Người nặng lòng với những phần mộ vô danh
Từ năm 1990, ông Phạm Xuân Cử (hiện 53 tuổi, thôn Chuôn Thượng, xã Chuyên Mỹ, Hà Nội) rời quê vào TPHCM để mưu sinh. Những năm tháng làm ăn xa khiến việc trở về quê càng thưa thớt.
Nhưng mỗi lần về, ông lại thấy chạnh lòng khi chứng kiến nhiều phần mộ vô danh nằm lặng lẽ giữa nghĩa trang, trên bờ ruộng, thậm chí sát lối đi, phơi mình dưới mưa nắng, không ai chăm nom, hương khói.
Bước ngoặt đến khi bố ông qua đời vào tháng 5/2015. Xuất phát từ chữ hiếu, ông lo cho phần mộ của bố một cách chu đáo. Nhưng khi đi khắp nghĩa trang địa phương, ông phát hiện quá nhiều ngôi mộ không tên, bị bỏ quên.
“Mình lo cho bố mình rất chu đáo, rất đẹp. Người ta cũng là con người, cũng là ông bà, cha mẹ của ai đó, mà không có ai nhang khói. Nghĩ đến đó tôi thấy xót xa”, ông Cử chia sẻ.
Từ nỗi thương cảm ấy, trong ông nhen nhóm một quyết định mà chính ông cũng không hề tính toán hay chuẩn bị trước.
Là người theo đạo Công giáo, ông xin ơn trên cho phép mình được lo cho các linh hồn ấy, đưa họ về một nơi sạch sẽ, thơm tho.
Ông Phạm Xuân Cử (ngoài cùng bên phải) chụp ảnh tại khu nghĩa trang quy tập các phần mộ vô danh do ông đầu tư xây dựng
Đến giữa năm 2015, hành trình quy tập mộ vô danh chính thức bắt đầu. Ban đầu chỉ là vài chục ngôi mộ nằm ở khe rãnh, lối đi trong khu nghĩa trang thôn. Càng làm, ông càng nhận ra số lượng mộ vô danh nhiều hơn những gì mình tưởng tượng.
“Ban đầu tôi nghĩ chỉ khoảng 70-80 ngôi mộ là cùng, nhưng càng đào, càng tìm thì càng ra nhiều. Có những ngôi mộ nằm sâu dưới đất, bị rác thải phủ lên, có nơi người ta đổ rác, xây bếp, lấn chiếm lên trên. Tôi thấy mà thương, chảy nước mắt”, ông Cử kể.
Hành trình lặng lẽ, không toan tính
Với ông, mỗi ngôi mộ không phải là một “nắm đất”, mà là thân xác và linh hồn của một con người.
Trong quá trình quy tập, ông dặn dò anh em thợ phải quỳ xuống, thắp nhang xin phép từ đáy lòng, xin các cụ cho đưa về nơi sạch sẽ để được thờ tự suốt đời. “Các cụ bị thất lạc chứ không phải bị bỏ rơi”, ông nói.
Những phần mộ hoang lạnh, xuống cấp nay được quy tập và chăm sóc chu đáo
Để có quỹ đất quy tập tập trung, ông Cử nhiều lần đề xuất với cấp ủy, chính quyền địa phương. Sau khi được đồng thuận, một khu đất khoảng 500m² trong nghĩa trang giáo xứ thôn Chuôn Thượng được dành riêng cho việc này.
Ông thuê người san nền, đổ cát, xây dựng từng ngôi mộ ngay ngắn, thẳng hàng. Khu nghĩa trang được ông đặt tên là “Đồng danh thánh địa”, nơi những con người không tên tuổi được an nghỉ, được "chăm sóc", thờ tự chỉnh chu, đàng hoàng.
Ông Cử thống kê, tính đến nay, tại quê nhà, hơn 400 phần mộ vô danh đã được quy tập. Toàn bộ kinh phí, từ tiền công thuê người bốc mộ, tiểu sành, xây dựng, chỉnh trang nghĩa trang... đều do ông tự chi trả.
Ông không nhận bất kỳ nguồn hỗ trợ nào. Thậm chí, ông cho biết, có thời điểm ông bán hai căn nhà ở TPHCM, thu về khoảng 2 tỷ đồng chỉ để phục vụ chính cho công việc này.
“Nhiều người nói tôi không bình thường mới đem tiền đi làm mấy việc này. Nhưng với tôi, đó là cái tâm”, ông nói.
Giờ đây, ở tuổi ngoài 50, sức khỏe không còn như trước, ông Cử vẫn thường xuyên trở về quê, ra nghĩa trang dọn dẹp, thắp nhang. Ông còn dự định gửi tiết kiệm một khoản tiền dài hạn để lo việc tu bổ, chăm sóc “Đồng danh thánh địa” về sau.
Với ông, việc làm ấy không phải để được ghi nhận hay tri ân, mà đơn giản là để lòng mình được thanh thản. Những phần mộ hoang lạnh, xuống cấp giờ đây đã được quy tập, chỉnh trang sạch sẽ, và được chăm sóc chu đáo.
Xác nhận với VietNamNet, anh Vũ Văn Ca, Trưởng thôn Chuôn Thượng cho biết, trước đây địa phương chưa có điều kiện để quy tập các phần mộ vô danh.
Với tâm huyết và nghĩa tình, ông Phạm Xuân Cử đã chủ động đề xuất, đồng thời tự nguyện đứng ra thực hiện công việc này. Theo anh Ca, hằng năm, người dân và nhiều gia đình cũng cùng tham gia hương khói, coi đây là việc làm ý nghĩa.
"Việc làm nhân văn của ông Cử lan tỏa sâu sắc đạo lý 'uống nước nhớ nguồn', được chính quyền và nhân dân địa phương trân trọng, ghi nhận", anh Ca chia sẻ.
