Giải quyết điểm nghẽn lớn nhất của ngành công nghiệp bán dẫn
Ngày 26/6, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (Vietnam National Multi-Project Wafer Coordination Center - VNMPW/CC) với sự tham dự của đại diện các doanh nghiệp công nghệ, tập đoàn bán dẫn quốc tế, viện nghiên cứu và các trường đại học trọng điểm trong lĩnh vực bán dẫn.
Đây là Trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, đóng vai trò kết nối nhu cầu nghiên cứu, thiết kế chip trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu.
Hiện nay, Việt Nam chưa có năng lực sản xuất chip bán dẫn ở quy mô công nghiệp, trong khi hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử trong nước còn hạn chế. Các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp thiết kế chip chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy nước ngoài, làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian triển khai và hạn chế khả năng thương mại hóa sản phẩm.
Chi phí chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử chip (tape-out) hiện dao động từ 30.000 - 200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12 - 24 tháng.
Ông Nguyễn Khắc Lịch - Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ.
Trong khi đó, hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai các chương trình đào tạo về bán dẫn và lĩnh vực liên quan. Theo thống kê ban đầu, đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.
Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn này. Thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW) - cơ chế gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo để giảm chi phí, trung tâm sẽ giúp rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, giảm chi phí sản xuất thử và thúc đẩy sự ra đời của các sản phẩm chip "Make in Vietnam".
Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Nguyễn Khắc Lịch - Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, trong kỷ nguyên số, chip bán dẫn không chỉ là một linh kiện điện tử, mà là nền tảng của hầu hết các công nghệ chiến lược: Trí tuệ nhân tạo, điện toán hiệu năng cao, 5G, Internet vạn vật, robot, tự động hóa, xe điện, thiết bị thông minh, quốc phòng, an ninh và hạ tầng số quốc gia.
"Bán dẫn vì vậy đã trở thành một trong những thước đo quan trọng về năng lực công nghệ, năng lực sản xuất, năng lực đổi mới sáng tạo và mức độ tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia", ông Nguyễn Khắc Lịch cho hay.
Ông cũng cho biết, ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Năm 2025, doanh thu ngành đạt trên 21 tỷ USD; thu hút hơn 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài với trên 240 dự án; hình thành khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch và đội ngũ hơn 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn.
Việt Nam đang từng bước tham gia vào các công đoạn quan trọng của chuỗi giá trị toàn cầu, từ thiết kế, đóng gói, kiểm thử đến nghiên cứu phát triển và sản xuất chip chuyên dụng.
Tuy nhiên, để đi sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, Việt Nam cần giải quyết một điểm nghẽn rất căn bản: năng lực hiện thực hóa bản thiết kế chip thành sản phẩm chip thực tế.
"Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được thành lập nhằm góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về sản xuất thử nghiệm, tạo cầu nối giữa thiết kế, chế tạo thử, đo kiểm, đánh giá và từng bước thương mại hóa sản phẩm chip", ông Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cùng các đại biểu thực hiện nghi thức bấm nút ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn.
Theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ Khoa học và Công nghệ), có vai trò cung cấp hạ tầng dùng chung hỗ trợ toàn bộ quá trình từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến thương mại hóa sản phẩm.
Trung tâm cung cấp công cụ thiết kế, hỗ trợ thẩm định và kiểm chứng thiết kế; làm đầu mối kết nối với các nhà máy chế tạo chip (Foundry), đơn vị đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ quốc tế để tổ chức sản xuất thử cho các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước.
Sau khi sản xuất thử, Trung tâm hỗ trợ đánh giá chất lượng chip, kết nối với các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và các quỹ đầu tư nhằm thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm. Trong thời gian tới, Trung tâm sẽ từng bước xây dựng phòng thí nghiệm đánh giá, kiểm thử và phân tích sau chế tạo (Post-Silicon Lab).
Lộ trình phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn khu vực
Trung tâm được phát triển theo 3 giai đoạn. Giai đoạn 2026 - 2027, Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm thúc đẩy các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhóm thiết kế tham gia nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm sản phẩm chip bán dẫn, đồng thời từng bước hình thành năng lực vận hành mô hình MPW tại Việt Nam.
Trung tâm hướng tới từng bước trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín tại Đông Nam Á.
Giai đoạn 2028 - 2030, Trung tâm tiếp tục được hỗ trợ một phần chi phí sản xuất thử, đồng thời hoàn thiện hạ tầng dùng chung, hệ thống phòng thí nghiệm, công cụ thiết kế, môi trường kiểm thử và các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu, góp phần nâng cao chất lượng thiết kế và khả năng thương mại hóa sản phẩm.
Từ năm 2030 trở đi, Trung tâm hướng tới làm chủ các công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế và từng bước trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín tại Đông Nam Á, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.
Trung tâm được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.
