Điều kiện và chế độ trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuổi đối với quân nhân, công nhân, viên chức quốc phòng

19/11/2026 16:20

Quy định về điều kiện và chế độ trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuổi đối với quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng tại Văn bản hợp nhất số 62/2026/VBHN-TT-BQP.

Bộ Quốc phòng ban hành Văn bản hợp nhất số 62/2026/VBHN-TT-BQP Thông tư hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 151/2016/NĐ-CP ngày 11/11/2016 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều về chế độ, chính sách của Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng. Trong đó quy định về điều kiện và chế độ trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuổi.

Cụ thể, Điều 5, Văn bản hợp nhất số 62/2026/VBHN-TT-BQP quy định về điều kiện và chế độ trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuổi đối với quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng như sau:

1. Đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 2 Thông tư này, được hưởng chế độ trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuổi khi thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định số 151/2016/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 5 Nghị định số 338/2026/NĐ-CP. (Khoản 1, Điều 2 quy định đối tượng áp dụng: "1. Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng đang công tác trong các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng.")

2. Hạn tuổi để tính hưởng chế độ trợ cấp một lần khi quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng nghỉ hưu trước hạn tuổi cao nhất được thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 17, Điều 31 Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, cụ thể như sau:

a) Đổi với quân nhân chuyên nghiệp

- Cấp úy: Nam 52 tuổi, nữ 52 tuổi;

- Thiếu tá, Trung tá: Nam 54 tuổi, nữ 54 tuổi;

- Thượng tá: Nam 56 tuổi, nữ 55 tuổi

b) Đối với công nhân và viên chức quốc phòng

Nam 60 tuổi; nữ 55 tuổi.

c) Tuổi để xác định quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng nghỉ hưu trước hạn tuổi so với tuối cao nhất theo cấp bậc quân hàm hướng dẫn tại điểm a hoặc so với hạn tuổi phục vụ cao nhất của công nhân và viên chức quốc phòng tại điểm b khoản này ít nhất là một năm (đủ 12 tháng), được tính từ tháng sinh đến tháng liền kề trước khi quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng hưởng lương hưu hằng tháng.

Trường hợp hồ sơ không xác định được ngày, tháng sinh mà chỉ xác định được năm sinh thì lấy ngày 01 tháng 01 và năm sinh của đối tượng để làm căn cứ tính tuổi nghỉ hưu.

Ví dụ 1a: Đồng chí Đại úy quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Thị K, sinh tháng 9 năm 1968, nhập ngũ tháng 9 năm 1986, theo quy định hiện hành thì đến ngày 01 tháng 10 năm 2020 (đủ 52 tuổi) đồng chí K hết hạn tuổi phục vụ tại ngũ theo cấp bậc quân hàm, nhưng do đơn vị sáp nhập, Quân đội không còn nhu cầu bố trí sử dụng, được cấp có thẩm quyền quyết định nghỉ hưu trước tuổi và được hưởng lương hưu hằng tháng kể từ ngày 01 tháng 10 năm 2018 (đủ 50 tuổi).

Do vậy, đồng chí K được hưởng trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuối cao nhất của cấp bậc quân hàm Đại úy (vì đồng chí K nghỉ hưu trước hạn tuổi cao nhất theo cấp bậc quân hàm là 02 năm = 24 tháng).

d) Cấp bậc quân hàm để xác định hạn tuổi cao nhất tương ứng đối với quân nhân chuyên nghiệp hướng dẫn tại điểm a khoản này là cấp bậc quân hàm tại thời điểm có quyết định về việc nghỉ hưu (nghỉ chuấn bị hưu) của cấp có thẩm quyền.

Ví dụ 2: Đồng chí Đại úy quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Văn A, sinh tháng 9 năm 1967, nhập ngũ tháng 02 năm 1986, do đơn vị giải thể, Quân đội không còn nhu cầu bổ trí, sử dụng, được cấp có thẩm quyền quyết định nghỉ hưu (nghỉ chuẩn bị hưu) từ ngày 01 tháng 10 năm 2016, cấp bậc quân hàm Đại úy quân nhân chuyên nghiệp; có quyết định hưởng lương hưu hằng tháng kế từ ngày 01 tháng 10 năm 2017 (đủ 50 tuổi); trong thời gian nghỉ chuẩn bị hưu, đồng chí A được xét nâng lương và phiên quân hàm Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp.

