Nghị định 390 sửa đổi, bổ sung một quy định về thanh toán khi mua, bán vàng. Theo đó, giao dịch mua, bán vàng có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên trong ngày phải được thanh toán bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt. Ngưỡng áp dụng mới giảm từ 20 triệu đồng xuống còn 5 triệu đồng.
Sau khi quy định được công bố, nhiều doanh nghiệp vàng lớn đã phát thông báo đến khách hàng.
Công ty Cổ phần Kim loại quý Ancarat, Bảo Tín Mạnh Hải, Bảo Tín Minh Châu đồng loạt thông báo trên fanpage rằng các giao dịch mua, bán vàng có tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên trong ngày của một khách hàng phải được thanh toán bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.
Mi Hồng nhấn mạnh các giao dịch mua, bán vàng từ 5 triệu đồng trở lên phát sinh trong ngày bắt buộc phải chuyển khoản vào tài khoản công ty.
Tập đoàn Phú Quý nêu rõ chỉ giao dịch với tài khoản ngân hàng chính chủ của khách hàng, không nhận thanh toán qua ví điện tử. Doanh nghiệp cũng đề nghị khách hàng không sử dụng tài khoản không chính chủ, ví điện tử hoặc tài khoản chứng khoán để thanh toán.
Ông Lương Ngọc Quang, phụ trách pháp chế Bảo Tín Mạnh Hải, cho rằng quy định mới được hiểu theo hướng chỉ cần thanh toán không dùng tiền mặt là đáp ứng yêu cầu, bao gồm chuyển khoản, thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng và ví điện tử.
Dù pháp luật cho phép tuy nhiên, một số doanh nghiệp vàng vẫn từ chối nhận thanh toán qua ví điện tử với giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên, trong khi các ví điện tử đều đã thực hiện định danh khách hàng (KYC).
Theo ông Quang, vướng mắc nằm ở thông tin người thanh toán mà doanh nghiệp vàng nhận được. Chẳng hạn, khi ông Nguyễn Văn A mua vàng và chuyển tiền từ tài khoản ngân hàng của mình, doanh nghiệp nhận được thông tin tên người chuyển là Nguyễn Văn A, qua đó dễ dàng đối chiếu và xác minh tài khoản chính chủ.
Ngược lại, nếu khách hàng thanh toán qua ví điện tử hoặc quẹt thẻ thông qua đơn vị trung gian, khoản tiền chuyển về tài khoản doanh nghiệp thường chỉ đi kèm mã giao dịch, không hiển thị tên người mua. Thông tin chủ ví do đơn vị cung cấp ví nắm giữ, trong khi doanh nghiệp vàng không có dữ liệu này.
Đây là vấn đề đáng lưu ý bởi kinh doanh kim loại quý thuộc nhóm ngành có nghĩa vụ phòng, chống rửa tiền. Khi cơ quan chức năng kiểm tra, doanh nghiệp phải chứng minh giao dịch mua bán là có thật, xác định được người mua và người bán cụ thể. Nếu khoản tiền chỉ đi kèm mã giao dịch, việc xác minh và chứng minh giao dịch sẽ khó khăn hơn. Vì vậy, một số doanh nghiệp chọn từ chối thanh toán qua ví điện tử để hạn chế rủi ro.
Ông Quang cho biết Bảo Tín Mạnh Hải sẽ chấp nhận khách hàng thanh toán bằng ví điện tử và hiện doanh nghiệp đang xử lý khâu xác minh.
Về lâu dài, ông cho rằng các đơn vị cung cấp ví điện tử và trung gian thanh toán cần xây dựng cơ chế kết nối với doanh nghiệp vàng, chẳng hạn cung cấp kèm thông tin người trả tiền hoặc thiết lập phương thức xác minh phù hợp. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp tiếp nhận thêm phương thức thanh toán mà vẫn đáp ứng yêu cầu xác minh giao dịch, qua đó đưa quy định mới tại Nghị định 390 vào thực tế hiệu quả hơn.
