Gần 700.000 tấm pin mặt trời dự kiến sẽ được dựng trên hệ thống cọc phía trên các vùng mặt nước và ao nuôi thủy sản tại Philippines. Phía dưới vẫn có thể nuôi cá, phía trên trở thành một nhà máy điện. Tổng vốn đầu tư của chuỗi dự án được ước tính khoảng 406 triệu USD, trong khi doanh thu trong suốt vòng đời hoạt động dự kiến vượt 1,5 tỷ USD.
Đứng sau kế hoạch này là VinEnergo, thành viên hệ sinh thái xanh của Tập đoàn Vingroup, và SunAsia Energy Inc., doanh nghiệp năng lượng mặt trời của Philippines.
Hai bên công bố quan hệ đối tác vào tháng 6/2026 nhằm phát triển ba dự án tại Pampanga và Negros Occidental. Theo SunAsia Energy, tổng công suất danh mục này đạt 422 MWp với vốn đầu tư dự kiến 406 triệu USD. Các dự án được đặt mục tiêu vận hành thương mại trong giai đoạn 2027-2028.
Ba dự án gồm Macabebe tại tỉnh Pampanga công suất 181 MWp, Sagay tại Negros Occidental công suất 126 MWp và Silay, cũng tại Negros Occidental, công suất 115 MWp.
VinEnergo và SunAsia dự kiến sử dụng mô hình Solar on Stilts. Thay vì đặt các mô-đun quang điện trên mặt đất hoặc trên hệ phao nổi, những tấm pin được nâng lên bằng kết cấu cọc phía trên mặt nước. Nhờ đó, các hoạt động nuôi trồng thủy sản có thể tiếp tục diễn ra phía dưới và xung quanh hệ thống phát điện.
Đó cũng là lý do Solar on Stilts được chú ý ở những khu vực có diện tích nuôi thủy sản lớn. Thay vì dành toàn bộ một khu đất hoặc mặt nước cho nhà máy điện, hạ tầng quang điện được bố trí để hạn chế việc loại bỏ hoạt động kinh tế vốn tồn tại tại khu vực đó.
Một nghiên cứu đăng trên Communications Earth & Environment của Nature năm 2026 cho thấy mô hình kết hợp thủy sản và quang điện vẫn đang ở giai đoạn tương đối sớm trên phạm vi toàn cầu nhưng có tiềm năng rất lớn. Nghiên cứu ước tính khoảng 43,6% diện tích ao nuôi và bãi triều trên thế giới có thể phù hợp sau khi loại trừ các khu vực chịu hạn chế về môi trường, đa dạng sinh học, địa hình và khả năng kết nối lưới điện. Philippines nằm trong nhóm 10 quốc gia có tiềm năng lớn nhất, với công suất lý thuyết được nghiên cứu ước tính khoảng 24,2 GW.
Hình ảnh chụp từ trên cao nhà máy điện mặt trời (PV) công suất 550 megawatt tại Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang.
422 MWp cũng là quy mô đáng kể nếu đặt cạnh những dự án cùng mô hình đã xuất hiện trên thế giới.
Tại Triêm Hóa (Zhanhua), thành phố Tân Châu (Binzhou) thuộc tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc, một dự án kết hợp điện mặt trời và nuôi thủy sản đã vận hành từ năm 2020 với tổng công suất 300 MW. Các tấm pin được bố trí phía trên khu vực nuôi cá và tôm. Theo Huawei, dự án có thể tạo ra gần 400 triệu kWh điện mỗi năm.
Một ví dụ lớn hơn nằm tại Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc. Dự án Taihan có công suất 550 MW, sử dụng hơn 1,4 triệu mô-đun quang điện trên khoảng 4,7 km2 mặt nước. Công trình vừa phát điện vừa duy trì hoạt động nuôi trồng thủy sản và dự kiến tạo khoảng 650 triệu kWh điện trung bình mỗi năm.
Nếu mở rộng phạm vi so sánh sang điện mặt trời trên mặt nước nói chung, quy mô 422 MWp vượt qua nhiều công trình từng gây tiếng vang.
Tại Indonesia, nhà máy điện mặt trời nổi Cirata được khánh thành cuối năm 2023 với công suất 192 MWp. Khi đi vào hoạt động, Cirata được Chính phủ Indonesia giới thiệu là dự án điện mặt trời nổi lớn nhất Đông Nam Á và đứng thứ ba thế giới tại thời điểm đó.
Cơ quan chức năng Indonesia khi đó xếp phía trên Cirata là Đức Châu - Đinh Trang tại Trung Quốc với công suất 320 MWp và Omkareshwar tại Ấn Độ với công suất 278 MWp.
Như vậy, nếu chỉ đặt cạnh nhau theo công suất lắp đặt, 422 MWp của chuỗi VinEnergo - SunAsia lớn hơn cả ba con số 192 MWp, 278 MWp và 320 MWp nói trên.
