Từ cuối năm 2025 đến nay, cùng với việc hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, khu công nghiệp và hạ tầng đô thị được triển khai trên cả nước, thị trường lao động ngành xây dựng ghi nhận nhiều biến động. Nhiều doanh nghiệp đối mặt với áp lực dịch chuyển nhân sự, đặc biệt là đội ngũ kỹ sư, công nhân kỹ thuật và lao động lành nghề.
Tập đoàn Đèo Cả xác định không thể giải quyết bài toán nhân sự chỉ bằng việc chạy đua lương, thưởng. Doanh nghiệp cần có chính sách đãi ngộ phù hợp, nhưng quan trọng hơn là xây dựng được môi trường làm việc thân thiện, tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp, nâng cao năng lực chuyên môn và xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn kết
Ông Lê Đức Trường - Giám đốc Ban Nhân sự Tập đoàn Đèo Cả, đã có những chia sẻ về khó khăn trong công tác quản trị nhân sự, cũng như các giải pháp mà doanh nghiệp đang triển khai để xây dựng đội ngũ ổn định, chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của các dự án hạ tầng trọng điểm.
Phóng viên: Thưa ông, trong bối cảnh hàng loạt dự án hạ tầng được triển khai cùng lúc, ông nhìn nhận thế nào về diễn biến nhân sự trong ngành giao thông hiện nay?
+ Ông Lê Đức Trường: Nhu cầu nhân sự trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đang tăng rất mạnh khi nhiều dự án cao tốc, sân bay, cảng biển, hạ tầng đô thị và khu công nghiệp được triển khai đồng thời. Trong khi đó, nguồn cung lao động kỹ thuật, đặc biệt là kỹ sư công trường, thợ lành nghề, lái xe, lái máy và nhân sự vận hành thiết bị chưa đáp ứng kịp nhu cầu thực tế.
Điều này tạo ra sự cạnh tranh rất lớn trên thị trường lao động. Nhiều doanh nghiệp xây dựng hạ tầng hiện nay đều gặp áp lực trong việc tuyển dụng, điều phối và giữ chân người lao động.
Trong 6 tháng đầu năm, Tập đoàn Đèo Cả ghi nhận hàng trăm trường hợp biến động nhân sự, chủ yếu ở nhóm lao động trực tiếp tại công trường như: Kỹ sư hiện trường, lái xe, lái máy và lao động kỹ thuật. Đây là lực lượng đóng vai trò quan trọng đối với tiến độ thi công, vì vậy mỗi biến động đều tạo ra những áp lực nhất định trong công tác tổ chức sản xuất.
Bài toán đặt ra hiện nay không chỉ là tuyển đủ người mà còn gây dựng niềm tin, tạo môi trường hiện tại đồng thời với phát triển năng lực bản thân nhằm xây dựng được đội ngũ có năng lực sẵn sàng gắn bó lâu dài và đồng hành cùng doanh nghiệp qua nhiều dự án.
- Những yếu tố nào đang tạo nên áp lực dịch chuyển nhân sự trong lĩnh vực hạ tầng giao thông?
+ Có ba nguyên nhân chính. Thứ nhất, nhu cầu lao động tăng nhanh trong khi nguồn cung lao động kỹ thuật chất lượng cao còn hạn chế. Khi nhiều dự án cùng triển khai, sự cạnh tranh giữa các đơn vị sử dụng lao động là điều khó tránh khỏi.
Người lao động nào cũng mong muốn có thu nhập tốt. Nhưng bên cạnh thu nhập, điều quan trọng là lựa chọn được một môi trường có việc làm ổn định, được đào tạo nâng cao tay nghề và có cơ hội phát triển lâu dài. Đèo Cả luôn hoàn thiện chính sách đãi ngộ, phúc lợi, đào tạo và chăm lo đời sống người lao động
Thứ hai, đặc thù của ngành xây dựng hạ tầng là các dự án thường trải dài trên nhiều địa phương và có tính luân chuyển theo từng giai đoạn thi công. Sau khi hoàn thành một công trình, doanh nghiệp sẽ bố trí nhân sự sang dự án mới, nhưng không phải người lao động nào cũng sẵn sàng thay đổi nơi làm việc hoặc di chuyển xa gia đình.
