Sáng nay, tôi lặng người khi xem được một đoạn clip ngắn lan truyền trên mạng xã hội. Hình ảnh chiếc xe ô tô vội vàng đỗ lại trước cổng chùa Đồng (Hải Phòng), một cụ ông gầy gò bước xuống rồi bất ngờ ngã chúi mặt xuống đất ngay khi xe vừa lăn bánh rời đi khiến tim tôi thắt lại. Lúc ấy, cũng như bao người khác, tôi đã thầm ước rằng sự thật sẽ khác đi. Tôi ước đó chỉ là một sự nhầm lẫn, một chuyến xe taxi vô tâm bỏ khách giữa đường, hay một kịch bản lạc quan nào đó phía sau sự cố này.
Thế nhưng, sự thật lại lạnh lùng và tàn nhẫn hơn mọi kịch bản đau lòng nhất: Chính quyền địa phương đã xác nhận, người đưa cụ đến và âm thầm rời đi chính là con gái ruột của cụ.
Khi "khó khăn" trở thành cái cớ để rũ bỏ đấng sinh thành
Trên chiếc túi cũ kỹ mà người con để lại cho cha mình là một tờ giấy viết vội, nấp bóng dưới hai chữ "nặc danh": "Tôi bị vấn đề về sức khỏe thần kinh và đau chân. Xin nhà chùa cưu mang tôi. Tôi thành tâm xin cảm tạ nhà chùa".
Đọc những dòng chữ ấy, tôi tự hỏi lòng tự trọng và đạo nghĩa con người nằm ở đâu? Một người lạ lái taxi còn biết sốt sắng đỡ cụ khi cụ ngã, vậy mà người mang máu mủ lại có thể bình thản quay đi bỏ lại đấng sinh thành trong sự đơn độc đến tận cùng.
Lấy lý do hoàn cảnh khó khăn để "vứt bỏ" cha mẹ như một món đồ cũ là sự sụp đổ của luân thường đạo lý. Người ta thường nói: "Một mẹ nuôi được mười con, nhưng mười con không nuôi nổi một mẹ". Câu nói ấy chưa bao giờ nhức nhối và hiện hữu trần trụi như trong khoảnh khắc này. Cha mẹ nuôi con bằng trời bằng bể, chưa từng một lần quản ngại gian nan. Nhưng khi con cái nhìn lại cha mẹ, đôi khi họ lại tính toán chi li từng bát cơm, rồi dùng cái nghèo làm tấm khiên để bao biện cho sự hèn nhát của trái tim mình.
Đáng buồn hơn, một bộ phận xã hội đang lạm dụng sự từ bi của cửa Phật để trốn tránh trách nhiệm. Đứa trẻ sơ sinh không nuôi nổi thì đặt trước cổng chùa, cha mẹ già yếu bệnh tật cũng mang đến gửi theo kiểu "khoán trắng". Chùa chiền vốn là chốn tu hành, không phải là cơ sở bảo trợ xã hội có nghĩa vụ gánh vác thay những đứa con vô trách nhiệm. Việc đẩy cha mẹ vào chùa trong sự ruồng rẫy không phải là tìm nơi nương tựa cho họ, mà là một hành vi "khai tử" tình mẫu tử khi đối phương vẫn còn hơi thở.
Nỗi lo hậu "mời gia đình đưa về"
Chính quyền xã Lạc Phượng thông báo sẽ mời gia đình đến đưa cụ ông về nhà. Nhưng lạ thay, thông tin này không khiến dư luận nhẹ lòng, mà trái lại là một nỗi bất an thắt quặn. Liệu việc "cưỡng ép" đưa cụ về lại cái nơi mà người ta đã nỗ lực "tống tiễn" cụ đi có thực sự là một lối thoát? Hay đó chỉ là khởi đầu của một chuỗi ngày bi kịch hơn phía sau cánh cửa đóng kín?
Đã nỡ vứt bỏ một lần, liệu lần sau họ có đối xử tử tế? Khi chữ "Hiếu" đã bị cắt đứt bằng hành động mang cha đi bỏ giữa đường, cụ ông rất dễ trở thành đối tượng bị "bạo lực lạnh" hoặc bị coi là một vật cản trong gia đình. Sống trong một ngôi nhà mà con ruột từng muốn chối bỏ mình, đó là một loại cực hình tâm lý nghiệt ngã nhất. Người ta lo sợ rằng, sau khi chiếc camera của nhà chùa tắt đi, cuộc đời ông cụ sẽ là những trang tối không ai hay biết.
Đời người là một vòng lặp công bằng đến đáng sợ. Đối xử với cha mẹ thế nào, sau này con cái sẽ soi vào đó để đối xử y chang như vậy. Bản án lương tâm dành cho người con ấy không chỉ nằm ở sự lên án của dư luận hôm nay, mà nằm ở chính ánh mắt của con cái họ ngày mai. Đời có vay có trả, và đôi khi cái giá phải trả chính là sự cô độc trong tuổi già của chính chúng ta.
Đừng để cụ "ngã" thêm một lần nữa
Việc đưa cụ về nhà là đúng về pháp lý, nhưng để giải quyết thấu đáo, cần có sự giám sát chặt chẽ từ Hội người cao tuổi và chính quyền địa phương. Mong đó không chỉ là cuộc bàn giao rồi "xong nhiệm vụ". Cộng đồng cần phải là đôi mắt dõi theo, đảm bảo cụ không bị ngược đãi trong chính tổ ấm của mình. Nếu gia đình thực sự không còn khả năng chăm sóc, một trung tâm bảo trợ xã hội có lẽ còn nhân đạo hơn là một mái ấm đã cạn tình.
Cú ngã chúi mặt trước cổng chùa Đồng là một nỗi đau thể xác, nhưng sự ruồng bỏ của gia đình mới là cú ngã chí mạng vào lòng tự trọng của một con người. Mong rằng trước khi muốn từ bỏ gánh nặng, mỗi người con hãy nhớ về đôi tay đã từng bế bồng mình. Đừng để khi cha mẹ mất đi mới quỳ lạy nghìn lần cầu siêu thoát, bởi lòng hiếu kính khi cha mẹ còn ngồi đó mới thực là liều thuốc quý giá nhất trên đời.