Theo quy định, đồng chí A thuộc đối tượng nghỉ hưu trước hạn tuối theo cấp bậc quân hàm Đại úy quân nhân chuyên nghiệp. Cụ thể là:

52 tuổi - 50 tuổi = 2 năm.

3. Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng đủ điều kiện nghỉ hưu trước hạn tuổi hướng dẫn tại khoản 1, khoản 2 Điều này thì không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi và ngoài chế độ bảo hiểm xã hội, chế độ ưu đãi người có công với cách mạng (nếu có) theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, pháp luật ưu đãi người có công với cách mạng hiện hành, còn được hưởng chế độ trợ cấp một lần, như sau:

a) Trợ cấp 05 tháng tiền lương cho mỗi năm (đủ 12 tháng) nghỉ hưu trước hạn tuổi, tính theo công thức:

Điều kiện và chế độ trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuổi đối với quân nhân, công nhân, viên chức quốc phòng - Ảnh 1.

b) Trợ cấp 05 tháng tiền lương cho 20 năm đầu công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc; đối với số năm còn lại (từ năm thứ 21 trở đi), mỗi năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được trợ cấp 0,5 tháng tiền lương, tính theo công thức:

Điều kiện và chế độ trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuổi đối với quân nhân, công nhân, viên chức quốc phòng - Ảnh 2.

Ví dụ 3: Đồng chí Nguyễn Văn V, Đại úy quân nhân chuyên nghiệp, sinh tháng 9 năm 1976, nhập ngũ tháng 02 năm 1995, chức vụ Nhân viên. Do đơn vị thay đổi biểu tố chức, biên chế, Quân đội không còn nhu cầu bố trí sử dụng, đồng chí V được cấp có thẩm quyền quyết định nghỉ hưu trước hạn tuổi kể từ ngày 01 tháng 10 năm 2026 (đủ 50 tuổi).

Đồng chí V có nguyện vọng được nghỉ hưu, hưởng lương hưu ngay (không nghỉ chuẩn bị hưu) và được cấp có thẩm quyền đồng ý.

Đồng chí V có thời gian nghỉ hưu trước hạn tuổi theo cấp bậc quân hàm Đại úy quân nhân chuyên nghiệp là 02 năm (52 tuổi - 50 tuổi), tổng thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc (từ tháng 02 năm 1995 đến hết tháng 9 năm 2026) là 31 năm 8 tháng.

Giả sử tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của tháng liền kề trước thời điểm nghỉ hưu (hưởng lương hưu hằng tháng) là 17.500.000 đồng, khi nghỉ hưu, ngoài chế độ hưu trí theo quy định hiện hành của pháp luật về bảo hiểm xã hội, đồng chí V còn được hưởng chế độ trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuổi cao nhất theo cấp bậc quân hàm, như sau:

Điều kiện và chế độ trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuổi đối với quân nhân, công nhân, viên chức quốc phòng - Ảnh 3.
Điều kiện và chế độ trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuổi đối với quân nhân, công nhân, viên chức quốc phòng - Ảnh 4.

Ví dụ 3a: Đồng chí Nguyễn Thị M, Thượng tá quân nhân chuyên nghiệp, sinh tháng 02 năm 1974, chức vụ Nhân viên, có quá trình công tác như sau: từ tháng 12 năm 1995 đến tháng 9 năm 2010 là lao động hợp đồng tại Quân chủng X; tháng 10 năm 2010 được tuyển dụng công nhân quốc phòng; tháng 10 năm 2013 chuyển sang chế độ quân nhân chuyên nghiệp.

Theo quy định hiện hành, đến hết tháng 02 năm 2029 đồng chí M hết hạn tuổi phục vụ cao nhất theo cấp bậc quân hàm (55 tuổi), nhưng do thay đổi biểu tổ chức, biên chế, Quân đội không còn nhu cầu bố trí sử dụng, đồng chí M được cấp có thẩm quyền quyết định nghỉ hưu trước hạn tuổi kề từ ngày 01 tháng 10 năm 2026 (52 tuổi 7 tháng); đồng chí M có nguyện vọng được nghỉ hưu, hưởng lương hưu ngay (không nghỉ chuẩn bị hưu) và được cấp có thẩm quyền đồng ý.

