Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã ký ban hành Thông tư số 53/2026/TT-NHNN quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai đối với việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong ngành Ngân hàng, theo đó hệ thống AI tự động thực hiện giao dịch thanh toán trên 10 triệu đồng/lần với khách hàng cá nhân, trên 50 triệu đồng/lần với khách hàng tổ chức được xác định thuộc nhóm rủi ro cao.
Ảnh minh họa
Thông tư được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Trí tuệ nhân tạo và các văn bản hướng dẫn có liên quan, đồng thời thiết lập khuôn khổ thống nhất về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) trong ngành Ngân hàng.
Theo đó, khách hàng phải được cung cấp công cụ để chủ động tạm dừng hoặc hủy quyền cho AI tự động thực hiện giao dịch thanh toán.
Bộ phận giám sát cũng phải có đủ quyền hạn và năng lực để ghi đè, điều chỉnh, tạm dừng quyết định của AI hoặc kích hoạt cơ chế ngắt khẩn cấp. Mọi hoạt động can thiệp phải được ghi nhận, gồm nội dung, thời gian, người thực hiện và lý do.
Thông tư cũng yêu cầu các ngân hàng phải thông báo cho khách hàng biết họ đang tương tác với hệ thống AI ngay từ khi bắt đầu phiên làm việc hoặc hội thoại nếu AI thay thế con người trong giao tiếp trực tiếp.
Hệ thống AI tự động thực hiện giao dịch điện tử sẽ bị xếp vào nhóm rủi ro cao nếu xử lý các thanh toán của khách hàng cá nhân có giá trị vượt 10 triệu đồng một lần hoặc tổng giá trị vượt 20 triệu đồng trong một ngày.
Đối với khách hàng tổ chức, ngưỡng rủi ro cao được áp dụng khi giao dịch vượt 50 triệu đồng mỗi lần hoặc tổng giá trị vượt 100 triệu đồng một ngày. Ngoài ra, việc AI tự động quyết định cấp tín dụng từ 50 triệu đồng trở lên cũng thuộc diện rủi ro cao.
Khi rơi vào nhóm rủi ro cao, các tổ chức tín dụng phải thiết lập công cụ giám sát liên tục hoạt động của hệ thống AI. Yêu cầu tiên quyết là luôn đảm bảo con người có khả năng can thiệp trực tiếp. Bộ phận giám sát phải có đầy đủ thẩm quyền và năng lực để ghi đè, điều chỉnh, tạm dừng các quyết định của máy móc hoặc kích hoạt cơ chế ngắt khẩn cấp nhằm cô lập hệ thống.
Trường hợp xảy ra sự cố nghiêm trọng, đơn vị vận hành phải lập tức kích hoạt ngắt khẩn cấp, chuyển sang quy trình thủ công khi cần thiết để hạn chế tối đa thiệt hại.
Đồng thời, các đơn vị phải thực hiện các yêu cầu về an toàn dữ liệu, quản lý thay đổi, xử lý sự cố, ghi nhật ký và kiểm soát các rủi ro đặc thù của AI.
Thông tư cũng thiết lập khung quản lý rủi ro đối với việc ứng dụng hệ thống AI, quy định trách nhiệm quản lý rủi ro, đánh giá tác động đối với hệ thống AI có rủi ro cao, quản lý rủi ro theo 03 tuyến bảo vệ; đồng thời quản lý các rủi ro liên quan đến mô hình, đạo đức, thuê ngoài và chuỗi cung ứng.
Về điều kiện triển khai ứng dụng hệ thống AI, trước khi đưa hệ thống AI vào vận hành chính thức, các đơn vị phải lập hồ sơ theo quy định, thực hiện đánh giá các điều kiện triển khai và trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc đưa hệ thống vào vận hành chính thức.
Giá vàng hôm nay (12/10): Tăng không đồng đềuĐỌC NGAYĐối tượng áp dụng của Thông tư gồm các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, tổ chức cung ứng dịch vụ Tiền di động, công ty thông tin tín dụng, Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam, Nhà máy In tiền Quốc gia, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.
Việc ban hành Thông tư khẳng định quyết tâm của Ngân hàng Nhà nước trong việc thúc đẩy ứng dụng AI an toàn, có trách nhiệm trong ngành Ngân hàng, gắn với tăng cường quản lý rủi ro, bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.
Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/11/2026.
Quỳnh Chi (t/h)
