Vào mùa nắng nóng, điều hòa thường trở thành một trong những thiết bị “ngốn điện” nhất trong nhà. Với những gia đình bật điều hòa nhiều giờ mỗi ngày, đặc biệt vào buổi tối hoặc qua đêm, hóa đơn tiền điện cuối tháng có thể tăng rõ rệt.
Trong bối cảnh đó, điều hòa Inverter thường được nhắc đến như một lựa chọn giúp tiết kiệm điện hơn so với điều hòa thông thường. Đây không chỉ là lời quảng cáo của nhà sản xuất. Trong bài viết “Sử dụng điều hòa inverter đúng cách để tiết kiệm điện” đăng trên website EVNHANOI, đơn vị này nêu rõ: về mặt lý thuyết, nếu được sử dụng đúng cách, điều hòa công nghệ Inverter có thể giúp giảm khoảng 30–40% lượng điện tiêu thụ so với máy điều hòa không có công nghệ này.
Ảnh minh hoạ
Điều hòa Inverter tiết kiệm điện bằng cách nào?
Điểm khác biệt lớn nhất giữa điều hòa Inverter và điều hòa thông thường nằm ở cách vận hành máy nén. Với máy điều hòa thông thường, máy nén thường hoạt động theo cơ chế bật/tắt: khi phòng chưa đủ lạnh, máy chạy mạnh; khi đạt nhiệt độ cài đặt, máy ngắt; sau đó lại khởi động khi nhiệt độ phòng tăng lên.
Trong khi đó, điều hòa Inverter dùng công nghệ biến tần để điều chỉnh tốc độ máy nén theo nhu cầu làm lạnh thực tế. Khi phòng đã đạt mức nhiệt mong muốn, máy không tắt hẳn mà giảm công suất để duy trì nhiệt độ ổn định. Cách vận hành này giúp hạn chế tình trạng khởi động lại liên tục, từ đó giảm hao phí điện năng.
Trên website chính thức của Daikin châu Âu, hãng cho biết công nghệ Inverter giúp thiết bị điều chỉnh tốc độ động cơ thay vì tiêu tốn năng lượng cho việc khởi động và dừng liên tục, qua đó có thể giảm mức tiêu thụ điện “lên tới 30%”.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Energy Transitions cũng cho thấy sự chênh lệch đáng kể giữa hai loại máy. Nghiên cứu so sánh điều hòa Inverter và non-Inverter cùng công suất 18.000 BTU, trong đó máy Inverter tiêu thụ khoảng 3.471 kWh/năm, còn máy non-Inverter tiêu thụ khoảng 6.230 kWh/năm. Từ kết quả này, nhóm tác giả tính toán máy Inverter có thể tiết kiệm tới 44% điện năng trong điều kiện nghiên cứu.
Điều hoà Inverter khác điều hoà thường ở cơ chế hoạt động của máy nén (Ảnh minh hoạ)
Như vậy, có thể thấy mức tiết kiệm của điều hòa Inverter không phải một con số cố định cho mọi gia đình. Tuy nhiên, các nguồn từ EVNHANOI, nhà sản xuất và nghiên cứu quốc tế đều cho thấy loại điều hòa này có khả năng giảm đáng kể lượng điện tiêu thụ nếu được sử dụng đúng cách.
Để hình dung cụ thể hơn, có thể tính khoản tiết kiệm theo công thức đơn giản: lượng điện giảm được nhân với đơn giá điện thực tế.
Theo Cổng Thông tin Chính phủ, từ ngày 10/5/2025, mức giá bán lẻ điện bình quân sau điều chỉnh là 2.204,0655 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Đây là giá bán lẻ điện bình quân, còn tiền điện sinh hoạt thực tế của từng hộ vẫn phụ thuộc vào biểu giá bậc thang và sản lượng điện sử dụng trong tháng.
Giả sử một chiếc điều hòa thông thường tiêu thụ khoảng 200 kWh mỗi tháng. Nếu chuyển sang điều hòa Inverter và đạt mức tiết kiệm 30–40% như EVNHANOI nêu trong điều kiện sử dụng đúng cách, lượng điện giảm có thể vào khoảng 60–80 kWh/tháng. Tính theo giá điện bình quân hơn 2.204 đồng/kWh, số tiền tiết kiệm có thể tương đương khoảng 132.000–176.000 đồng/tháng cho một máy, chưa tính VAT và chênh lệch theo bậc thang điện.
Ảnh minh hoạ
Nếu gia đình dùng điều hòa nhiều hơn, chẳng hạn lượng điện cho một máy lên tới khoảng 300 kWh/tháng trong cao điểm nắng nóng, mức tiết kiệm 30–40% có thể tương đương khoảng 90–120 kWh. Khi đó, khoản tiền giảm trên hóa đơn có thể vào khoảng 198.000–264.000 đồng/tháng cho một máy.
Lưu ý khi sử dụng điều hoà Inverter
Trước hết, người dùng cần chọn công suất phù hợp với diện tích và điều kiện phòng. Theo ENERGY STAR, điều hòa quá lớn so với căn phòng có thể làm mát nhanh nhưng không loại bỏ độ ẩm hiệu quả, khiến không gian vẫn có cảm giác khó chịu và vận hành kém tối ưu. Với phòng nhiều nắng, cần tính toán tăng công suất phù hợp; phòng râm mát có thể chọn công suất thấp hơn.
Khi lắp đặt, EVN lưu ý dàn nóng cần thông thoáng, không bị che chắn, tránh đặt ở nơi quá bí hoặc hứng nắng trực tiếp trong thời gian dài. Dàn lạnh cũng nên được bố trí ở vị trí giúp luồng gió phân bổ đều, tránh các góc khuất làm giảm hiệu quả làm mát.
Trong quá trình sử dụng, EVN khuyến nghị nên duy trì nhiệt độ từ 26 độ C trở lên, kết hợp quạt để tăng lưu thông không khí. Người dùng cũng không nên bật/tắt điều hòa liên tục hoặc đặt nhiệt độ quá thấp với suy nghĩ phòng sẽ mát nhanh hơn. Ngoài ra, cần vệ sinh lưới lọc và bảo dưỡng định kỳ để máy hoạt động ổn định, tránh hao điện không cần thiết.
