Doanh nghiệp thực phẩm nỗ lực tạo lòng tin

Chỉ trong vài ngày, 2 vụ bê bối về thực phẩm liên tiếp được phát hiện. Từ chuyện thịt nhiễm bệnh bị "phù phép" thành đồ hộp đến việc hàng trăm tấn mì sợi trộn hóa chất bị phanh phui không chỉ khiến người tiêu dùng hoang mang mà những người kinh doanh trong lĩnh vực này cũng "đứng ngồi không yên".

Người tiêu dùng lo lắng

Chị Nguyễn Nhi Hồng (phường Bình Trưng, TP HCM), nhân viên văn phòng, cho biết do công việc bận rộn nên chị không thể nấu ăn hằng ngày mà thường ăn ngoài hoặc mua đồ chế biến sẵn về dùng. Điều chị lo nhất là không biết người bán hoặc nhà sản xuất "cho gì trong đó".

"Nhà tôi vẫn còn 1 hộp pate cột đèn của Đồ hộp Hạ Long sản xuất tháng 9-2025, được mua tại cửa hàng tiện lợi trong chung cư nhưng không dám sử dụng. Do hóa đơn không còn, tôi không đổi trả được nên sản phẩm tạm thời vẫn để đó" - chị Hồng cho hay.

Hầu hết các siêu thị đều đã rút sản phẩm Đồ hộp Hạ Long ra khỏi kệ ngay khi vụ việc được thông tin .Ảnh: LÊ TỈNH

Ông Phan Văn Dũng, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Việt Nam Kỹ nghệ Súc sản (Vissan), thừa nhận những vụ vi phạm an toàn thực phẩm gần đây đã gây tâm lý hoang mang, dè chừng ở người tiêu dùng và ảnh hưởng đến toàn ngành. "Ban đầu, khách hàng có thể dè dặt nhưng vì nhu cầu ăn uống là thiết yếu nên họ vẫn phải đưa ra quyết định mua sắm. Tuy nhiên, họ sẽ khó tính hơn trong việc lựa chọn sản phẩm. Do đó, xu hướng chung là người tiêu dùng sẽ dịch chuyển sang các đơn vị uy tín thay vì ưu tiên sản phẩm giá rẻ" - ông dự báo.

Về vụ việc liên quan Đồ hộp Hạ Long, hiện tại, do hàng của thương hiệu này đã rút khỏi kệ nên độ phủ của sản phẩm Vissan đang tăng. Tuy nhiên, ông Dũng cho rằng đây là ngành hàng ngách, do thói quen người Việt vẫn thích hàng tươi sống hơn nên tiêu thụ sẽ khó có đột biến. Về sức mua mùa Tết, ông dự báo sẽ giảm nhẹ so với năm trước do người tiêu dùng có xu hướng "chơi Tết" hơn là "ăn Tết".

Kiểm tra Công ty Đồ hộp Hạ Long, 3 năm không phát hiện sai phạmĐỌC NGAY

Theo ông Đinh Quang Khôi, Giám đốc marketing MM Mega Market Việt Nam, đơn vị đã triển khai thu hồi sản phẩm Đồ hộp Hạ Long và trả lại tiền cho khách có hóa đơn mua hàng. Dù vậy, lượng khách mang hàng đến trả không nhiều, do không ít người đã sử dụng hoặc vứt bỏ sau khi biết thông tin.

Ông Khôi thông tin sức mua ngành đồ hộp chưa có thay đổi lớn nhưng ông đã yêu cầu các bộ phận liên quan tổng hợp chi tiết để đánh giá tác động cũng như điều chỉnh kế hoạch kinh doanh mùa Tết nếu cần thiết. "Thông tin về hàng loạt vụ thực phẩm bẩn gần đây sẽ tác động đến tâm lý tiêu dùng, khách hàng sẽ khó tính hơn khi lựa chọn thực phẩm. Chợ truyền thống là nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Người tiêu dùng hiện có tâm lý muốn chọn nơi mua sắm có pháp nhân rõ ràng để có người chịu trách nhiệm nếu xảy ra sự cố" - ông nhận định.

Trong khi đó, ông Nguyễn Chính Pháp, Tổng Giám đốc Công ty CP Tân Việt Sin Foods, cho biết các mặt hàng chế biến của công ty chủ yếu từ nguyên liệu cá, tôm nên đến nay chưa ghi nhận tác động trực tiếp, sức tiêu thụ vẫn tương đối ổn định. Tuy vậy, theo ông, sự việc của Đồ hộp Hạ Long sẽ ảnh hưởng chung đến nhóm hàng thực phẩm chế biến.

"Người tiêu dùng sẽ e ngại hơn, cân nhắc kỹ hơn khi lựa chọn sản phẩm, chỉ tập trung vào những thương hiệu có uy tín, nguồn gốc rõ ràng. Ngược lại, các nhãn hàng lạ sẽ gặp nhiều khó khăn hơn" - ông Pháp nhìn nhận. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp (DN) ngoài việc đầu tư nhà xưởng, dây chuyền công nghệ hiện đại còn buộc phải kiểm soát chặt chẽ khâu đầu vào, từ nguồn nguyên liệu đến quy trình kiểm tra, giám sát chất lượng.

