Mới đây, Bộ Nội vụ có văn bản đề nghị các bộ, cơ quan, địa phương rà soát tổng thể và chịu trách nhiệm về kết quả giải quyết chính sách đối với các trường hợp đã được quyết định cho nghỉ việc theo Nghị định 178/2024 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 67/2025).
Người dân Hà Nội nhận kết quả giải quyết thủ tục hành chính.
Yêu cầu được đưa ra sau Báo cáo 1212 ngày 31/7 của Kiểm toán Nhà nước gửi Thủ tướng về kết quả kiểm toán việc thực hiện chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo Nghị định 178/2024 và Nghị định 67/2025.
Trên cơ sở kết quả kiểm toán chọn mẫu tại một số bộ, cơ quan trung ương, địa phương, Kiểm toán Nhà nước chỉ ra nhiều vi phạm, sai sót tại 10 địa phương gồm Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai, Tây Ninh, Cần Thơ, Cà Mau và Sơn La.
Bốn cơ quan trung ương được nhắc đến gồm Văn phòng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Xây dựng.
3 năm hoàn thành tốt nhiệm vụ vẫn được duyệt nghỉ
Kiểm toán Nhà nước cho biết Đồng Nai, Lâm Đồng, Gia Lai và Tây Ninh chưa ban hành văn bản hướng dẫn các tiêu chí để đơn vị thuộc phạm vi quản lý thống nhất trong rà soát, đánh giá, lựa chọn đối tượng, gồm cả người phải nghỉ qua rà soát, đánh giá và người nghỉ theo nguyện vọng.
Việc này dẫn đến chưa có định hướng cụ thể trong xác định người phải nghỉ do sắp xếp tổ chức bộ máy và giữ lại những người có năng lực, trình độ, kinh nghiệm, thành tích tốt, thời gian công tác dài để tiếp tục làm việc.
Một số đơn vị thuộc Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai và Tây Ninh chưa ban hành tiêu chí đánh giá cán bộ, công chức, viên chức; hoặc đã ban hành nhưng chưa lấy ý kiến tập thể lãnh đạo cấp ủy, chính quyền cùng cấp; chưa cụ thể hóa tiêu chí phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và đặc thù của đơn vị.
Đáng chú ý, qua kiểm toán phát hiện một số trường hợp được phê duyệt nghỉ thôi việc, nghỉ hưu trước tuổi với lý do “không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, không đáp ứng trình độ đào tạo theo tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí việc làm hiện đảm nhiệm sau sắp xếp”, trong khi hồ sơ cá nhân và kết quả đánh giá 3 năm liền kề đều hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên.
Các trường hợp này được phát hiện tại một số đơn vị ở TP.HCM, 43 trường hợp tại Đồng Nai, 7 trường hợp tại Lâm Đồng, 45 trường hợp tại Đắk Lắk và 3 trường hợp tại Gia Lai. Kiểm toán Nhà nước cho rằng việc này làm phát sinh rủi ro giải quyết chế độ chưa đúng đối tượng.
Kiểm toán Nhà nước cũng phát hiện một số cán bộ lãnh đạo, quản lý được giải quyết nghỉ việc dù số lượng lãnh đạo, quản lý của đơn vị sau sắp xếp không cao hơn mức quy định. Nhóm này gồm 24 trường hợp tại Tây Ninh, 5 trường hợp ở Đồng Nai, 5 trường hợp tại Gia Lai và các trường hợp thuộc 2 đơn vị ở TP.HCM.
Tây Ninh có 56 trường hợp được giải quyết chế độ tại đơn vị không trực tiếp thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy. Văn phòng Chính phủ có 11 trường hợp, gồm 4 trường hợp thuộc các vụ không trực tiếp sắp xếp và 7 trường hợp thuộc các vụ có sắp xếp nhưng phòng trực thuộc vẫn được giữ nguyên.
