VN-Index đang ở sát vùng đỉnh lịch sử 1.900-1.920 điểm, trong khi xung đột Trung Đông nổ ra sẽ tác động đáng kể đến thị trường.
Dưới góc nhìn của chuyên gia VPBankS và MBS, trong tuần 2-6/3/2026, có 2 kịch bản. Thứ nhất, rung lắc về vùng 1.850-1.870 hoặc tiêu cực hơn 1.800-1.830 nếu khối ngoại bán ròng mạnh. Tuy nhiên, mức giảm dự kiến không quá lớn và mang tính ngắn hạn.
Ông Trần Hoàng Sơn - Giám đốc chiến lược thị trường, CTCK VPBankS - đánh giá, các sự kiện Trung Đông thường khiến S&P 500 giảm 0,5–2% ngắn hạn, sau đó phục hồi nếu xung đột không lan rộng. Ngoại lệ duy nhất là xung đột Nga - Ukraine năm 2022, do tác động kéo dài đến lạm phát toàn cầu.
MBS nhận định, thị trường cổ phiếu toàn cầu dự kiến bán tháo lúc mở cửa. Nếu xung đột leo thang thành chiến tranh khu vực, đây sẽ là biến số lớn nhất đối với thị trường năng lượng toàn cầu kể từ khủng hoảng Nga - Ukraine năm 2022.
Với thị trường dầu mỏ, Iran hiện sản xuất khoảng 3,3 triệu thùng/ngày và xuất khẩu 1,5 triệu thùng/ngày, phần lớn sang Trung Quốc.
Về lý thuyết, nguồn cung từ Iran có thể được bù đắp khi OPEC+ đã thống nhất tăng thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 4. Saudi Arabia có thể bù đắp phần lớn xuất khẩu của Iran, Mỹ là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới.
Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở sản lượng Iran, mà nằm ở eo biển Hormuz. Khoảng 20-22% nguồn cung dầu toàn cầu (20-21 triệu thùng/ngày) và phần lớn LNG của vùng Vịnh đi qua tuyến này. Theo dữ liệu Bloomberg, sáng 1/3 hầu như không có tàu đi vào eo biển.
Điểm quan trọng được các chuyên gia thống nhất, thị trường thường “shake off” nhanh các xung đột cục bộ nếu không gây đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nhìn lại dữ liệu chứng khoán thế giới, bất chấp phản ứng tiêu cực ban đầu, thị trường chứng khoán đã nhiều lần chứng minh khả năng phục hồi theo thời gian. Thực tế, chúng thường hồi phục khá nhanh khi tình hình ổn định hơn hoặc khi quy mô xung đột trở nên rõ ràng.
Nghiên cứu của LPL Financial cho thấy, cổ phiếu nhìn chung đã “phớt lờ” nhiều cuộc xung đột địa chính trị trong quá khứ. Cựu Giám đốc Chiến lược Đầu tư John Lynch từng nhận định về cuộc không kích của Mỹ tháng 1/2020 khiến tướng Iran Qasem Soleimani thiệt mạng rằng: Dù nghiêm trọng, nhưng kinh nghiệm cho thấy khó có khả năng nó gây ảnh hưởng đáng kể đến nền tảng kinh tế Mỹ hoặc lợi nhuận doanh nghiệp. Ông cho rằng nhà đầu tư không nên bán cổ phiếu chỉ vì sự kiện này, bởi thị trường từng vượt qua nhiều giai đoạn căng thẳng địa chính trị.
Ben Carlson, Giám đốc quản lý tài sản tổ chức tại Ritholtz Wealth Management, cũng chỉ ra một nghịch lý đáng chú ý: Từ khi Thế chiến II bắt đầu năm 1939 đến khi kết thúc cuối năm 1945, chỉ số Dow Jone tăng tổng cộng 50%, tương đương hơn 7% mỗi năm. Trong hai cuộc chiến khốc liệt nhất lịch sử hiện đại, thị trường chứng khoán Mỹ tăng tổng cộng 115%. Theo ông, mối quan hệ giữa khủng hoảng địa chính trị và kết quả thị trường không hề đơn giản như nhiều người nghĩ.
Với thị trường Việt Nam, giai đoạn này, hưởng lợi trực tiếp là nhóm dầu khí và năng lượng: GAS, BSR, PVS, PVD, PVC, OIL, PLX. Hóa chất - phân bón: DPM, DCM, BFC. Vận tải dầu và cảng biển: PVT, GMD, HAH.
Nhóm chịu áp lực nếu dầu tăng mạnh gồm tiêu dùng, vận tải đường bộ và doanh nghiệp sử dụng đầu vào xăng dầu lớn. Thị trường sẽ phân hóa mạnh thay vì giảm đồng loạt.
