Theo thông tin từ Reuters, các ngân hàng Việt Nam đang lên kế hoạch bán cổ phần với tổng giá trị gần 7 tỷ USD trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng nhanh của đất nước thúc đẩy nhu cầu về vốn, qua đó mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư nước ngoài mở rộng hoạt động tại lĩnh vực vốn chịu sự kiểm soát chặt chẽ này.
Các ngân hàng Việt Nam huy động 7 tỷ USD trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng nóng
Cũng theo Reuters, ngành ngân hàng Việt Nam hiện nằm trong nhóm những lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất tại châu Á. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận thị trường vẫn còn hạn chế do các quy định khắt khe như tổng tỉ lệ sở hữu nước ngoài bị giới hạn ở mức 30%; tỉ lệ sở hữu của một cá nhân không quá 20%; và các khoản vay nước ngoài cũng chịu sự kiểm soát chặt chẽ.
Trong thời gian gần đây, Việt Nam đã có những nỗ lực nhằm thúc đẩy mạnh mẽ tăng trưởng kinh tế thông qua các khoản đầu tư lớn cho cơ sở hạ tầng, qua đó, tạo ra một cách tiếp cận khác. Cụ thể hơn, việc tăng cường sự tham gia của nước ngoài hiện đang được coi là yếu tố cần thiết để đáp ứng nhu cầu tín dụng ngày càng tăng trong bối cảnh nguồn vốn trong nước đang bị thắt chặt.
Theo tính toán của Reuters dựa trên các thông tin công khai và báo cáo của Fitch Ratings, các thương vụ bán cổ phần của các ngân hàng Việt Nam có thể huy động được gần 7 tỷ USD vào cuối năm sau. Tờ báo này cũng nhận định đây có thể là đợt huy động vốn lớn nhất từ trước đến nay của các ngân hàng tại Việt Nam.
Trong năm nay, hạn mức vay vốn nước ngoài cũng đã được nâng thêm 11%, lên mức 6,1 tỷ USD, và con số này có thể tiếp tục tăng. Ba ngân hàng trong nước đã được phép nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%.
Đồng thời, những chính sách nhằm cải thiện thị trường chứng khoán đã giúp Việt Nam được tổ chức FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi trong tháng 9 vừa rồi.
Bên cạnh đó, kế hoạch nhằm mục đích thành lập các trung tâm tài chính quốc tế cũng hứa hẹn sẽ thu hút thêm dòng vốn đầu tư nước ngoài.
Theo nguồn tin giấu tên, một số tổ chức cho vay nước ngoài hiện đang đàm phán nhằm góp vốn với các đối tác tại Việt Nam, cho biết lợi nhuận từ các khoản đầu tư tài chính, cùng với cơ hội tiếp cận thị trường tiêu dùng đang tăng trưởng của Việt Nam, trong đó có các sản phẩm như bảo hiểm, là những lý do khiến họ muốn mở rộng hoạt động tại Việt Nam
“Việt Nam đang bắt đầu xem xét lại cách thức huy động nguồn lực tài chính cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo”, bà Nguyễn Phương Quỳnh, giảng viên tài chính tại Trường Đại học Hoa Sen (TP.HCM), chia sẻ những nhận định về việc Việt Nam đang mở cửa nhiều hơn cho dòng vốn nước ngoài vào hệ thống ngân hàng.
Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng động thái này mang tính chọn lọc và không đồng nghĩa với việc tự do hoàn toàn.
Hàng loạt ngân hàng tăng vốn sở hữu nước ngoài
Các đợt chào bán cổ phiếu đã thu hút sự quan tâm lớn hơn từ các nhà đầu tư nước ngoài, “đặc biệt là các nhà đầu tư chiến lược vốn đã quen thuộc với Việt Nam và hiện đang cân nhắc gia tăng mức độ hiện diện tại thị trường này”, bà Quỳnh cho biết.
Theo như thông tin đã được Reuters đăng tải vào tháng 9, Ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corp (SMBC) của Nhật Bản đang đàm phán với đối tác tại Việt Nam là VPBank để nâng tỉ lệ sở hữu từ 15% lên 20%, trong bối cảnh VPBank tìm cách thực hiện đợt phát hành riêng lẻ trị giá 560 triệu USD tính theo giá thị trường hiện tại. VPBank hiện cũng đã được cấp phéo phép nâng tỉ lệ sở hữu nước ngoài lên 49%.