Một số trường hợp được giải quyết nghỉ do sức khỏe không bảo đảm yêu cầu công việc nhưng hồ sơ chưa đầy đủ tài liệu y tế, hồ sơ khám chữa bệnh hoặc căn cứ chuyên môn. Sai sót này được ghi nhận tại 19 trường hợp ở Đắk Lắk, 6 trường hợp tại Đồng Nai và 6 đơn vị ở TP.HCM.
Tại Đồng Nai, một trường hợp không đạt tiêu chuẩn về bằng cấp phục vụ công tác chuyên môn nhưng không thuộc trường hợp được tinh giản theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ vẫn được giải quyết chính sách.
Tại Hà Nội, một số hồ sơ phê duyệt chưa có đầy đủ căn cứ xác định hoặc chưa bảo đảm quy định, như thiếu tài liệu chứng minh công chức không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hoặc không đủ tiêu chuẩn của vị trí việc làm.
TP.HCM có 7 đơn vị phê duyệt cho nghỉ chế độ đối với một số trường hợp còn trên 5 năm công tác trong khi số biên chế của đơn vị chưa bảo đảm hoặc không vượt khung biên chế quy định.
Tại Gia Lai, 3 trường hợp được giải quyết nghỉ hưu trước tuổi do làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn nhưng chưa được rà soát đầy đủ số năm làm việc tại địa bàn để xác định đủ điều kiện hưởng chế độ.
Văn phòng Chính phủ phê duyệt cho 28 trường hợp nghỉ việc nhưng hồ sơ chưa thể hiện việc đánh giá người lao động dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ trong 3 năm gần nhất theo các tiêu chí quy định tại Nghị định 178.
Tại Cần Thơ và Cà Mau, một số đơn vị không thực hiện đánh giá, xếp loại toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức theo các tiêu chí đã ban hành mà chỉ đánh giá những người có đơn xin nghỉ hưởng chính sách.
Cụ thể, tình trạng này được ghi nhận tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Y tế Cần Thơ; Ban Quản lý khu kinh tế và Ban Quản lý dự án công trình xây dựng tỉnh Cà Mau. Trong khi đó, hai xã An Thạnh và Kế Sách của Cần Thơ sử dụng kết quả đánh giá công chức hằng năm làm cơ sở xem xét cho nghỉ.
Một số đơn vị sự nghiệp tại TP Vị Thanh cũ kết thúc hoạt động nhưng không giải quyết thôi việc ngay cho viên chức mà điều động nhân sự dôi dư về Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao trước khi giải quyết chính sách. Kiểm toán Nhà nước xác định việc này chưa đúng hướng dẫn của Bộ Nội vụ.
Theo Kiểm toán Nhà nước, Đắk Lắk có 46 trường hợp được phê duyệt thời điểm nghỉ sau ngày 1/9/2025, không đúng Kết luận 183 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và hướng dẫn của Bộ Nội vụ.
Địa phương này còn phê duyệt nghỉ chế độ sau ngày 1/7/2025 đối với 50 trường hợp đã đủ điều kiện nghỉ tại thời điểm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, làm thay đổi nhóm chính sách được hưởng.
Trong đó, 33 trường hợp chuyển từ nghỉ thôi việc nếu nghỉ trước ngày 1/7/2025 sang nghỉ hưu trước tuổi; 17 trường hợp chuyển từ nhóm nghỉ hưu trước tuổi còn trên 5 năm đến đủ 10 năm sang nhóm còn từ đủ 2 năm đến đủ 5 năm. Báo cáo không nêu số tiền chênh lệch do việc thay đổi nhóm chính sách.
Sai sót trong tính toán, chi trả chế độ
Sai sót cũng được Kiểm toán Nhà nước phát hiện trong quá trình xác định và chi trả chế độ.
