Cổ phiếu doanh nghiệp có vốn nhà nước bứt phá

Phiên giao dịch ngày 14-1, VN-Index điều chỉnh giảm 8,74 điểm xuống 1.894,19 điểm, sau khi chinh phục mốc 1.900 điểm vào phiên liền trước. Hàng loạt cổ phiếu của các tập đoàn tư nhân giảm sâu trong khi nhóm cổ phiếu có vốn nhà nước như BCM (Becamex), VNM (Vinamilk), BID (Ngân hàng BIDV), GVR (Tập đoàn Công nghiệp cao su), PLX (Petrolimex)… vẫn thu hút dòng tiền.

Dòng tiền dịch chuyển mạnh

Theo giới phân tích, "chất xúc tác" chính của làn sóng tăng giá này đến từ Nghị quyết 79/NQ-TW về phát triển kinh tế nhà nước vừa được Bộ Chính trị ban hành. Nhiều nhà đầu tư lâu năm cho biết hiếm khi chứng kiến một làn sóng tăng mạnh và đồng loạt như vậy ở nhóm cổ phiếu trụ.

Anh Khánh Tuấn (TP HCM) cho biết anh mua cổ phiếu BID từ tháng 11-2025 ở vùng giá 38.000 đồng/cổ phiếu. Trong suốt 2 tháng cuối năm, cổ phiếu này liên tục giảm rồi đi ngang khiến anh vô cùng sốt ruột. "Chỉ trong khoảng một tuần trở lại đây, cổ phiếu BID trong danh mục của tôi bất ngờ chuyển từ trạng thái lỗ sang lãi hơn 30% khi liên tiếp tăng trần. Nhiều bạn bè tôi đang nắm giữ cổ phiếu VCB (Vietcombank), CTG (VietinBank) cũng bất ngờ khi tài khoản từ âm chuyển sang dương chỉ trong thời gian ngắn" - anh Tuấn chia sẻ.

Song song với diễn biến giá, thanh khoản thị trường cũng bùng nổ mạnh mẽ. Những phiên giao dịch trên 1 tỉ USD đã quay trở lại. Riêng phiên 14-1, giá trị giao dịch trên sàn HoSE vượt 46.000 tỉ đồng; nếu tính cả 3 sàn, thanh khoản toàn thị trường xấp xỉ 50.000 tỉ đồng. Sự sôi động này cho thấy dòng tiền trong nước vẫn rất dồi dào và sẵn sàng hấp thụ lượng hàng chốt lời ở vùng giá cao.

Theo ông Võ Kim Phụng, Giám đốc phân tích Công ty Chứng khoán BETA, những phiên giao dịch gần đây chứng kiến sự tăng tốc rõ nét của nhóm doanh nghiệp nhà nước (DNNN), đặc biệt là các mã vốn hóa lớn trong lĩnh vực ngân hàng, năng lượng và hạ tầng. Diễn biến này được nhiều nhà đầu tư gọi là "sóng chính sách".

Tuy nhiên, ông Phụng cho rằng nếu nhìn sâu hơn, đây không đơn thuần là phản ứng ngắn hạn của thị trường trước một thông tin mới, mà phản ánh sự chuyển mình của thị trường chứng khoán Việt Nam trong một chu kỳ hoàn toàn khác.

"Nghị quyết 79 không phải là điểm khởi đầu của xu hướng mà là mảnh ghép hoàn thiện cho một cấu trúc tăng trưởng bền vững hơn, nơi kinh tế nhà nước giữ vai trò ổn định và dẫn dắt chiến lược, còn khu vực tư nhân là động lực đổi mới và tăng trưởng. Nghị quyết này tái khởi động vai trò chủ đạo của khối DNNN, tạo thế song hành cùng các chính sách tháo gỡ khó khăn cho khu vực tư nhân từ Nghị quyết 68/NQ-TW" - ông Võ Kim Phụng nhận định.

Giới đầu tư tỏ ra bất ngờ với sóng tăng mạnh chưa từng có của nhóm cổ phiếu có vốn nhà nước thời gian gần đây. Ảnh: LAM GIANG

Cơ hội tái định vị doanh nghiệp nhà nước

Trong nhiều năm qua, cổ phiếu có vốn nhà nước thường không được thị trường đánh giá cao. Không ít cổ phiếu giảm giá kéo dài do DN có hiệu quả sử dụng vốn thấp, cơ chế quản trị chưa tiệm cận chuẩn mực thị trường, cùng áp lực thực hiện các nghĩa vụ ngân sách. Tuy nhiên, Nghị quyết 79 ra đời được xem là bước ngoặt khi lần đầu đặt trọng tâm vào việc nâng cao hiệu quả, quyền tự chủ và vai trò chiến lược của DNNN, thay vì chỉ coi đây là công cụ ổn định vĩ mô.

