Một mô hình đô thị nổi tiếng tại Nhật Bản đang được tỷ phú Phạm Nhật Vượng đưa vào siêu dự án chục tỷ USD ở Việt Nam

21/09/2026 00:19

Thay vì xây đô thị rồi mới tìm cách kết nối giao thông, mô hình TOD đặt đường sắt và nhà ga vào trung tâm của quá trình phát triển. Đây là cách Nhật Bản đã sử dụng trong nhiều thập kỷ và hiện cũng là một trong những định hướng tại Vinhomes Global Gate Hạ Long.

Trong một tài liệu liên quan đến định hướng phát triển siêu dự án Vinhomes Global Gate Hạ Long năm 2026, Vinhomes lần đầu công bố chi tiết về mô hình rất thịnh hành là TOD + ESG++ .

Mô hình TOD tích hợp với tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh, qua đó tạo kết nối nhanh với Hà Nội và vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc. Vinhomes đồng thời cho biết thời gian từ Hà Nội tới đại đô thị có thể rút xuống khoảng 23 phút khi tuyến đường sắt đi vào vận hành.

TOD, viết tắt của Transit-Oriented Development , có thể hiểu là mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng. Thay vì nhà ga chỉ đóng vai trò một điểm đón trả khách, các khu nhà ở, văn phòng, thương mại, dịch vụ và tiện ích được tổ chức gắn với nhà ga và mạng lưới giao thông công cộng.

Mô hình làm nên nhiều đô thị Nhật Bản

Nhật Bản là một trong những quốc gia nổi tiếng nhất với cách phát triển đô thị này.

Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản cho biết quá trình phát triển đô thị gắn với mạng lưới đường sắt tại nước này đã diễn ra từ rất sớm. Một dạng TOD đặc trưng là đồng thời phát triển tuyến đường sắt và các khu đô thị dọc tuyến, trong khi tại những ga lớn, nhà ga được tích hợp với văn phòng, thương mại và các chức năng đô thị khác.

Một ví dụ điển hình là Tokyu Corporation . Theo World Bank, doanh nghiệp này vừa là nhà khai thác đường sắt, vừa phát triển bất động sản tại vùng đô thị Tokyo và thuộc nhóm tiên phong trong mô hình đồng phát triển đường sắt – đô thị mới. Việc đường sắt đưa cư dân tới các khu đô thị làm tăng nhu cầu đi lại; ngược lại, nhà ga và khả năng kết nối tiếp tục làm gia tăng sức hấp dẫn của bất động sản dọc tuyến.

Bộ Giao thông Nhật Bản gọi đây là một “vòng tuần hoàn”: phát triển quanh đường sắt làm tăng dân số và hành khách, từ đó tạo doanh thu vận tải và bất động sản; nguồn lực tiếp tục được tái đầu tư vào nhà ga, đường sắt và khu vực xung quanh.

Điểm đáng chú ý là cấu trúc này đang xuất hiện khá rõ tại dự án của Vingroup ở Quảng Ninh.

Đường sắt 350 km/h chạy thẳng vào đại đô thị 18 tỷ USD

Ngày 12/4/2026, Vingroup và các địa phương đã khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh do VinSpeed làm chủ đầu tư. Tuyến dài 120,2 km, tổng vốn hơn 147.000 tỷ đồng, tương đương hơn 5,6 tỷ USD, với tốc độ thiết kế tối đa 350 km/h.

Điểm đáng chú ý nằm ở vị trí hai đầu tuyến.

Ga đầu tiên là ga Cổ Loa, đặt tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam và Vinhomes Global Gate Hà Nội. Điểm cuối là ga Hạ Long, đặt tại khu Công viên rừng Globe Hạ Long thuộc Vinhomes Global Gate Hạ Long. Giữa hai đầu tuyến còn có ba ga trung chuyển Gia Bình, Ninh Xá và Yên Tử.

Như vậy, đường sắt không chỉ đi ngang qua dự án mà nhà ga được đưa trực tiếp vào trong cấu trúc của đại đô thị. Đây chính là đặc điểm quan trọng của phát triển TOD.

Theo kế hoạch hiện nay, tuyến đường sắt sẽ vận hành thương mại trong năm 2028. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển Hà Nội – Quảng Ninh được kỳ vọng giảm từ hơn 2 giờ xuống khoảng 23 phút.

Vinhomes Global Gate Hạ Long được Vinhomes giới thiệu là đại đô thị biển với tổng không gian quy hoạch hơn 6.200 ha. Trong tài liệu dành cho nhà đầu tư, doanh nghiệp cho biết dự án có tổng vốn khoảng 456.600 tỷ đồng và định hướng quy mô dân số 380.000 người.

Về pháp lý dự án, tỉnh Quảng Ninh cho biết Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh có diện tích gần 4.120 ha, tổng vốn đầu tư 456.639 tỷ đồng, tương đương gần 18 tỷ USD. Dự án đã được khởi công từ ngày 19/12/2025.

Bên cạnh đường sắt, đại đô thị được quy hoạch hệ sinh thái nhà ở, thương mại, du lịch, vui chơi giải trí và dịch vụ. Vinhomes xác định TOD tích hợp đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh là một trong những lợi thế hạ tầng và kết nối quan trọng của dự án.

Nếu mô hình được triển khai theo đúng định hướng, điểm đáng chú ý của Vinhomes Global Gate Hạ Long không chỉ nằm ở quy mô gần 18 tỷ USD, mà còn ở cách đường sắt tốc độ cao và một đại đô thị được phát triển song hành, mô hình đã góp phần định hình nhiều khu đô thị dọc đường sắt nổi tiếng tại Nhật Bản.