Tính đến hết tháng 9 năm 2026, đồng chí M có tổng thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là 30 năm 10 tháng (đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 12 Nghị định số 157/2025/NĐ-CP); tổng thời gian nghỉ hưu trước hạn tuổi cao nhất theo cấp bậc quân hàm là 02 năm 5 tháng (55 tuổi - 52 tuổi 7 tháng), đủ điều kiện hưởng trợ cấp một lần do nghỉ hưu trước hạn tuổi, được tính tròn là 2,5 năm.

Giả sử tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của tháng liền kề trước thời điểm nghỉ hưu (tháng 9 năm 2026) là 21.300.000 đồng/tháng, khi nghỉ hưu, ngoài được hưởng chế độ hưu trí theo quy định hiện hành của pháp luật về bảo hiểm xã hội, đồng chí M còn được hưởng trợ cấp như sau:

- Trợ cấp một lần cho số năm nghỉ hưu trước hạn tuổi:

2,5 năm x 05 tháng x 21.300.000 đồng = 266.250.000 đồng.

- Trợ cấp theo thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc: Đồng chí M có tổng thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong Quân đội từ tháng 10 năm 2010 đến hết tháng 9 năm 2026 là 16 năm nên được hưởng trợ cấp theo thời gian công tác bằng 05 tháng tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tháng liền kề trước thời điểm hưởng lương hưu:

05 tháng X 21.300.000 đồng = 106.500.000 đồng.

Tổng số tiền trợ cấp đồng chí M được nhận là:

266.250.000 đồng + 106.500.000 đồng = 372.750.000 đồng.

Ví dụ 3b: Cũng trường họp đồng chí Nguyễn Thị M (nêu tại Ví dụ 3a); giả sử, đồng chí M có tổng thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ tháng 12 năm 1995 đến hết tháng 9 năm 2026 là 30 năm 10 tháng; nhưng có thời gian là lao động hợp đồng từ tháng 12 năm 1995 đến tháng 6 năm 2012; từ tháng 7 năm 2012 mới được tuyến dụng công nhân quốc phòng; tháng 10 năm2013 chuyến sang chế độ quân nhân chuyên nghiệp; do thay đối biểu tố chức, biên chế, Quân đội không còn nhu cầu bố trí sử dụng, đồng chí M được cấp có thẩm quyền quyết định nghỉ hưu trước hạn tuổi kể từ ngày 01 tháng 10 năm 2026; đồng chí M có nguyện vọng được nghỉ hưu, hưởng lương hưu ngay (không nghỉ chuẩn bị hưu) và được cấp có thẩm quyền đồng ý.

Như vậy, đồng chí M có tổng thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong Quân đội từ tháng 7 năm 2012 đến hết tháng 9 năm 2026 bằng 14 năm 3 tháng nên chỉ được hưởng trợ cấp một lần cho số năm nghỉ hưu trước hạn tuổi, không được hưởng trợ cấp một lần theo thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc quy định tại điểm b khoản 2 Điều 3 Nghị định số 151/2016/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 5 Nghị định số 338/2026/NĐ-CP.

4. Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng thuộc một trong các trường hợp sau đây, không được hưởng chế độ trợ cấp hướng dẫn tại khoản 3 Điều này:

a) Không đủ điều kiện theo hướng dẫn tại khoản 1, khoản 2 Điều này;

b) 8 Còn đủ điều kiện phục vụ Quân đội mà Quân đội còn nhu cầu bố trí, sử dụng nhưng xin nghỉ hưu trước hạn tuổi (trừ trường hợp do cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ mà thôi giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý theo quyết định của cấp có thẩm quyền hoặc được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm chức vụ lãnh đạo, quản lý thấp hơn nhưng có nguyện vọng nghỉ hưu trước hạn tuối và được cấp có thấm quyền đồng ý);

c) Bị kỷ luật hình thức giáng chức, cách chức, hạ bậc lương, giáng cấp bậc quân hàm, tước danh hiệu quân nhân đối với quân nhân chuyên nghiệp; hạ bậc lương, buộc thôi việc đối với công nhân và viên chức quốc phòng;

d) Đi học tập, công tác, nghỉ phép ở nước ngoài quá thời hạn từ 30 ngày trở lên không được cấp có thẩm quyền cho phép.