Lý giải thực trạng hồ sơ đất đai qua dịch vụ xử lý nhanh hơn
Ngày 14/7, Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX tiếp tục chương trình với phiên chất vấn và trả lời chất vấn về công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai, trọng tâm là việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cùng công tác quản lý nhà nước về khoáng sản; đánh giá thực trạng, nguyên nhân và đề ra giải pháp trong thời gian tới.
Quang cảnh Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX.
Tại phiên chất vấn, nhiều đại biểu đã chất vấn về tình trạng chậm giải quyết hồ sơ đất đai và các giải pháp xử lý lượng lớn hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn tồn đọng.
Đại biểu Trình Văn Nhã nêu thực tế, nhiều người dân khi tự thực hiện thủ tục đăng ký biến động, cấp đổi giấy chứng nhận thường bị trả hồ sơ nhiều lần, trong khi các trường hợp ủy quyền cho dịch vụ, hay còn gọi là "cò", lại được giải quyết nhanh chóng.
Đại biểu cũng cho biết toàn tỉnh hiện có khoảng 10.000 hồ sơ đang được giải quyết, đồng thời cho rằng báo cáo của Sở chưa làm rõ số lượng hồ sơ quá hạn. Từ đó, đề nghị ngành chức năng làm rõ nguyên nhân và giải pháp khắc phục.
Trả lời chất vấn, ông Hoàng Quốc Việt, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết hồ sơ thông qua đơn vị dịch vụ thường được xử lý nhanh hơn do được chuẩn bị bài bản, đầy đủ thành phần, đúng quy định nên ít phải bổ sung, chỉnh sửa. Trong khi đó, nhiều hồ sơ do người dân tự thực hiện còn thiếu hoặc chưa đúng quy định, dẫn đến phải trả lại để hoàn thiện.
Đại biểu Trình Văn Nhã nêu câu hỏi chất vấn.
Ông Hoàng Quốc Việt cho biết, ngành Nông nghiệp và Môi trường đã nhận diện rõ những bất cập trong giải quyết hồ sơ đất đai và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng xử lý hồ sơ.
Theo đó, Sở sẽ chỉ đạo UBND các xã, phường tập trung nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ địa chính, đặc biệt là cán bộ tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả ở Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp. Mục tiêu là kiểm soát chặt chẽ chất lượng hồ sơ ngay từ khâu tiếp nhận, hạn chế tối đa việc trả hồ sơ, giảm thời gian và số lần đi lại của người dân.
Bên cạnh đó, ông đề nghị lãnh đạo các địa phương quan tâm hơn đến đội ngũ cán bộ làm công tác đất đai, nhất là cán bộ tại bộ phận Một cửa, nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân và củng cố niềm tin đối với cơ quan quản lý nhà nước.
Liên quan đến hồ sơ quá hạn, trong tổng số hơn 187.000 hồ sơ tiếp nhận gần một năm qua, số lượng hồ sơ giải quyết chậm thực tế là hơn 2.600 hồ sơ, chỉ chiếm tỉ lệ 1,51%. Với tỉ lệ này, Nghệ An đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá là một trong những địa phương kiểm soát tốt và có tỉ lệ hồ sơ quá hạn ở mức rất thấp trên cả nước.
Đồng thời, hệ thống thông tin dịch vụ công trực tuyến hiện nay thực hiện giám sát, đo lường thời gian xử lý một cách tự động và nghiêm ngặt đến từng phút, từng giờ. Vì vậy, một phần lớn trong số các hồ sơ bị ghi nhận chậm thực chất chỉ trễ hạn vài phút hoặc vài giờ do các yếu tố kỹ thuật đường truyền, bên cạnh số ít hồ sơ bị chậm thực tế từ 1- 2 ngày do vướng mắc nghiệp vụ phát sinh.
Mỗi ngày hệ thống tiếp nhận khoảng 1.200 hồ sơ, với thời hạn giải quyết từ một ngày đến tối đa 25 ngày theo quy định. Hiện toàn tỉnh còn khoảng 10.000 hồ sơ đang xử lý, theo ông Việt là trong thời hạn.
Thời gian xử lý được hệ thống dịch vụ công ghi nhận đến từng phút nên có trường hợp chỉ quá hạn rất ngắn nhưng vẫn bị tính là trễ.
Lộ trình xử lý hơn 35.000 hồ sơ đất tồn đọng trước 30/12/2026
Ông Việt nhấn mạnh giải pháp giải quyết hồ sơ đất tồn đọng trước ngày 30/12/2026 là một trong những nhiệm vụ quan trọng, trọng tâm của ngành trong năm 2026. Sở đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch 965 ngày 13/12/2025.
Theo đó, từ 30/6/2026, các địa phương phải thống kê rà soát, phân loại hồ sơ. Hiện 130 xã phường đã có thống kê phân loại các trường hợp hồ sơ bao gồm: trường hợp đất của dân sử dụng có giấy tờ theo quy định chiếm khoảng 4%; các hộ dân không có giấy tờ chiếm khoảng 60% và còn lại là đất vi phạm, đất chưa xác định được chủ.
Hiện qua rà soát, xác định được hơn 35.000 hồ sơ đất tồn đọng và đến 30/12/2026 phải thực hiện xong các hồ sơ tồn đọng này. Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng thường xuyên kiểm tra, chỉ đạo các xã phường để tháo gỡ khó khăn vướng mắc.
Ông Hoàng Quốc Việt, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, trả lời chất vấn.
Lý giải tình trạng hồ sơ tồn đọng, kéo dài, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết nguyên nhân xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan. Dữ liệu địa chính qua các thời kỳ thiếu đồng bộ, thậm chí thất lạc, gây khó khăn trong xác định nguồn gốc đất; trong khi các biến động như dồn điền đổi thửa, mở đường, sạt lở làm thay đổi ranh giới thửa đất.
Bên cạnh đó, nhiều hồ sơ vướng mắc về cơ chế, pháp luật, nhất là đất giao trái thẩm quyền chưa xây dựng nhà ở trước ngày 1/7/2014 hoặc liên quan đến chủ sử dụng đất đi làm ăn xa, chưa phân chia tài sản. Một số quy định pháp luật chưa theo kịp thực tiễn, nhiều hồ sơ tồn đọng có tính chất phức tạp, thiếu giấy tờ; đội ngũ cán bộ cơ sở còn trong quá trình kiện toàn, năng lực xử lý hồ sơ còn hạn chế, một số dự án nhà ở chưa hoàn tất nghĩa vụ pháp lý. Hạ tầng công nghệ thông tin tại một số địa phương cũng chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết hồ sơ.
Theo ông, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang thường xuyên kiểm tra, chỉ đạo các xã, phường tháo gỡ những vướng mắc về hồ sơ pháp lý, cơ sở dữ liệu đất đai, cơ chế, chính sách, pháp luật và chủ sử dụng đất.
Đồng thời, Sở đề nghị Đảng ủy các xã, phường thành lập Ban Chỉ đạo do Bí thư Đảng ủy làm Trưởng ban để tập trung chỉ đạo, tháo gỡ vướng mắc trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Mục tiêu đến ngày 30/12/2026 là hoàn thành việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các trường hợp đủ điều kiện; đồng thời thực hiện đăng ký đất đai đối với các trường hợp chưa đủ điều kiện theo quy định.
Theo ông Việt, đăng ký đất đai là quyền, đồng thời là nghĩa vụ của người sử dụng đất và cơ quan quản lý nhà nước.
