Ngôi mộ cổ hơn 2.000 năm bất ngờ lộ diện
Vào những năm đầu thế kỷ 21, trong quá trình thi công mở rộng mặt bằng tại khu vực Hàm Dương, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc, các công nhân tình cờ phát hiện một công trình mộ cổ có quy mô khá lớn. Ngay sau khi nhận được tin báo, đội khảo cổ địa phương đã có mặt tại hiện trường để tiến hành điều tra, khai quật và bảo vệ di tích.
Qua khảo sát ban đầu, các chuyên gia xác định đây là một ngôi mộ cổ có niên đại từ thời Tây Hán, tức đã tồn tại hơn 2.000 năm. Với những ngôi mộ có niên đại lâu đời như vậy, giới khảo cổ thường kỳ vọng tìm thấy các đồ tùy táng, vật phẩm chôn theo người đã khuất hoặc những dấu tích có giá trị trong việc nghiên cứu đời sống, văn hóa, nghi lễ mai táng thời xưa.
Trong quá trình thi công mở rộng mặt bằng tại khu vực Hàm Dương, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc, các công nhân tình cờ phát hiện một công trình mộ cổ có quy mô khá lớn. (Ảnh: Sohu)
Tuy nhiên, điều khiến đội khảo cổ thất vọng là bên trong ngôi mộ gần như trống không. Những dấu vết tại hiện trường cho thấy nơi này rất có thể từng bị trộm mộ ghé thăm. Các đồ tùy táng quý giá, nếu từng tồn tại, nhiều khả năng đã bị lấy đi từ trước đó.
Khi tưởng rằng cuộc khai quật không còn phát hiện đáng chú ý nào, các chuyên gia tiếp tục kiểm tra cỗ quan tài nằm ở trung tâm ngôi mộ. Chính khoảnh khắc nắp quan tài được mở ra, một cảnh tượng ngoài dự đoán đã xuất hiện.
"Tiếng thở dài" phát ra từ bên trong quan tài
Chủ nhân ngôi mộ là một phụ nữ. Dù đã qua đời hơn 2.000 năm, thi hài vẫn được bảo quản trong tình trạng tương đối nguyên vẹn, vượt xa dự đoán ban đầu của các chuyên gia.
Điều khó hiểu là môi trường bên trong quan tài không hề giống một điều kiện lý tưởng để bảo quản thi hài. Khi được phát hiện, phần bên trong quan tài có nước, thi hài bị ngâm trong môi trường ẩm ướt suốt thời gian dài. Thông thường, độ ẩm cao là yếu tố có thể thúc đẩy quá trình phân hủy, chứ không phải điều kiện giúp bảo quản cơ thể.
Chưa dừng lại ở đó, khi nắp quan tài được mở, đội khảo cổ còn nghe thấy một âm thanh lạ vang lên từ bên trong. (Ảnh: Sohu)
Chưa dừng lại ở đó, khi nắp quan tài được mở, đội khảo cổ còn nghe thấy một âm thanh lạ vang lên từ bên trong. Âm thanh này được mô tả giống như tiếng rên nhẹ hoặc một "tiếng thở dài" phát ra từ thi hài cổ.
Trong khoảnh khắc ấy, không ít người có mặt tại hiện trường cảm thấy rùng mình. Một thi hài đã nằm yên dưới lòng đất hơn 2.000 năm bỗng phát ra âm thanh sau khi quan tài được mở là hiện tượng rất khó tin nếu chỉ nhìn bằng cảm quan thông thường.
Tuy nhiên, thay vì gắn hiện tượng này với yếu tố huyền bí hay mê tín, các chuyên gia đã tiến hành phân tích kỹ hơn để tìm ra lời giải khoa học.
Lời giải nằm ở môi trường nước biển và áp suất bên trong quan tài
Sau quá trình nghiên cứu, các chuyên gia cho rằng tình trạng bảo quản đặc biệt của thi hài có liên quan đến lượng nước trong quan tài. Theo phân tích, trước khi được chôn cất, thi hài có thể đã được xử lý bằng nước biển, sau đó nước biển tiếp tục được đưa vào bên trong quan tài.
Trong nước biển có hàm lượng muối cao. Muối có khả năng làm thay đổi môi trường xung quanh thi hài, rút bớt nước khỏi cơ thể và ức chế sự phát triển của vi khuẩn. Khi độ ẩm bên trong cơ thể giảm, điều kiện sinh sôi của vi sinh vật cũng bị hạn chế, từ đó làm chậm quá trình phân hủy.
Các chuyên gia cho rằng tình trạng bảo quản đặc biệt của thi hài có liên quan đến lượng nước trong quan tài. (Ảnh: Sohu)
Ngoài ra, việc thi hài bị ngâm trong nước cũng được lý giải bằng một nguyên tắc thường được nhắc đến trong nghiên cứu pháp y: thi thể ở trong nước có thể phân hủy chậm hơn so với khi tiếp xúc trực tiếp với không khí. Chính sự kết hợp giữa môi trường kín, ít oxy và yếu tố muối trong nước biển đã góp phần tạo nên trạng thái bảo quản đặc biệt này.
Còn "tiếng thở dài" bí ẩn thực chất không phải dấu hiệu siêu nhiên. Các chuyên gia cho rằng sau hàng nghìn năm nằm trong môi trường kín, bên trong thi hài và quan tài tồn tại sự chênh lệch áp suất nhất định. Khi nắp quan tài được mở, không khí từ bên ngoài tràn vào, đi qua những khoang rỗng và đường hô hấp còn lại của thi hài.
Dưới tác động của áp suất, luồng khí bị đẩy ngược ra ngoài, đồng thời có thể khiến dây thanh quản rung nhẹ. Sự rung động này tạo ra âm thanh tương tự tiếng rên hoặc tiếng thở dài, khiến những người chứng kiến ban đầu không khỏi kinh ngạc.
Minh chứng cho trí tuệ của người xưa
Dù ngôi mộ cổ này không còn nhiều đồ tùy táng để phục vụ nghiên cứu văn hóa thời Tây Hán, thi hài được bảo quản đặc biệt bên trong quan tài vẫn mang giá trị khảo cổ đáng chú ý. Phát hiện này cho thấy người xưa, dù chưa có kiến thức khoa học hiện đại, vẫn có thể tìm ra những phương pháp mai táng và bảo quản rất độc đáo.
Dù ngôi mộ cổ này không còn nhiều đồ tùy táng để phục vụ nghiên cứu văn hóa thời Tây Hán, thi hài được bảo quản đặc biệt bên trong quan tài vẫn mang giá trị khảo cổ đáng chú ý. (Ảnh: Sohu)
Từ một âm thanh tưởng như bí ẩn phát ra trong khoảnh khắc mở nắp quan tài, các chuyên gia đã lần ra lời giải liên quan đến nước biển, muối, môi trường kín và sự thay đổi áp suất. Hiện tượng từng khiến đội khảo cổ giật mình cuối cùng không phải chuyện huyền bí, mà là một minh chứng thú vị cho cách khoa học có thể giải mã những điều tưởng chừng khó tin trong các di tích cổ xưa.
