Đó là cá tra!
Cá tra vốn không xa lạ với người tiêu dùng Việt Nam. Từ những miếng phi lê trắng ngần trong siêu thị đến các món cá kho, cá chiên trên mâm cơm gia đình, loại cá nước ngọt này từ lâu đã trở thành thực phẩm bình dân, dễ chế biến. Thế nhưng, ít người biết rằng cá tra còn là một trong những mặt hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, với sức tiêu thụ đáng kể tại nhiều thị trường quốc tế.
Ảnh minh họa
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng 1/2026, xuất khẩu cá tra của Việt Nam đạt 212 triệu USD, tăng 59% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, riêng thị trường Trung Quốc ghi nhận kim ngạch 68 triệu USD, tăng tới 135%, chiếm khoảng 32% tổng giá trị xuất khẩu cá tra trong tháng.ảnh hưởng bởi Tết Nguyên đán năm 2026 diễn ra muộn hơn năm trước, khiến nhu cầu nhập khẩu phục vụ mùa lễ hội tập trung nhiều hơn vào tháng 1.
Đà xuất khẩu vẫn được duy trì trong những tháng tiếp theo. Theo số liệu VASEP công bố, trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc đạt khoảng 480 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam trong giai đoạn này đạt khoảng 1,74 tỷ USD, tăng 10,7%.
Cá tra được nuôi tập trung tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt ở các địa phương như An Giang, Đồng Tháp và Cần Thơ. Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi cùng hệ thống vùng nuôi, chế biến phát triển, Việt Nam đã xây dựng được chuỗi sản xuất cá tra quy mô lớn, cung cấp sản phẩm cho nhiều thị trường trên thế giới.
Ảnh minh họa
Cá tra xuất khẩu chủ yếu dưới dạng phi lê đông lạnh, bên cạnh các sản phẩm cắt khúc, tẩm gia vị và chế biến sâu. Lợi thế về giá thành, nguồn cung ổn định và thịt cá trắng, ít xương dăm giúp loại cá này có mặt trong nhiều hệ thống siêu thị và bếp ăn quốc tế.
Lợi ích sức khỏe khi ăn cá tra là gì?
Không chỉ có giá trị kinh tế, cá tra còn là nguồn thực phẩm cung cấp protein chất lượng cao trong khi hàm lượng chất béo tương đối thấp. Theo một nghiên cứu phân tích phi lê cá tra Việt Nam đăng trên tạp chí Food Science & Nutrition, trong 100g thịt cá có khoảng 12,5 đến 14,5g protein và chỉ khoảng 1,1 đến 1,65g chất béo. Cá tra cũng cung cấp vitamin nhóm B, selen và một lượng axit béo omega-3, trong đó có DHA.
Nhờ bảng thành phần này, việc đưa cá tra vào thực đơn có thể đem lại nhiều lợi ích đáng chú ý:
1. Hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Cá tra có lượng chất béo tương đối thấp, phù hợp để bổ sung protein thay cho một số loại thịt đỏ hoặc thịt chế biến sẵn giàu chất béo bão hòa. Một tổng quan hệ thống đăng trên The American Journal of Medicine cho thấy, ăn cá không chiên rán có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và nhồi máu cơ tim thấp hơn. Vì vậy, cá tra hấp, luộc hoặc nướng có thể là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn hướng đến sức khỏe tim mạch.
Ảnh minh họa
2. Bổ sung dưỡng chất cho não bộ
Cá tra có chứa DHA, một axit béo omega-3 tham gia cấu tạo màng tế bào thần kinh. Bên cạnh đó, vitamin B12 trong cá cũng cần thiết cho sự phát triển, duy trì và hoạt động bình thường của hệ thần kinh trung ương. Đây là những dưỡng chất quan trọng giúp cơ thể duy trì chức năng não bộ.
3. Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Với lượng protein đáng kể nhưng không quá nhiều chất béo, cá tra là lựa chọn phù hợp cho người muốn kiểm soát năng lượng trong khẩu phần. Protein cũng giúp kéo dài cảm giác no, hạn chế việc ăn vặt quá mức. Để tận dụng ưu điểm này, nên ưu tiên cá hấp, luộc hoặc nướng thay vì thường xuyên ăn cá chiên ngập dầu.
4. Duy trì và phục hồi cơ bắp
Protein là nguyên liệu cần thiết để xây dựng, duy trì và sửa chữa các mô cơ. Bổ sung cá tra trong bữa ăn giúp cơ thể có thêm nguồn đạm, đặc biệt hữu ích với người thường xuyên vận động, tập luyện hoặc muốn duy trì khối lượng cơ khi lớn tuổi.
5. Hỗ trợ quá trình tạo máu
Ảnh minh họa
Cá tra cung cấp vitamin B12, dưỡng chất cần thiết cho quá trình hình thành hồng cầu và tổng hợp ADN. Cơ thể thiếu vitamin B12 có thể gặp tình trạng thiếu máu hồng cầu khổng lồ, gây mệt mỏi, suy nhược. Vì vậy, bổ sung thực phẩm có chứa vitamin B12 như cá tra góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày.
6. Hỗ trợ hoạt động của tuyến giáp và hệ miễn dịch
Selen trong cá tra là khoáng chất cần thiết để cơ thể tạo ra các protein có vai trò chống oxy hóa, bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Selen cũng tham gia vào quá trình chuyển hóa hormone tuyến giáp và hỗ trợ hoạt động bình thường của hệ miễn dịch.
Những lưu ý khi chọn mua và ăn cá tra
Cá tra có giá thành dễ tiếp cận và giàu protein, nhưng chất lượng bữa ăn còn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu và cách chế biến. Nên chọn cá có nguồn gốc rõ ràng, được bảo quản đúng nhiệt độ. Với phi lê đông lạnh, cần kiểm tra bao bì, hạn sử dụng và tránh sản phẩm có dấu hiệu rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần.
Về chế biến, cá hấp, luộc, nấu canh hoặc áp chảo với ít dầu là những lựa chọn phù hợp hơn so với chiên ngập dầu. Không nên ăn cá sống hoặc chưa chín kỹ để hạn chế nguy cơ nhiễm vi khuẩn và ký sinh trùng.
Ảnh minh họa
Đặc biệt, cá tra không phải nguồn omega-3 dồi dào như cá hồi, cá mòi hay cá thu. Vì vậy, nên ăn luân phiên nhiều loại cá để đa dạng dưỡng chất, thay vì chỉ dựa vào một loại thực phẩm trong thời gian dài.
