Sở Xây dựng Hà Nội vừa báo cáo UBND TP Hà Nội về kết quả thực hiện thí điểm vùng phát thải thấp (LEZ), đồng thời đề xuất lộ trình mở rộng giai đoạn 2 từ ngày 1/1 đến 31/12/2027.
Hàng loạt phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, bao gồm cả xe công nghệ, sẽ bị hạn chế hoạt động khi Hà Nội mở rộng vùng phát thải thấp. (Ảnh minh họa)
Khu vực 1 là vùng lõi thí điểm, nằm bên trong đường bao khu vực phố đi bộ và chợ đêm phường Hoàn Kiếm, gồm 12 tuyến phố: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ và Ngô Quyền. Khu vực này có diện tích 0,45km², chu vi 3,2km, dân số khoảng 20.000 người.
Khu vực 2 là vùng mở rộng, tính từ đường bao các tuyến Tràng Thi, Thợ Nhuộm, Hàng Bông, Phùng Hưng, Hàng Đậu, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Tràng Tiền, Hàng Khay và trở vào trong khu vực phố cổ. Khu vực 3 bao gồm địa bàn phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, giới hạn bởi các trục đường lớn như Nguyễn Du, Trần Hưng Đạo, Trần Nhật Duật, Lê Duẩn... với dân số gần 137.000 người.
Cấm hoàn toàn ô tô tải 2 tấn đến 3,5 tấn trong vùng phát thải thấp
Để tổ chức giao thông, tại khu vực 1, Sở Xây dựng đề xuất cấm toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ (gồm mô tô, xe gắn máy, ô tô) lưu thông trong khung giờ từ 19h - 24h các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần.
Việc kiểm soát tiêu chuẩn khí thải cũng được siết chặt. Theo đó, ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch không đạt quy chuẩn khí thải mức 4 trở lên (theo QCVN 85:2025/BNNMT) sẽ không được phép lưu thông vào vùng LEZ. Đối với ô tô trên 16 chỗ (trừ xe buýt và xe đưa đón học sinh) và xe tải chạy xăng, dầu dưới 2 tấn chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm tại khu vực 1 và khu vực 2; trường hợp lưu thông vào giờ cao điểm phải được Công an thành phố chấp thuận. Riêng xe tải có khối lượng toàn bộ từ 2 - 3,5 tấn, Sở đề xuất cấm lưu thông hoàn toàn.
Đáng chú ý, đối với xe mô tô, xe gắn máy hoạt động kinh doanh trên phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải (xe công nghệ), cơ quan chức năng đề xuất không cho phép phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong vùng phát thải thấp. Các đơn vị cung cấp phần mềm có trách nhiệm điều hướng phương tiện trên hệ thống quản lý.
Với xe mô tô, xe gắn máy của người dân, thành phố khuyến khích hạn chế lưu thông xe sản xuất, nhập khẩu trước năm 2008 đối với xe mô tô và trước năm 2016 đối với xe gắn máy. Đồng thời khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe phi cơ giới và chuyển đổi sang phương tiện xanh, xe đạt quy chuẩn khí thải mức 3 trở lên.
Cùng với lộ trình hạn chế phương tiện cá nhân, thành phố đang từng bước bổ sung hạ tầng giao thông xanh. Điểm nhấn là từ ngày 1/7/2026, 100% xe buýt hoạt động trong vùng phát thải thấp bắt buộc phải sử dụng năng lượng điện, xanh, sạch.
Đồng thời, Hà Nội sẽ triển khai chính sách miễn tiền vé xe buýt được ngân sách trợ giá đối với hành trình di chuyển trong phạm vi Vành đai 1. Đến nay, toàn thành phố đã có 880 xe buýt xanh (đạt tỷ lệ 44,4%), cùng hệ thống hạ tầng được bổ sung với hơn 2.300 vị trí trạm sạc và hàng nghìn tủ đổi pin phủ khắp các phường, xã.
Quá trình thí điểm trong tháng 9 và tháng 10/2026 vừa qua, lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử phạt hàng chục trường hợp vi phạm. Tuy nhiên, theo đánh giá của Công an thành phố, việc sử dụng phương tiện công cộng và gửi xe tại vùng đệm để di chuyển vào vùng lõi còn hạn chế do hệ thống giao thông công cộng chưa đáp ứng yêu cầu, ý thức của một bộ phận người dân chưa cao.
Nhằm mở rộng mô hình, Sở Xây dựng kiến nghị UBND TP Hà Nội chấp thuận để các phường (ngoại trừ Hoàn Kiếm và Cửa Nam) chủ động rà soát, tổ chức triển khai thí điểm vùng phát thải thấp trên địa bàn theo mô hình riêng, phù hợp với điều kiện thực tế. Trong đó, phường Cầu Giấy đã đề xuất mô hình "vùng phát thải thấp theo khu vực trọng điểm". Việc triển khai các mô hình này phải bám sát nội dung Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 đã được thành phố phê duyệt.