Bên cạnh đó, Vietcombank cũng đã công bố kế hoạch bán 6,5% cổ phần vào cuối năm nay, với giá trị giao dịch khoảng 1,2 tỷ USD theo giá hiện tại. Nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất hiện tại của Vietcombank là Mizuho Bank của Nhật Bản - với tỉ lệ sở hữu 15% - “có khả năng sẽ tăng tỉ lệ nắm giữ”, theo biên bản cuộc họp cổ đông Vietcombank hồi tháng 4. Mizuho hiện từ chối bình luận về vấn đề này.
Cùng với đó, BIDV cũng đã bán khoảng 3% cổ phần cho hàng chục nhà đầu tư hồi tháng 3 và dự kiến bán thêm gần 11% vào cuối năm tới, với tổng giá trị khoảng 1,4 tỷ USD, theo các công bố công khai. Cổ đông nước ngoài lớn nhất của BIDV - KEB Hana của Hàn Quốc - không tham gia đợt phát hành đầu tiên nhưng đang cân nhắc việc tham gia kế hoạch mới - một người phát ngôn cho biết.
“Chúng tôi nhận thấy một số cơ hội ở các ngân hàng quy mô nhỏ hơn để hình thành các mối quan hệ hợp tác trong tương lai, với điều kiện Việt Nam có thể duy trì câu chuyện tăng trưởng của mình”, ông Willie Tanoto - đại diện của Fitch cho biết.
HDBank cũng đang có kế hoạch bán 10,7% cổ phần vào cuối năm tới. Ngân hàng này hiện không có cổ đông nước ngoài lớn và được phép nâng tỉ lệ sở hữu nước ngoài lên 49%. Một thông tin khác được Reuters công bố từ tháng 8, Techcombank cũng đã thảo luận về việc bán cổ phần với các ngân hàng nước ngoài.
Trong một diễn biến khác, các ngân hàng và doanh nghiệp Việt Nam đã công bố kế hoạch vay vốn nước ngoài với tổng giá trị 5,3 tỷ USD trong năm nay, theo FiinRatings - đối tác của S&P Global.
Reuters cũng đề cập tới việc Bộ Tài chính đang xem xét phát hành trái phiếu Chính phủ trên thị trường quốc tế, dự kiến đây là đợt phát hành trái phiếu bằng USD đầu tiên của Việt Nam, kể từ năm 2014. Nhiều ngân hàng cũng đang tính đến việc phát hành trái phiếu ở nước ngoài. Bên cạnh đó, các địa phương cũng có thể huy động vốn trên thị trường quốc tế theo các quy định mới.
Sẽ xuất hiện thêm các đợt phát hành cổ phiếu mới
Cũng theo Reuters, Việt Nam được dự báo sẽ xuất hiện thêm các đợt phát hành cổ phiếu mới khi nhu cầu tăng vốn của ngân hàng ngày càng lớn. Động lực chính được cho là đến từ lộ trình áp dụng các yêu cầu nghiêm ngặt hơn theo chuẩn Basel III vào năm 2030.
Nhu cầu này trở nên cấp thiết hơn do tăng trưởng tín dụng nhanh, trong khi VIS Rating, được Moody’s hậu thuẫn, cho rằng điều này có thể tiếp tục làm suy giảm các bộ đệm hấp thụ tổn thất của ngân hàng.
Trong khi áp lực bổ sung vốn càng gia tăng, đồng thời, tín dụng cũng có những bước tăng trưởng nhanh, VIS Rating - đơn vị được Moody’s hậu thuẫn - cảnh báo đà tăng cho vay có thể tiếp tục làm suy giảm bộ đệm vốn có khả năng hấp thụ tổn thất của các ngân hàng.
Bên cạnh đó, mục tiêu duy trì tăng trưởng kinh tế ít nhất 10% mỗi năm đến năm 2030 đang góp phần đẩy giá tài sản, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản tăng lên. Theo thông tin được Reuters dẫn nguồn từ Ngân hàng Trung ương hồi tháng 8, bất động sản là lĩnh vực chiếm khoảng một phần tư tổng dư nợ cho vay và đang ghi nhận nợ xấu tăng nhanh.
Fitch cho rằng “làn sóng huy động vốn này khó có khả năng cải thiện đáng kể mức độ vốn hóa của phần lớn các ngân hàng”, bởi nguồn vốn mới sẽ nhanh chóng được đưa vào hoạt động cho vay mới.
Tuy nhiên, những rủi ro đó cũng có thể tạo ra các cơ hội mới, khi Fitch cho rằng “nhiều khả năng sẽ cần thêm những khoản bổ sung vốn lớn trong những năm tới”.
