Lợi và hại khi Canada 'mở cửa' cho xe điện Trung Quốc?

Giới phân tích và các lãnh đạo ngành công nghiệp ôtô

Thông tin Canada "đầu hàng" trước xe Trung Quốc đã có từ thời điểm Thủ tướng Canada Mark Carney gặp riêng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại APEC 2025.

Ngày 16/1, Thủ tướng Mark Carney cho biết chính phủ của Đảng Tự do thiên tả đã đạt được thỏa thuận với Bắc Kinh, theo đó Canada sẽ cho phép nhập khẩu tối đa 49.000 xe điện sản xuất tại Trung Quốc mỗi năm, cùng việc thuế nhập khẩu đối với EV sản xuất tại Trung Quốc sẽ giảm mạnh từ 106,1% xuống còn 6,1%.

Tổng thống Mỹ Donald Trump: 'Không sao cả'

Chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận được công bố, Tổng thống Mỹ Donald Trump tỏ ra khá thoải mái với quyết định của Canada. Phát biểu trước báo giới bên ngoài Nhà Trắng, ông Trump nói: "Không sao cả. Đó là điều ông ấy nên làm. Ký một thỏa thuận thương mại là việc tốt. Nếu có thể đạt được thỏa thuận với Trung Quốc thì nên làm".

Tổng thống Mỹ Donald Trump tỏ ra khá bình thản trước quyết định "mở cửa" cho xe Trung Quốc tấn công thị trường Canada: "Không sao cả. Đó là điều ông ấy nên làm".

Đây là thỏa thuận thương mại đầu tiên của Thủ tướng Mark Carney kể từ khi ông nhậm chức năm ngoái, đồng thời đánh dấu bước hạ nhiệt căng thẳng với Trung Quốc, quốc gia trong những năm gần đây từng coi là một thế lực gây rối, còn ông Carney từng gọi là mối đe dọa lớn nhất đối với Canada.

Đổi lại việc mở cửa đối với xe Trung Quốc, nước này sẽ dỡ bỏ hoặc giảm các mức thuế áp lên hạt cải dầu (canola) và một số nông sản khác của Canada, vốn đang trong tình trạng khủng hoảng khi bị trả đũa với mức thuế 84%, và sẽ được giảm xuống còn 15% kể từ tháng 3/2026.

Các nhà sản xuất và cung ứng linh kiện ôtô tại Canada cảnh báo

Ông Brian Kingston, Giám đốc điều hành Hiệp hội Các nhà sản xuất xe Canada (CVMA), tổ chức đại diện cho lợi ích của "Detroit Three" (Ford, GM và Stellantis) tại

Những hãng xe đầu tiên được hưởng lợi bởi chính sách này có thể bao gồm Tesla hay Polestar, những thương hiệu châu Âu nhưng có nhà máy sản xuất đặt tại Trung Quốc.

Ông Fiorani cho rằng mốc khoảng 50.000 xe bán ra là "con số then chốt" để chứng minh tiềm năng cho sản xuất nội địa nếu nhập khẩu ban đầu thành công, đồng thời cho thấy Canada đang tìm kiếm sự hỗ trợ ngoài Mỹ cho ngành công nghiệp ôtô trong nước.

Theo ông, người tiêu dùng sẽ là bên hưởng lợi lớn nhất: "Xe điện giá thấp hơn sẽ mở rộng phân khúc phổ thông – một mảng đang thiếu lựa chọn tại Canada. Về lâu dài, các hãng Trung Quốc có thể bổ sung sản xuất nội địa để hỗ trợ nhập khẩu".

Việc Canada "mở cửa" cho xe điện Trung Quốc có thể giúp hạ giá trong ngắn hạn và tháo gỡ căng thẳng thương mại nông nghiệp, thỏa thuận này có nguy cơ bóp méo thị trường như tại nhiều nước khác.

Chủ tịch APMA Flavio Volpe cũng dự đoán Polestar và Tesla có thể là những hãng đầu tiên hưởng lợi từ thỏa thuận mới, bởi trước khi mức thuế 100% được áp dụng từ ngày 1/10/2024, họ từng nhập khẩu xe sản xuất tại Trung Quốc. Tuy nhiên, phải hơn một năm nữa người tiêu dùng Canada mới có thể mua các thương hiệu xe "thuần" Trung Quốc.