Thứ ba là sự cạnh tranh bằng mức lương trong ngắn hạn. Một số đơn vị sẵn sàng đưa ra mức thu nhập cao để thu hút nhân sự về công trường trong từng giai đoạn nhất định. Đây là yếu tố dễ tạo ra tâm lý dao động đối với người lao động.
Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng việc lựa chọn công việc không nên chỉ dựa trên mức lương tại một thời điểm mà cần nhìn vào chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp, sự ổn định công việc lâu dài, và cơ hội phát triển nghề nghiệp.
- Từ thực tế đó, ông nhìn nhận thế nào về việc người lao động cân nhắc giữa mức thu nhập trước mắt và con đường nghề nghiệp lâu dài?
+ Thu nhập là yếu tố quan trọng, nhưng trên thực tế nhiều người lao động cũng quan tâm tới sự ổn định, cơ hội học hỏi và lộ trình phát triển nghề nghiệp lâu dài. Đây là những giá trị mà doanh nghiệp chúng tôi đã tạo dựng ra song song với đó là chính sách thu nhập phù hợp, nhưng chắc chắn nếu trả quá thấp cũng sẽ không ổn.
Đối với ngành hạ tầng giao thông, kinh nghiệm và năng lực được tích lũy qua từng công trình. Một kỹ sư hay công nhân kỹ thuật muốn phát triển nghề nghiệp bền vững cần có quá trình rèn luyện liên tục, tiếp cận nhiều loại hình dự án, học tập các quy tắc ứng xử trên công trường, ứng dụng công nghệ thực hành và tham gia các phương thức quản lý khác nhau.
Theo tôi, một công việc ổn định, có cơ hội nâng cao tay nghề và phát triển lâu dài sẽ mang lại giá trị bền vững hơn rất nhiều so với những cơ hội mang tính thời vụ.
Thu nhập là yếu tố quan trọng, nhưng trên thực tế nhiều người lao động cũng quan tâm tới sự ổn định, cơ hội học hỏi và lộ trình phát triển nghề nghiệp lâu dài
- Trước những biến động của thị trường lao động, Đèo Cả đang tiếp cận bài toán giữ chân và phát triển nhân sự theo hướng nào?
+ Chúng tôi xác định không thể giải quyết bài toán nhân sự chỉ bằng việc chạy đua lương thưởng. Doanh nghiệp cần có chính sách đãi ngộ phù hợp, nhưng quan trọng hơn là xây dựng được môi trường làm việc thân thiện, tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp, nâng cao năng lực chuyên môn và xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn kết.
Đèo Cả đang phát triển nguồn nhân lực theo định hướng "tinh gọn nhưng tinh nhuệ". Mục tiêu không phải là giảm số lượng nhân sự mà là nâng cao hiệu quả của từng vị trí việc làm. Mỗi cán bộ, kỹ sư và người lao động phải được đào tạo tốt hơn, làm chủ công nghệ tốt hơn và có năng suất lao động cao hơn.
Khi người lao động nhìn thấy cơ hội phát triển của bản thân trong tổ chức, được ghi nhận những đóng góp và có lộ trình nghề nghiệp rõ ràng, họ sẽ có thêm động lực để gắn bó lâu dài.
- Trong chiến lược đó, chuyển đổi số đang hỗ trợ Đèo Cả như thế nào trong quản trị công trường và nâng cao hiệu quả sử dụng nhân sự?
+ Chuyển đổi số là một trong những giải pháp quan trọng giúp nâng cao năng suất lao động và hiệu quả quản trị.
Đào tạo và huấn luyện luôn được DN quan tâm, chú trọng
Hiện nay, Đèo Cả đang triển khai các nền tảng như CDE, BIM và Digital Twin để tích hợp dữ liệu tiến độ, chất lượng, khối lượng, an toàn lao động, thiết bị và hồ sơ nghiệm thu trên một hệ thống tập trung.
