 2026 với chủ đề “Tầm nhìn 2045: Kiến tạo nền kinh tế thu nhập cao, giá trị cao”, do Hiệp hội Doanh nghiệp Anh Quốc tại Việt Nam (BritCham Vietnam) tổ chức ngày 29/10, Unilever Việt Nam chia sẻ định hướng tiếp tục mở rộng đầu tư, phát triển chuỗi cung ứng nội địa và thúc đẩy ứng dụng công nghệ, qua đó đóng góp vào năng lực cạnh tranh dài hạn của doanh nghiệp Việt Nam.

Bà Nguyễn Thị Bích Vân, Tổng Giám đốc Quốc gia Unilever Việt Nam, nhấn mạnh: “ Chúng tôi tự hào đã lớn mạnh cùng Thành phố Hồ Chí Minh và đồng hành với sự phát triển của Việt Nam trong hơn 30 năm qua. Trong chặng đường tiếp theo, điều chúng tôi hướng đến không chỉ là mở rộng quy mô sản xuất của Unilever, mà còn là mở rộng những cơ hội mà sự tăng trưởng ấy tạo ra cho các doanh nghiệp Việt Nam. Thông qua việc gia tăng nội địa hóa nguồn cung ứng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và phát triển kinh tế tuần hoàn, chúng tôi mong muốn cùng các đối tác nâng cao năng suất, đáp ứng những tiêu chuẩn quốc tế và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.”

Phát triển nội lực doanh nghiệp Việt từ những cơ hội hợp tác thực tế

Đằng sau mỗi sản phẩm Unilever đến tay người tiêu dùng là nhu cầu về nguyên vật liệu, bao bì, sản xuất, vận chuyển và dịch vụ. Theo quan điểm được Unilever chia sẻ tại diễn đàn, nhu cầu mua hàng ấy có thể tạo thêm giá trị cho nền kinh tế khi doanh nghiệp và nhà cung cấp cùng tìm cách cải thiện hiệu quả vận hành, nâng chuẩn chất lượng và phát triển năng lực để đón nhận những cơ hội mới.

Với mạng lưới khoảng 600 nhà cung cấp, Unilever chú trọng xác định rõ các yêu cầu kỹ thuật, phản hồi trong quá trình hợp tác và tạo cơ hội thương mại để đối tác có cơ sở đầu tư cải tiến. Về phía nhà cung cấp, chất lượng ổn định, khả năng kiểm soát chi phí và tinh thần chủ động giải quyết vấn đề là điều kiện để từng bước đảm nhận các công việc phức tạp hơn.

Tại Bắc Ninh, hợp tác giữa Unilever và nhà cung cấp bao bì Dynaplast là một minh chứng cho thấy một thay đổi trong cách tổ chức sản xuất có thể mang lại kết quả cụ thể. Với dự án Hole in the Wall, hai nhà máy được kết nối để bao bì được chuyển trực tiếp từ cơ sở của Dynaplast sang dây chuyền sản xuất của Unilever, thay cho việc đóng vào thùng carton và vận chuyển bằng xe tải. Giải pháp này giúp loại bỏ nhu cầu đối với khoảng 3.000 chuyến xe tải và 120.000 thùng carton mỗi năm. Hai bên còn mở rộng hợp tác sang sử dụng năng lượng: nguồn hơi từ hệ thống lò hơi sinh khối của Unilever được cung cấp cho Dynaplast, giúp đối tác thay thế nhiên liệu dầu trong hoạt động lò hơi. Từ vận chuyển đến năng lượng, hiệu quả được tạo ra khi hai doanh nghiệp cùng tìm lời giải cho những chi phí và lãng phí phát sinh giữa các khâu sản xuất, thay vì tối ưu riêng từng nhà máy.

Giá trị của dự án nằm ở cách hai doanh nghiệp cùng giải quyết một điểm bất hợp lý trong vận hành, thay vì tối ưu riêng từng nhà máy. Bà Lê Thị Hồng Nhi (Unilever Việt Nam) nhấn mạnh tại sự kiện: “Tiêu chuẩn toàn cầu nên là những “nấc thang” giúp doanh nghiệp Việt vươn tới thị trường mới. Muốn vậy, doanh nghiệp lớn với độ phủ toàn cầu, cần chia sẻ kinh nghiệm và cùng đối tác địa phương tìm giải pháp để đáp ứng tiêu chuẩn, thay vì chỉ đặt ra yêu cầu”. Bên cạnh hợp tác trong sản xuất, Unilever còn mở ra cơ hội ứng dụng thực tế cho các giải pháp đổi mới sáng tạo trong nước. GRAC, đơn vị được ghi nhận tại chương trình Giải pháp Đổi mới Sáng tạo Tuần hoàn Nhựa (PCIC) 2024, đã cùng Unilever và chính quyền địa phương đưa nền tảng số vào vận hành tại Trạm Thu hồi Vật liệu tái chế ở phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh. Tính đến tháng 10/2026, mô hình ghi nhận gần 10 tấn vật liệu tái chế. Dữ liệu từ quá trình vận hành giúp các bên tiếp tục cải thiện giải pháp và đánh giá khả năng mở rộng.

