Dồn lực khoan 480 lỗ, Việt Nam phát hiện kho báu mới, công nghệ thăm dò đặc biệt thế nào?

17/09/2026 17:00

Thêm mỏ kho báu khoáng sản mới được công bố.

Khoan 11 lỗ sâu 1.900m, Việt Nam phát hiện kho báu mới, công nghệ thăm dò đặc biệt thế nào? - Ảnh 1.

Ảnh minh họa

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, vào ngày 13/11/2025, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Quý Kiên chủ trì cuộc họp Hội đồng đánh giá trữ lượng khoáng sản quốc gia.

Hội đồng đã xem xét phê duyệt trữ lượng than tại mỏ than Tràng Bạch, thuộc các phường Hoàng Quế và Bình Khê, mỏ than Tây Khe Sim thuộc các phường Quang Hanh và Mông Dương, tỉnh Quảng Ninh và trữ lượng đá vôi làm nguyên liệu sản xuất vôi công nghiệp tại khu vực thị trấn Kiện Khê và xã Thanh Thủy, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam (nay là phường Châu Sơn và xã Tân Thanh, tỉnh Ninh Bình).

Đại diện đơn vị thực hiện báo cáo thăm dò mỏ Tràng Bạch, Trưởng phòng Địa chất, Công ty Cổ phần Tin học, Công nghệ, Môi trường - Vinacomin cho biết: TKV đã hoàn thành công tác thăm dò bổ sung, với mục tiêu nâng cấp các khối tài nguyên cấp 333 (tài nguyên dự tính) trong phạm vi Giấy phép khai thác được cấp.

Khối lượng thi công gồm 1.508,4m khoan máy/7 lỗ khoan, hơn 1.500m đo địa vật lý, cùng hàng trăm mẫu khí, mẫu than, mẫu cơ lý đá được phân tích. Đơn vị tư vấn đã sử dụng tổng hợp dữ liệu của hơn 480 lỗ khoan từ các giai đoạn trước.

Đối với mỏ than Tây Khe Sim thuộc các phường Quang Hanh và Mông Dương, tỉnh Quảng Ninh, ông Đỗ Xuân Kiên - Công ty cổ phần Địa chất Việt Bắc - TKV cho biết, đơn vị đã thi công 11 lỗ khoan với tổng chiều dài 1.914,5m, cập nhật cấu trúc địa chất mỏ đến thời điểm hiện tại, làm rõ đặc điểm vỉa than, chất lượng than và điều kiện địa chất - kỹ thuật.

“Kết quả tính toán cho thấy trữ lượng nâng cấp đạt 1,074 triệu tấn. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục tổ chức khai thác an toàn, hiệu quả trong phạm vi Giấy phép khai thác đã được cấp”, ông Kiên nói thêm.

Hội đồng đánh giá trữ lượng khoáng sản quốc gia đã thống nhất thông qua nhiều khối trữ lượng quan trọng. Cụ thể, tại mỏ than Tràng Bạch, trữ lượng nâng cấp đạt 22,747 triệu tấn; tại mỏ than Tây Khe Sim, trữ lượng cấp 122 được nâng cấp từ tài nguyên cấp 333 đạt 1,074 triệu tấn; đồng thời xem xét trữ lượng đá vôi phục vụ sản xuất vôi công nghiệp tại khu vực phường Châu Sơn và xã Tân Thanh (tỉnh Ninh Bình).

Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh, ngành than từ lâu đã là trụ cột kinh tế quan trọng trong cơ cấu GRDP và nguồn thu ngân sách của Quảng Ninh. Trung bình mỗi năm, Tập đoàn TKV và Tổng Công ty Đông Bắc đóng góp hàng chục nghìn tỷ đồng vào ngân sách địa phương, chiếm tỷ trọng lớn trong nguồn thu nội địa. Riêng năm 2024, TKV đóng góp cho ngân sách tỉnh Quảng Ninh 17.600 tỷ đồng.

Trước yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tỉnh và ngành Than thống nhất chuyển hướng từ khai thác lộ thiên sang khai thác trong hầm lò, với sự hỗ trợ đắc lực từ công nghệ khai thác, chế biến hiện đại.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, ngành địa chất cũng đứng trước yêu cầu đổi mới phương thức nghiên cứu, quản lý dữ liệu và dự báo tài nguyên. Từ công tác điều tra địa chất, địa vật lý đến xây dựng cơ sở dữ liệu khoáng sản, việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra cách tiếp cận mới, góp phần nâng cao hiệu quả nghiên cứu và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Khác với trước đây, khi phần lớn dữ liệu địa chất được lưu trữ rời rạc dưới dạng hồ sơ giấy, bản đồ truyền thống hoặc phân tán tại từng đơn vị, xu hướng hiện nay là số hóa toàn bộ thông tin để hình thành hệ thống dữ liệu tích hợp. Đây được xem là nền tảng quan trọng để ngành địa chất tiến tới quản trị dữ liệu tập trung, tăng khả năng chia sẻ và khai thác thông tin giữa các đơn vị chuyên môn.

Các đề án bay từ phổ gamma tỷ lệ 1:25.000 và 1:50.000 trên diện tích hơn 95.000 km2 đã thu thập số liệu để thành lập các bản đồ trường (trường từ, trường phóng xạ gamma, trường hàm lượng nguyên tố phóng xạ K, U, Th).

Một điểm đáng chú ý trong xu thế hiện nay là sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực địa vật lý. Các thuật toán AI có thể hỗ trợ tự động phân tích và nhận dạng các dị thường từ, trọng lực hoặc điện - điện từ, giúp các nhà khoa học phát hiện nhanh hơn các cấu trúc địa chất có triển vọng khoáng sản.

Không chỉ dừng lại ở phân tích dữ liệu, AI còn có khả năng xử lý khối lượng lớn thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm dữ liệu địa vật lý, địa chất, khoan và viễn thám. Khi các nguồn dữ liệu này được tích hợp trong hệ thống số, việc xây dựng các mô hình địa chất 2D, 3D và dự báo triển vọng khoáng sản có thể thực hiện nhanh hơn và chính xác hơn.