Nhờ đó, kỹ sư và cán bộ hiện trường có thể cập nhật thông tin theo thời gian thực, giảm đáng kể các thủ tục thủ công, đồng thời giúp ban điều hành kiểm soát hiệu quả hơn tiến độ và chất lượng dự án.
Đơn cử như tại dự án mở rộng cao tốc TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận, việc ứng dụng quản lý số dự kiến giúp tinh giản khoảng 122 nhân sự gián tiếp, tiết kiệm hơn 90 tỉ đồng chi phí nhân sự trong 24 tháng thi công. Khi kết hợp với tối ưu thiết bị và giảm chi phí hồ sơ giấy, tổng giá trị tiết kiệm ước tính lên tới hàng trăm tỉ đồng.
Điều quan trọng hơn là công nghệ đang giúp người lao động tiếp cận với phương thức quản trị hiện đại, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và thích ứng với xu hướng phát triển mới của ngành xây dựng.
Tập đoàn Đèo Cả luôn có chế độ phúc lợi tốt và cơ hội học tập, phát triển nghề nghiệp cho người lao động
- Bên cạnh công nghệ, mô hình đào tạo thực chiến được Đèo Cả triển khai như thế nào để tạo nguồn nhân lực nội sinh?
+ Chúng tôi xác định đào tạo là giải pháp căn cơ và lâu dài để phát triển nguồn nhân lực. Đèo Cả đang triển khai mô hình đào tạo thực chiến gắn trực tiếp với công trường theo nhiều cấp độ, từ công nhân kỹ thuật, kỹ sư hiện trường đến đội ngũ quản lý.
Các bạn sinh viên tại Học kỳ Đèo Cả, người lao động được đào tạo không chỉ về chuyên môn mà còn về kỹ năng an toàn, tác phong công nghiệp, kỹ năng làm việc nhóm và năng lực xử lý các tình huống thực tế. Điểm cốt lõi là "học đi đôi với hành", lựa chọn nhân sự từ thực tiễn, đào tạo để sử dụng và sử dụng để tiếp tục đào tạo.
Bên cạnh đó, chúng tôi thúc đẩy mô hình hợp tác "3 Nhà" gồm Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Trong đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo nền tảng bằng cơ chế, định hướng vĩ mô và hỗ trợ nguồn lực. Nhà trường đảm nhiệm công tác đào tạo, nghiên cứu và phát triển nhân lực tương lai. Cuối cùng, doanh nghiệp sẽ hiện thực hóa thông qua môi trường thực tiễn dự án, chuyển giao công nghệ và đảm bảo tuyển dụng đầu ra.
Mô hình này từng bước hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ cho Đèo Cả mà cho cả ngành hạ tầng giao thông quốc gia.
- Ông muốn gửi gắm điều gì tới người lao động, đặc biệt là lực lượng trẻ đang bước vào ngành hạ tầng giao thông?
+ Ngành hạ tầng giao thông đang mở ra rất nhiều cơ hội phát triển cùng với quá trình đầu tư mạnh mẽ của đất nước. Đây là lĩnh vực đòi hỏi sự kiên trì, tinh thần học hỏi và khả năng thích ứng liên tục.
Người lao động nào cũng mong muốn có thu nhập tốt. Nhưng bên cạnh thu nhập, điều quan trọng là lựa chọn được một môi trường có việc làm ổn định, được đào tạo nâng cao tay nghề và có cơ hội phát triển lâu dài.
Với ngành hạ tầng giao thông, kinh nghiệm và năng lực được tích lũy qua từng công trình. Khi gắn bó đủ lâu với nghề, người lao động sẽ tạo dựng được giá trị bền vững cho bản thân và có nhiều cơ hội phát triển hơn trong tương lai.
Về phía doanh nghiệp, chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ, phúc lợi, đào tạo và chăm lo đời sống người lao động.
Chúng tôi tin rằng, giữ chân người lao động không đơn thuần là giữ một vị trí việc làm, mà quan trọng hơn là tạo cho họ một tương lai nghề nghiệp rõ ràng, môi trường phát triển bền vững và niềm tự hào khi được góp phần xây dựng những công trình cho đất nước.