Ông Nguyễn Thanh Lâm, Giám đốc phân tích khách hàng cá nhân của Công ty Chứng khoán Maybank, cho rằng Nghị quyết 79 là một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh tăng trưởng kinh tế Việt Nam, vốn đang được đặt mục tiêu rất cao trong những năm tới. "Đây không phải là câu chuyện ngắn hạn. Việc sắp xếp, tái cơ cấu DNNN sẽ mang tính xuyên suốt và lâu dài" - ông Lâm nhận định.

Theo chuyên gia này, ở giai đoạn đầu, việc giá cổ phiếu nhiều DNNN tăng mạnh trong thời gian ngắn mang yếu tố tâm lý là chủ yếu. Những chuyển biến thực chất về cơ cấu và hiệu quả kinh doanh sẽ cần thêm thời gian để phản ánh rõ ràng vào kết quả tài chính. "Năm 2026, thị trường chứng khoán có nhiều yếu tố hỗ trợ như mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, khả năng được nâng hạng theo hệ thống FTSE, lợi nhuận DN niêm yết dự kiến tăng khoảng 18%, định giá vẫn ở mức hợp lý và dòng vốn ngoại có thể quay trở lại. Đặc biệt, làn sóng IPO (chào bán cổ phần lần đầu) của cả DN tư nhân và nhà nước được kỳ vọng sôi động hơn đáng kể sau khi có Nghị quyết 79" - ông Nguyễn Thanh Lâm phân tích.

Ở góc nhìn chiến lược, ông Huỳnh Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán Ngân hàng số Vikki (VikkiBank), cho rằng thị trường chứng khoán đầu năm 2026 đã "định vị" được dòng tiền sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 79. "Khi thông tin đã rõ ràng, thị trường sẽ ổn định hơn, thanh khoản gia tăng. Nghị quyết 79 có tầm nhìn và sứ mệnh rõ ràng, cùng với các quyết sách đặt mục tiêu tăng trưởng cao đã giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Đặc biệt, những phiên gần đây cho thấy nhà đầu tư nước ngoài đã quay lại mua ròng" - ông Tuấn nói.

Theo ông, ngoài các tập đoàn nhà nước nằm trong danh mục thoái vốn hoặc được thúc đẩy phát triển thuộc các nhóm dầu khí, ngân hàng, hạ tầng công nghiệp… nhiều cổ phiếu khác cũng sẽ "ăn theo" dòng tiền. "Thị trường luôn có sự luân chuyển, không có nhóm ngành nào tăng mãi. Nhóm dầu khí trước đây tăng chậm, nay được hưởng lợi từ kết quả kinh doanh tích cực kết hợp với kỳ vọng từ Nghị quyết 79 nên khi đã tăng thì đà tăng sẽ rất mạnh" - ông Tuấn phân tích.

Cũng theo ông Tuấn, Nghị quyết 79 chính là "kim chỉ nam", là chìa khóa giúp thị trường chứng khoán Việt Nam chuyển mình từ một thị trường mang nặng tính đầu cơ sang thị trường đầu tư giá trị, nơi DNNN trở thành trụ cột về chất lượng hàng hóa.

Trong khi đó, ông Võ Kim Phụng nhìn nhận điểm khác biệt lớn nhất của đợt tăng này so với các "sóng chính sách" trước đây nằm ở kỳ vọng thay đổi cấu trúc lợi nhuận. "Nếu trước kia cổ phiếu DNNN tăng chủ yếu nhờ kỳ vọng "nới room" nước ngoài, cổ phần hóa hay bán vốn, thì hiện nay thị trường kỳ vọng khả năng giữ lại vốn, tái đầu tư và tối ưu bảng cân đối, đặc biệt ở ngân hàng và các tập đoàn hạ tầng. Nếu giai đoạn 2026-2027, lợi nhuận tăng đi kèm với cải thiện hiệu quả sử dụng vốn (ROE), việc định giá lại là hợp lý và xu hướng tăng có thể kéo dài. Ngược lại, nếu lợi nhuận chỉ tăng danh nghĩa, đà tăng sẽ sớm phân hóa" - ông Phụng nhấn mạnh.