Ảnh minh họa
Những vườn sầu riêng thí điểm tại tỉnh Vân Nam, tây nam Trung Quốc, đang bước vào giai đoạn cho thu hoạch sau nhiều năm trồng thử nghiệm. Kết quả ban đầu cho thấy một số khu vực đã đạt năng suất đáng kể, mở ra khả năng mở rộng canh tác loại cây nhiệt đới này tại Trung Quốc.
Mùa thu năm nay, sầu riêng chín cây đã được thu hoạch tại một số vườn ở Vân Nam. Đây được xem là bước tiến mới trong quá trình thử nghiệm khả năng thích nghi của cây sầu riêng với điều kiện khí hậu địa phương.
Sầu riêng, từng được xem là một loại trái cây xa xỉ tại Trung Quốc, đã trở thành mặt hàng được người tiêu dùng nước này quan tâm mạnh trong những năm gần đây. Nhu cầu lớn thúc đẩy Trung Quốc tăng nhập khẩu từ các quốc gia Đông Nam Á.
Theo Tổng cục Hải quan Trung Quốc, từ năm 2022, nước này đã phê duyệt nhập khẩu sầu riêng từ 5 quốc gia, trong đó có Việt Nam, Malaysia và Lào. Năm 2025, lượng sầu riêng Trung Quốc nhập khẩu đạt 1,87 triệu tấn, tăng gấp đôi so với năm 2022.
Song song với mở rộng nguồn cung từ nước ngoài, Trung Quốc cũng bắt đầu thử nghiệm trồng sầu riêng tại một số khu vực phía Nam, trong đó có Hải Nam và Vân Nam.
Theo ông Ao Pingxing, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ngành sầu riêng thuộc Đại học Nông nghiệp Vân Nam, cây sầu riêng cần ít nhất 4 năm từ khi trồng đến khi bắt đầu cho quả. Việc duy trì thời điểm chín đồng đều và năng suất ổn định là thách thức lớn tại Vân Nam do điều kiện tự nhiên và khí hậu phức tạp.
Ông cho biết năm nay đánh dấu lần đầu một số vườn sầu riêng thí điểm quy mô lớn tại Vân Nam đạt năng suất tương đối cao. Kết quả này cho thấy hoạt động trồng sầu riêng tại địa phương đang dần chuyển từ các thử nghiệm riêng lẻ sang mô hình canh tác quy mô lớn và được tiêu chuẩn hóa hơn.
So với Hải Nam, nơi có khí hậu nhiệt đới, Vân Nam có địa hình và điều kiện nhiệt độ đa dạng. Điều này khiến việc lựa chọn giống và xây dựng quy trình canh tác phù hợp trở thành yếu tố quan trọng đối với việc phát triển cây sầu riêng.
Tại khu vực Hồng Hà, các nhà nghiên cứu tập trung lựa chọn những giống có khả năng chịu lạnh tốt hơn, đồng thời phát triển các kỹ thuật canh tác nhằm giúp cây thích nghi với điều kiện địa phương.
Trong năm nay, 33 cây sầu riêng tại khu vực này đã giữ quả thành công, cho tổng cộng 123 quả đạt chất lượng cao. Mỗi quả có trọng lượng trên 2 kg, trong đó một cây cho số quả cao nhất lên tới 18 quả.
Tại một cơ sở trồng sầu riêng thí điểm ở Kinh Hồng, thuộc châu Xishuangbanna, một cây trưởng thành có thể cho tới 34 quả. Trọng lượng trung bình đạt 3,7 kg/quả, trong khi quả nặng nhất đạt 8 kg. Hàm lượng đường trong sầu riêng thu hoạch tại đây vượt 36,9 độ.
Ông Yang Dejun, Phó Chủ tịch Học viện Lâm nghiệp và Thảo nguyên Vân Nam, cho biết các đánh giá về màu sắc, hương thơm và hương vị cho thấy sầu riêng trồng tại địa phương đáp ứng các tiêu chí chất lượng của giống thương mại. Theo ông, vụ thu hoạch cũng cung cấp thêm dữ liệu thực tế để đánh giá khả năng mở rộng mô hình trồng sầu riêng tại Vân Nam.
Các nhà nghiên cứu và người trồng hiện tiếp tục đánh giá những quả thu hoạch từ nhiều địa điểm nhằm xác định khả năng thích nghi và hiệu quả của từng giống trong điều kiện địa phương.
Theo Học viện Lâm nghiệp và Thảo nguyên Vân Nam, diện tích trồng sầu riêng của tỉnh đã vượt 17.000 mu, tương đương khoảng 1.133 ha, tập trung chủ yếu tại Xishuangbanna.
Đến nay, 4 giống sầu riêng đã được lựa chọn nhờ khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu tại Vân Nam, trong đó có những giống có giá trị thương mại cao như Musang King và Red Prawn.
Không chỉ Vân Nam, Hải Nam cũng đang được Trung Quốc sử dụng để phát triển vùng trồng sầu riêng nội địa. Tỉnh này thu hoạch những quả sầu riêng thương phẩm đầu tiên vào năm 2023, đánh dấu việc sầu riêng trồng trong nước bắt đầu xuất hiện trên thị trường Trung Quốc.
Tuy nhiên, hoạt động trồng sầu riêng tại Hải Nam hiện chủ yếu tập trung ở các khu vực nhiệt đới phía Nam. Tổng diện tích trồng sầu riêng của tỉnh đã đạt khoảng 50.000 mẫu, song phần lớn diện tích vẫn chưa bước vào giai đoạn đạt năng suất tối đa.
Do đó, sản lượng sầu riêng sản xuất trong nước của Trung Quốc hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với lượng sầu riêng nhập khẩu.
