Phiên giao dịch ngày 2/10 chứng kiến pha "giải cứu" bất thành trên cổ phiếu CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (mã PNJ). Mặc dù thanh khoản cao kỷ lục hơn 76 triệu đơn vị (15% tổng lượng cổ phiếu lưu hành) nhưng PNJ vẫn đóng cửa sàn "trắng bên mua". Đây là phiên giảm sàn thứ 5 liên tiếp của cổ phiếu này.
Theo quy định tại Điều 12 Thông tư số 96/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán, Sở Giao dịch chứng khoán sẽ có công văn yêu cầu doanh nghiệp phải gửi giải trình trong vòng 24h kể từ khi cổ phiếu tăng trần/giảm sản 5 phiên liên tiếp.
Ngay trong ngày 2/10, phía PNJ cũng đã công bố văn bản giải trình với nhiều nội dung đáng chú ý.
Về các thông tin liên quan đến thị trường chứng khoán chung, PNJ cho biết, theo quan sát của Công ty, thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian gần đây nhìn chung có xu hướng điều chỉnh và tâm lý nhà đầu tư còn thận trọng.
Ngoài ra, Công ty ghi nhận một số công ty chứng khoán đã điều chỉnh tỷ lệ cho vay ký quỹ đối với cổ phiếu PNJ. Việc điều chỉnh tỷ lệ cho vay ký quỹ có thể làm gia tăng áp lực bán đối với cổ phiếu và ảnh hưởng đến thanh khoản cũng như diễn biến giá cổ phiếu PNJ.
Trong giai đoạn từ ngày 04/09/2026 đến ngày 30/09/2026, PNJ đã thực hiện CBTT đối với nhiều sự kiện phát sinh liên quan đến hoạt động tài chính, quản trị công ty, giao dịch cổ phiếu của người nội bộ của Công ty ("NNB"), người có liên quan của NNB ("NCLQ") và các nội dung dự kiến trình Đại hội đồng cổ đông của Công ty ("ĐHĐCĐ") xem xét. Chi tiết như sau:
"Các thông tin của Công ty và các cá nhân nêu trên được hình thành độc lập về mặt chủ thể, diễn ra ở từng thời điểm và đều được công bố thông tin theo quy định pháp luật hiện hành. Chúng tôi cũng hiểu rằng tần suất và số lượng thông tin được công bố trong thời gian ngắn có thể ảnh hưởng đến tâm lý của nhà đầu tư", văn bản của PNJ nêu.
Theo PNJ, thông tin công bố ngày 25/09/2026 về kế hoạch kinh doanh hợp nhất điều chỉnh năm 2026 của Công ty có biến động lớn so với kế hoạch đã được ĐHĐCĐ thường niên thông qua, với các lý do khách quan và chủ yếu như sau:
(1) Bối cảnh kinh doanh thay đổi do sự cố liên quan đến hoạt động kinh doanh kim cương trong năm 2026 phát sinh ngoài dự kiến đã tác động trực tiếp đến tiến độ thực hiện kế hoạch kinh doanh đã trình cũng như phát sinh áp lực tài chính liên quan tới hoạt động mua lại hàng hóa đã bán của Công ty; và
(2) Công ty dự kiến triển khai một số hoạt động thay đổi phương thức thu đổi, dẫn đến khả năng tỷ lệ khách hàng thực hiện bán lại sản phẩm đã mua tăng lên đáng kể. Khi tỷ lệ bán lại sản phẩm đã mua tăng lên đáng kể sẽ làm cho tỷ lệ tổn thất ước tính tổng thể được dự báo sẽ cao hơn so với mức đang được tham chiếu tại Báo cáo tài chính bán niên năm 2026 đã được xét soát.
Trên cơ sở đó, Công ty dự kiến thực hiện trích lập dự phòng tổn thất phát sinh từ chính sách thu đổi hàng hóa đã bán với giá trị trích lập dự phòng ước tính là 7.071 tỷ đồng như đã công bố.
PNJ cho biết, khoản dự phòng nêu trên là giá trị ước tính được xác định trên cơ sở các thông tin và giả định hiện có, trong đó có giả định về khả năng khách hàng thực hiện thu đổi sản phẩm, và không phải là khoản chi tiền mặt thực tế phát sinh ngay tại thời điểm trích lập. Giá trị dự phòng chính thức sẽ được xác định trên cơ sở dữ liệu thực tế và các quy định, chuẩn mực kế toán áp dụng tại thời điểm lập báo cáo tài chính.
Theo các nội dung báo cáo nêu trên, PNJ cho biết, Công ty nhận thấy diễn biến giá cổ phiếu PNJ trong giai đoạn vừa qua chịu ảnh hưởng đồng thời bởi diễn biến chung của thị trường và các sự kiện đã được Công ty công bố thông tin trong tháng 09/2026, đặc biệt là các thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh của Công ty.
Sau 5 phiên nằm sàn liên tiếp, thị giá PNJ đã rơi xuống mức 23.050 đồng/cp, giảm gần 73% so với đỉnh hồi cuối tháng 1 năm nay và là mức thấp nhất kể từ đáy Covid hồi tháng 3/2020. Vốn hóa thị trường PNJ cũng theo đó "bốc hơi" hơn 32.000 tỷ sau 8 tháng, xuống chỉ còn chưa đến 12.000 tỷ đồng.
Theo tài liệu ĐHĐCĐ bất thường năm 2026, PNJ sẽ trình cổ đông điều chỉnh kế hoạch kinh doanh. Theo kế hoạch mới, PNJ dự kiến doanh thu 39.057 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế âm 6.271 tỷ đồng sau khi tính khoản dự phòng 7.071 tỷ đồng cho tổn thất có thể phát sinh từ chính sách thu đổi hàng hóa đã bán.
Đáng chú ý, PNJ còn trình cổ đông kế hoạch chào bán riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu phổ thông cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Cổ phiếu phát hành riêng lẻ sẽ bị hạn chế chuyển nhượng tối thiểu một năm. Thời gian thực hiện dự kiến từ quý IV/2026 đến quý II/2026.
Về mục đích sử dụng vốn, PNJ dự kiến dùng 60% số tiền thu được để thực hiện kế hoạch kinh doanh trong tương lai trên cơ sở điều chỉnh chính sách thu đổi hàng hóa đã bán và dự kiến mua lại. Hai phần còn lại, mỗi phần 20%, lần lượt dùng để bổ sung vốn lưu động phục vụ sản xuất kinh doanh, các nhu cầu tài chính khác và/hoặc thanh toán các khoản vay ngắn hạn.
Với quy mô đợt chào bán tối đa lên tới 550 triệu cổ phiếu, lớn hơn tổng lượng cổ phiếu lưu hành của PNJ (511 triệu đơn vị), thương vụ này có thể làm thay đổi đáng kể cơ cấu cổ đông PNJ, đồng thời tạo ra biến động lớn về quyền biểu quyết và thành phần HĐQT sau phát hành.
Ngoài ra, PNJ cũng bổ sung tờ trình hoàn nhập quỹ đầu tư phát triển vào lợi nhuận sau thuế chưa phân phối. Quỹ đầu tư phát triển là khoản mục thuộc vốn chủ sở hữu, được hình thành từ việc trích lập lợi nhuận sau thuế của công ty trong các năm trước theo các phương án phân phối lợi nhuận đã được ĐHĐCĐ thông qua.