Một trường hợp tại phường Sơn Tây (Hà Nội), 4 trường hợp tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đồng Nai và 2 trường hợp tại Tây Ninh được xác định tiền lương tháng hiện hưởng để tính kinh phí chi trả có một số khoản phụ cấp chưa đúng quy định.
Tây Ninh tính thừa khoản trợ cấp 3 tháng tiền lương hiện hưởng để tìm việc làm đối với 16 trường hợp là viên chức, người lao động có đóng bảo hiểm thất nghiệp; 3 trường hợp khác bị tính sai số học.
Tại Bộ Giáo dục và Đào tạo, Văn phòng Bộ thanh toán chênh lệch một tháng, số tiền 15,5 triệu đồng, cho một trường hợp so với quyết định nghỉ hưu do Bộ ban hành.
Tại Cần Thơ, một trường hợp được xác định tiền trợ cấp tương ứng 60 tháng, số tiền 457 triệu đồng, không đúng với thời gian được hưởng theo quy định. Một trường hợp tại phường Vĩnh Châu cũng được xác định chưa đúng thời gian hưởng trợ cấp theo số năm đóng bảo hiểm xã hội.
Cần Thơ còn sử dụng ngân sách Nhà nước để chi trả cho 5 trường hợp với số tiền 3,4 tỷ đồng trong khi chưa sử dụng nguồn kinh phí của đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi thường xuyên.
Tại Sơn La, hai xã Quỳnh Nhai và Mường Sại đã phát hiện việc chi trả không đúng đối tượng nhưng chưa thu hồi hết số kinh phí đã chi.
Ngoài ra, Hà Nội có 16 trường hợp được phê duyệt nghỉ chế độ, hưởng nghỉ hưu từ ngày 1/7/2025 nhưng vẫn được chi trả lương và các chính sách an sinh xã hội trong tháng 7/2025.
Sau sắp xếp, Văn phòng UBND tỉnh Đồng Nai chưa được bàn giao đầy đủ sổ sách, chứng từ kế toán liên quan đến 27,547 tỷ đồng kinh phí thực hiện chính sách theo Nghị định 178, phát sinh tại Văn phòng UBND tỉnh Bình Phước cũ trước ngày 1/7/2025.
Do chưa hoàn tất bàn giao, đơn vị không có hồ sơ, nội dung chi tiết của các khoản kinh phí này. Đây là khoản chi chưa có đầy đủ hồ sơ để kiểm tra, không phải toàn bộ số tiền được xác định chi sai.
Tại Lâm Đồng, hai trường hợp ở xã Nam Ban Lâm Hà và xã Tân Hà Lâm Hà cũng không cung cấp đầy đủ hồ sơ làm cơ sở xác định kinh phí chi trả.
Bộ Xây dựng lập dự toán kinh phí chưa sát, dẫn đến không phân bổ được 140,21 tỷ đồng đã được Thủ tướng giao. Đây là số kinh phí chưa phân bổ được, không phải khoản tiền được Kiểm toán Nhà nước xác định chi sai.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được nêu về việc chuyển nguồn kinh phí thực hiện chính sách còn dư chưa phù hợp quy định.
Từ kết quả kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước đánh giá hầu hết cơ quan, tổ chức, đơn vị được kiểm toán đều có vi phạm, sai sót có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí lớn cho ngân sách Nhà nước.
Cơ quan kiểm toán đề nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, cơ quan trung ương, địa phương khẩn trương thanh tra, kiểm tra, rà soát toàn diện những trường hợp đã được giải quyết chính sách nhưng chưa được Kiểm toán Nhà nước kiểm toán chi tiết.
Việc rà soát nhằm phát hiện, xử lý nghiêm các vi phạm, sai sót theo quy định hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định xử lý, bảo đảm không gây thất thoát, lãng phí ngân sách Nhà nước.
Kiểm toán Nhà nước đồng thời đề nghị xác định rõ nguyên nhân, xem xét trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan để xử lý theo đúng quy định pháp luật.
