"Kho báu" 5,6 nghìn tỷ tấn ẩn dưới lòng đất: Cả thế giới không ai lấy lên nổi, chỉ 1 ngôi làng làm được

"Kho báu" 5,6 nghìn tỷ tấn đang ẩn dưới lòng đất

Con số gây chấn động đã xuất hiện trên mọi phương tiện truyền thông trên thế giới vào ngày Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) công bố vào tháng 2/2024:

Tổng lượng hydro tự nhiên toàn cầu tại chỗ được tính toán trong lòng đất dao động từ 1 tỷ tấn đến 10 triệu tỷ tấn, với giá trị có khả năng nhất là 5,6 nghìn tỷ tấn.

Ảnh minh họa do AI thực hiện.

Và ngôi làng - địa điểm duy nhất trên thế giói đang khai thác hydro để biến thành điện năng phục vụ người dân họ - chính là Bourakébougou ở Mali, quốc gia vùng Tây Phi.

Trong lần đào giếng lấy nước tình cờ, người ta về sau phát hiện đó là mỏ khí hydro tự nhiên với ít nhất 5 tầng chứa hydro xếp chồng lên nhau, bao phủ một khu vực ước tính có đường kính lớn hơn 8 km

Giếng hydro tự nhiên tại Bourakébougou cũng là giếng hydro tự nhiên duy nhất trên thế giới đang hoạt động ở quy mô thương mại.

Ngôi làng Bourakébougou của Mali là nơi đầu tiên trên thế giới đang khai thác hydro tự nhiên để tạo ra lượng điện năng lớn mà không phát thải CO2 cho dân làng. Ảnh: Hydrogen-central

Tại sao chúng ta không triệt để tận dụng nguồn hydro tự nhiên này?

Lúc này, cần hiểu cụm từ "tại chỗ" của hydro tự nhiên.

USGS đưa ra một khoảng giá trị, chứ không phải một điểm cụ thể. Phần lớn lượng hydro được ước tính nằm quá sâu, quá phân tán, quá xa bờ hoặc bị ô nhiễm bởi các loại khí khác nên không thể khai thác một cách kinh tế.

Bản thân USGS, trên trang thông tin về hydro địa chất, cũng nêu rõ rằng mô hình không dự đoán được vị trí của hydro và phần lớn trong số đó có thể không thể tiếp cận được.

Vậy cách hiểu đúng về con số 5,6 nghìn tỷ tấn hydro tự nhiên là như sau: Trái đất đã sản xuất hydro tự nhiên trong hàng tỷ năm, và rất nhiều hydro vẫn còn nằm sâu dưới lòng đất ở một dạng nào đó.

Còn việc liệu hydro đó có tập trung ở những nơi chúng ta có thể khoan, với lưu lượng khai thác mà chúng ta có thể duy trì hay không, lại là một câu hỏi khác.

Nhưng cuộc đua đã bắt đầu

Hydro nói chung (dù bắt nguồn từ cách sản xuất nào: Tự nhiên, điện phân...) được dự báo sẽ chiếm tới 30% nguồn cung năng lượng trong tương lai ở một số lĩnh vực, với nhu cầu toàn cầu tăng hơn 5 lần vào năm 2050 - khoảng 530 triệu tấn.

Để đạt được mục tiêu không phát thải carbon ròng, nguồn cung hydro trong tương lai dự kiến sẽ được lấy từ quá trình điện phân nước bằng điện năng tái tạo (gọi là hydro xanh) và từ các nguồn nhiên liệu hóa thạch kết hợp với việc thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (gọi là hydro xanh dương).

Tuy nhiên, việc phát hiện về sự tích tụ đáng kể hydro tự nhiên ở Mali (châu Phi, tại làng Bourakébougou) đã thách thức quan điểm lâu nay cho rằng các mỏ như vậy không tồn tại.

Ngày càng có nhiều nhà khoa học địa chất nhận ra rằng các công cụ thăm dò phù hợp chưa được triển khai ở những vị trí thích hợp để thực sự đánh giá tiềm năng tài nguyên hydro tự nhiên trong lòng đất.

Do đó, các công ty bắt đầu vào cuộc săn tìm hydro trắng, biến nó trở thành một ngành công nghiệp được đầu tư và cạnh tranh khốc liệt.

Hiện có hơn 40 công ty, cả công ty nhà nước và tư nhân, đang tích cực tìm kiếm hydro tự nhiên, tăng từ chỉ 10 công ty vào năm 2020.

Trái đất sản sinh ra hydro, và với số lượng rất lớn - khoảng 15–31 triệu tấn hydro mới mỗi năm. Phần lớn lượng hydro này bị rò rỉ ra ngoài hoặc bị vi sinh vật tiêu thụ trước khi kịp đến được nơi khai thác.

Liệu lượng hydro có thể thu hồi được có đủ lớn để tạo ra sự khác biệt trong quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu hay không là điều mà hoạt động khoan thăm dò trong thập kỷ tới cần phải giải quyết.

Cho đến khi điều đó được làm rõ, làng Bourakébougou (nơi đây vẫn đang sản xuất hydro tinh khiết 98% từ năm 2011 đến nay) vẫn là trường hợp duy nhất được chứng minh là có lợi.

Tham khảo: Worldfund