Theo bà Nhi, chuyển giao công nghệ chỉ phát huy giá trị khi doanh nghiệp tiếp nhận và hiểu bài toán cần giải quyết, có cơ sở kinh tế để đầu tư và đội ngũ đủ khả năng vận hành, cải tiến. Các tập đoàn FDI có thể hỗ trợ qua việc xác định yêu cầu, cùng thử nghiệm với kỹ sư địa phương và chia sẻ kinh nghiệm. Thước đo thành công là khi đối tác có thể tự giải quyết những vấn đề tương tự và đảm nhận công việc khó hơn.

Năng lực công nghệ cũng gắn với con người vận hành nó. Tại nhà máy Củ Chi, Unilever có hơn 40 dây chuyền sản xuất với mức độ tự động hóa trên 95%. Gần 99% nhân sự Unilever tại Việt Nam là người Việt, gồm cả đội ngũ lãnh đạo cấp cao. Tập đoàn đồng thời tiếp cận khoảng 20.000 sinh viên và tạo cơ hội bồi dưỡng kỹ năng trực tiếp cho hơn 5.000 sinh viên mỗi năm. Theo bà Nhi, được xử lý bài toán kinh doanh thực tế, tham gia quyết định và nhận phản hồi là những trải nghiệm quan trọng để phát triển năng lực lãnh đạo.

Năng lực cạnh tranh trước những yêu cầu năng lượng tăng cao song song với giảm phát thải của chuỗi cung ứng

Giá thành, chất lượng và khả năng giao hàng vẫn là những yếu tố cơ bản của chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, các yêu cầu ngày càng cao về sử dụng năng lượng và quản lý phát thải đang đặt thêm bài toán cho nhà cung cấp: làm thế nào để đáp ứng tiêu chuẩn môi trường mà vẫn bảo đảm hiệu quả đầu tư và vận hành.

Đây cũng là một trọng tâm hợp tác của Unilever. Sau các bước chuyển đổi năng lượng trong hoạt động sản xuất tại Việt Nam, từ sử dụng năng lượng mặt trời cho nước nóng đến nhiên liệu sinh khối và điện tái tạo, đạt được net zero scope 1 và scope 2. Tập đoàn tiếp tục hướng tới giúp chuỗi cung ứng của mình giảm thiểu lượng phát thải ra môi trường. Phát thải khí nhà kính trong chuỗi giá trị bao gồm nguyên vật liệu, bao bì, sản xuất và vận chuyển… Vì vậy, mục tiêu Net Zero trên toàn chuỗi giá trị vào năm 2039 đòi hỏi sự tham gia của các nhà cung cấp.

Trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Anh Quốc – Việt Nam 2026, Unilever tổ chức phiên thảo luận với gần 50 nhà cung cấp và doanh nghiệp của Hiệp hội Anh Quốc, trao đổi về những khó khăn trong quá trình giảm phát thải và các hướng cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng, nguồn lực trong sản xuất. Đây là bài toán cần cách tiếp cận phù hợp với điều kiện thực tế của từng doanh nghiệp, thay vì một lộ trình áp dụng giống nhau cho mọi nhà cung cấp.

Thông qua Supplier Climate Programme , Unilever đang hợp tác với các nhà cung cấp để từng bước nâng cao năng lực quản lý phát thải. Tùy theo mức độ sẵn sàng, các đối tác được khuyến khích xây dựng dữ liệu cơ sở, xác định những nguồn phát thải chính, thiết lập mục tiêu giảm phát thải và đo lường dấu chân carbon ở cấp độ sản phẩm. Những dữ liệu này giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn hoạt động của mình, xác định các lĩnh vực cần ưu tiên cải thiện và lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế.

Từ cải tiến sản xuất, ứng dụng công nghệ đến quản lý phát thải, các chương trình hợp tác của Unilever cho thấy cơ hội kinh doanh trong chuỗi cung ứng FDI có thể trở thành động lực để doanh nghiệp Việt nâng cao năng suất, phát triển năng lực công nghệ và đáp ứng những tiêu chuẩn mới của thị trường. Đây cũng là một hướng đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước theo tinh thần Nghị quyết 10-NQ/TW.

Nhìn rộng hơn về giá trị dài hạn của dòng vốn FDI, bà Lê Thị Hồng Nhi, Phó Tổng Giám đốc Truyền thông, Đối ngoại và Phát triển Bền vững Unilever Việt Nam, nhấn mạnh tại Diễn đàn: “Chúng ta không chỉ hỏi có bao nhiêu vốn đầu tư vào Việt Nam mà còn cần chú trọng khoản đầu tư đó để lại bao nhiêu năng lực cho nền kinh tế nước nhà. Việt Nam đang đứng trước cơ hội để chuyển lợi thế thu hút đầu tư thành lợi thế về năng suất, công nghệ và năng lực doanh nghiệp nội địa. Những quyết định đầu tư và hợp tác hôm nay sẽ góp phần định hình vị thế của doanh nghiệp Việt trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu trong nhiều năm tới.”