Giám sát chặt nguồn nguyên liệu

Một DN chế biến thực phẩm tại TP HCM cho rằng ngành chế biến thực phẩm là lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm với vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm. Chỉ cần sự cố nhỏ cũng có thể khiến DN đánh mất niềm tin của người tiêu dùng. Trong khi đó, để xây dựng được niềm tin này, DN phải trải qua quá trình hoạt động bền bỉ hàng chục năm. Khi đã có thương hiệu, việc DN giữ gìn uy tín còn khó khăn gấp nhiều lần.

DN này nhắc lại câu chuyện cách đây khoảng 5 năm, vào thời gian cao điểm sản xuất phục vụ thị trường Tết, giá thịt heo trong nước tăng rất cao. Để bảo đảm kế hoạch sản xuất, công ty chấp nhận thu mua thịt heo đông lạnh nhập khẩu đưa vào chế biến. Nhưng thịt heo đông lạnh nhập khẩu lại không đạt yêu cầu, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thành phẩm. Trước nguy cơ làm tổn hại uy tín thương hiệu, DN đã quyết định tiêu hủy toàn bộ 5 tấn thịt heo, chấp nhận thiệt hại khoảng 500 triệu đồng để bảo vệ niềm tin của người tiêu dùng.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Kim Ngân, Giám đốc Công ty CP Sản xuất và Thương mại Việt Hương (TP HCM), cho rằng lâu nay người tiêu dùng vốn đã có tâm lý e dè với đồ hộp, một phần do bao bì kim loại dễ gỉ sét. Bên cạnh đó, nguồn thực phẩm tươi sống trong nước khá dồi dào nên được ưu tiên sử dụng nhiều hơn so với thực phẩm đóng hộp. Dòng sản phẩm này chủ yếu phù hợp với ngành du lịch nhờ tính tiện dụng.

Dù vậy, để bảo vệ thương hiệu, củng cố niềm tin của người tiêu dùng, ông Ngân nhấn mạnh DN phải giám sát chặt chẽ nguồn nguyên liệu ngay từ đầu. Ông dẫn chứng thịt heo đạt chuẩn thường có giá hơn 100.000 đồng/kg, trong khi thịt heo "có vấn đề" chỉ khoảng 20.000 đồng/kg. Vì vậy, ngay từ khâu thu mua cần kiểm tra cảm quan kỹ lưỡng, xem nguyên liệu có dấu hiệu bất thường hay không. Tiếp đó, yêu cầu đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc, giấy kiểm dịch thú y.

Khâu vận chuyển cũng phải bảo đảm bằng xe chuyên dụng, nguyên liệu được đóng gói cẩn trọng, bởi thịt heo rất dễ nhiễm khuẩn nếu bảo quản không đúng kỹ thuật. Ngoài ra, cơ sở cung cấp nguyên liệu bắt buộc phải xuất hóa đơn đỏ, làm căn cứ chứng minh nguồn gốc giữa bên cung cấp và DN chế biến.

Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Minh Hùng, Phó Phòng Quản lý thương mại - Sở Công Thương TP HCM, nhìn nhận vụ việc Đồ hộp Hạ Long cho thấy công tác kiểm tra, kiểm soát chất lượng hàng hóa đang trở nên vô cùng bức bách. Trước đây, việc kiểm soát chủ yếu dựa trên giấy tờ và chứng nhận nhưng hiện nay cần phải chuyển sang hình thức kiểm soát thực tế hằng ngày, hằng tuần trên từng sản phẩm.

Theo ông Hùng, do thông tin chậm trễ khiến thực phẩm nghi vấn không được ngăn chặn sớm. Từ 2 vụ việc nêu trên, cơ quan chức năng TP HCM sẽ tiếp tục triển khai và nhân rộng chương trình "Tích xanh trách nhiệm" sang các mặt hàng thực phẩm chế biến và đồ hộp, thay vì chỉ tập trung vào hàng tươi sống.

"Điểm cốt lõi của chương trình là cơ chế "ngăn chặn tức thì". Khi sản phẩm của nhà cung cấp có dấu hiệu bất thường sẽ bị ngừng lại không chỉ ở 1 nhà bán lẻ mà toàn bộ 12 hệ thống bán lẻ tham gia "Tích xanh trách nhiệm" để rà soát ngay lập tức, không để sản phẩm lỗi ra thị trường" - ông Hùng giải thích.

Thực tế, khi sản phẩm được kiểm soát chặt bởi quy trình kiểm tra chéo giữa nhà cung cấp, nhà bán lẻ và cơ quan chức năng, người tiêu dùng có niềm tin thì doanh số tăng lên ở nhóm các sản phẩm có logo "Tích xanh trách nhiệm".