TP.HCM đã ghi nhận hơn 31.000 ca sốt xuất huyết từ đầu năm, trong đó số ca mắc mới liên tục vượt 1.000 mỗi tuần. Chuyên gia cảnh báo dịch có thể còn kéo dài, đòi hỏi người dân chủ động phòng bệnh nhiều lớp.
Hơn 1.000 ca mắc mới mỗi tuần
Theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), tính đến ngày 6/9/2026, thành phố ghi nhận 31.032 ca mắc sốt xuất huyết Dengue. Riêng tuần 36, từ ngày 31/8 đến 6/9, có 1.338 trường hợp mắc mới.
Đáng chú ý, trong 5 tuần gần nhất, số ca mắc mới đều duy trì trên 1.000 trường hợp mỗi tuần. Diễn biến này cho thấy sốt xuất huyết đang tiếp tục là một vấn đề y tế đáng chú ý tại TP.HCM, trong bối cảnh thời tiết nắng mưa xen kẽ tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản.
Theo các chuyên gia, số ca mắc có thể tiếp tục duy trì ở mức cao đến cuối năm khi điều kiện thời tiết vẫn thuận lợi cho muỗi Aedes aegypti phát triển.
Những thông tin này được đưa ra tại tọa đàm trực tuyến “Lá chắn kép bảo vệ gia đình khỏi sốt xuất huyết Dengue trong mùa mưa”, do HCDC phối hợp cùng Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam thực hiện trong tháng 9/2026. Tại chương trình, các chuyên gia tập trung phân tích những yếu tố khiến sốt xuất huyết khó kiểm soát trong môi trường đô thị và các giải pháp phòng bệnh chủ động.
ThS.BS. Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc HCDC, nhận định sốt xuất huyết đã trở thành bệnh lưu hành quanh năm tại TP.HCM. Biến đổi khí hậu, cùng đặc điểm của một đô thị có mật độ dân cư cao, khiến nguy cơ virus Dengue tiếp tục tồn tại trong cộng đồng.
ThS.BS. Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc HCDC, chỉ ra những nơi trú ẩn quen thuộc nhưng dễ bị bỏ sót của muỗi vằn, lăng quăng ngay trong nhà.
Những ổ lăng quăng có thể nằm ngay trong nhà
Một trong những điểm khó kiểm soát của sốt xuất huyết là nơi muỗi sinh sản đôi khi rất nhỏ và dễ bị bỏ qua. Theo BS. Nga, muỗi vằn có thể tìm đến những vật dụng chứa nước sạch ngay trong nhà để đẻ trứng, thay vì chỉ xuất hiện tại những khu vực ẩm thấp hoặc ô nhiễm như nhiều người vẫn nghĩ.
Bình cắm hoa, chậu cây thủy sinh, chén cúng, vật dụng ngoài ban công hay thậm chí nắp chai, cốc nước bỏ quên đều có thể trở thành nơi lăng quăng phát triển nếu có nước đọng.
Đáng chú ý, trứng muỗi vằn có khả năng chịu khô trong thời gian dài và tiếp tục phát triển khi gặp nước. Vì vậy, việc chỉ đổ phần nước bên trong vật chứa chưa chắc đã loại bỏ được nguy cơ. Các vật dụng cần được cọ rửa kỹ để loại bỏ trứng bám trên thành và đáy.
Các chuyên gia khuyến nghị mỗi gia đình dành khoảng 10-15 phút mỗi tuần để kiểm tra những khu vực có khả năng đọng nước, đặc biệt là ban công, sân thượng, chậu cây và những vật dụng ít sử dụng.
Ở quy mô cộng đồng, việc xuất hiện một ca mắc cũng có thể kéo theo nguy cơ hình thành ổ dịch nếu người bệnh bị muỗi đốt và sau đó muỗi tiếp tục truyền virus cho những người khác.
BS. CKII. Nguyễn Trần Nam, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, nhấn mạnh vắc-xin là công cụ phòng bệnh bổ sung bên cạnh các biện pháp truyền thống.
BS.CKII. Nguyễn Trần Nam, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết sốt xuất huyết có thể diễn biến nặng, đặc biệt ở một số nhóm trẻ có yếu tố nguy cơ. Giai đoạn đầu của bệnh cũng dễ bị nhầm với cảm sốt thông thường, khiến việc theo dõi và phát hiện dấu hiệu chuyển nặng có thể bị chậm trễ.
Những trường hợp nặng có thể phải điều trị bằng các biện pháp hồi sức chuyên sâu, thời gian điều trị kéo dài và tạo áp lực không nhỏ cho cả gia đình lẫn hệ thống y tế.
“Lá chắn kép” thay vì chỉ dựa vào một biện pháp
Theo các chuyên gia tại tọa đàm, phòng sốt xuất huyết hiệu quả cần được thực hiện theo nhiều lớp. Trong đó, kiểm soát muỗi và lăng quăng vẫn là biện pháp nền tảng nhằm cắt đứt đường truyền bệnh ngay từ môi trường sống.
Tuy nhiên, nguy cơ bị muỗi đốt không chỉ tồn tại trong nhà mà còn xuất hiện tại trường học, nơi làm việc, khu vui chơi và các khu vực công cộng. Vì vậy, bên cạnh kiểm soát véc-tơ truyền bệnh, tiêm chủng có thể được xem là một biện pháp bổ sung nhằm chủ động giảm nguy cơ mắc bệnh.
Vắc-xin phòng sốt xuất huyết đã được cấp phép sử dụng tại Việt Nam cho người từ 4 tuổi trở lên. Các chuyên gia lưu ý tiêm chủng không thay thế việc diệt muỗi, diệt lăng quăng mà cần được kết hợp với các biện pháp vệ sinh môi trường và phòng muỗi đốt.
Cách tiếp cận này được các chuyên gia gọi là “lá chắn kép”: một lớp bảo vệ đến từ việc loại bỏ nơi sinh sản, hạn chế muỗi truyền bệnh; lớp còn lại đến từ biện pháp tiêm chủng nhằm chủ động phòng bệnh.
BS. Nga cho rằng việc duy trì đồng thời các biện pháp này có ý nghĩa không chỉ với sốt xuất huyết mà còn với một số bệnh khác do muỗi Aedes truyền, trong đó có Zika và Chikungunya.
Trong bối cảnh TP.HCM đã ghi nhận hơn 31.000 ca sốt xuất huyết từ đầu năm và số ca mắc mới vẫn ở mức cao, các chuyên gia cho rằng phòng bệnh không nên chỉ được thực hiện khi dịch bùng phát. Việc kiểm tra các vật chứa nước, loại bỏ lăng quăng, hạn chế muỗi đốt và chủ động tìm hiểu các biện pháp phòng bệnh cần trở thành thói quen thường xuyên của mỗi gia đình, đặc biệt trong mùa mưa.
