Những năm gần đây, cứ đến mùng 10 tháng Giêng – ngày vía Thần Tài, hình ảnh người dân kiên nhẫn xếp hàng trước các tiệm vàng để mua vàng cầu may đầu năm đã trở nên quen thuộc. Cùng với phong tục lì xì, việc mua vàng đầu năm dường như đã trở thành một thói quen phổ biến với kỳ vọng khởi đầu năm mới hanh thông, thuận lợi về tài chính.
"Nudge" – Cú hích nhẹ tạo ra bước chuyển lớn
Năm 2008, nhà kinh tế học người Mỹ Richard H. Thaler (Nobel Kinh tế 2017) và giáo sư Cass Robert Sunstein từ Đại học Harvard đã giới thiệu khái niệm “Cú hích” (Nudge) trong cuốn sách cùng tên. Theo đó, cách định hình môi trường hay còn gọi là kiến trúc lựa chọn, có thể góp phần điều hướng hành vi của con người khi đưa ra quyết định.
Theo Dragon Capital, yếu tố then chốt của lý thuyết này nằm ở việc hỗ trợ cá nhân duy trì quyền tự do lựa chọn, đồng thời giúp họ kiểm soát quyết định của mình theo cách tự nhiên và ít áp lực hơn. Trong bối cảnh Việt Nam, ngày vía Thần Tài có thể được xem như một “cú hích” mang tính văn hóa. Không chỉ là nghi thức tâm linh, đây còn là một khung thời gian đặc biệt thúc đẩy hành vi tích lũy tài chính, khi niềm tin về sự may mắn vô hình trung tạo ra môi trường thuận lợi để mỗi người đưa ra quyết định chi tiêu hoặc đầu tư.
Bên cạnh đó, nghiên cứu về Hiệu ứng Khởi đầu mới (Fresh Start Effect) của các nhà khoa học hành vi tại Trường Kinh doanh Wharton, Đại học Pennsylvania (Mỹ), đăng tải trên tạp chí Management Science (2014) cho thấy những mốc thời gian mang tính biểu tượng như đầu năm mới hay sinh nhật có thể kích hoạt hai cơ chế tâm lý quan trọng.
Thứ nhất, chúng tạo ra ranh giới giữa quá khứ và hiện tại, giúp mỗi người gác lại những khó khăn, thất bại trước đó để bước vào giai đoạn mới với tâm thế “làm lại từ đầu”. Thứ hai, các cột mốc này kéo con người ra khỏi những lo toan thường nhật để nhìn nhận lại mục tiêu dài hạn, từ đó thúc đẩy những hành động mang tính biểu tượng cho cả một năm phía trước. Nói cách khác, việc thực hiện một giao dịch tài chính vào ngày Thần Tài không chỉ là mua vận may, mà đó còn là thời điểm “tâm lý vàng” để mỗi người gửi gắm khát vọng cho một năm thịnh vượng.
Một lựa chọn tích lũy trong bối cảnh mới
Nếu mục tiêu cốt lõi của việc mua vàng ngày Thần Tài là tích lũy tài sản, thì trong bối cảnh hiện nay, các sản phẩm đầu tư tài chính cũng được nhiều nhà đầu tư cân nhắc như một lựa chọn thay thế. Thay vì tiêu tốn thời gian xếp hàng, chấp nhận mức chênh lệch giá mua – bán lớn hoặc bị giới hạn về số lượng, nhà đầu tư có thể thực hiện giao dịch trực tuyến với quy trình đơn giản hơn.
Việc chọn chứng chỉ quỹ cũng cho phép vốn đầu tư được phân bổ vào nhiều doanh nghiệp trong nền kinh tế, thay vì phụ thuộc vào biến động của một loại hàng hóa đơn lẻ. Theo góc nhìn tích cực, việc mua chứng chỉ quỹ đầu năm là hình thức “nhận vía may mắn” từ những công ty hàng đầu Việt Nam.
Xét về mặt hiệu suất đầu tư, chứng chỉ quỹ cũng cho thấy mức lợi nhuận hoàn toàn không thua kém các kênh tích sản truyền thống. Minh chứng thực tế từ quỹ mở DCDS – quỹ cổ phiếu có 22 năm lịch sử trên thị trường Việt Nam, được vận hành bởi Dragon Capital – đã cho thấy mức lợi nhuận ấn tượng.
Chỉ riêng trong năm 2025, tăng trưởng của quỹ đạt xấp xỉ 33%. Nhìn theo khung thời gian dài hơn, tăng trưởng lũy kế 3 năm gần nhất của DCDS đạt tới 110%, tương ứng với mức lợi nhuận bình quân 28%/năm.
" Với hiệu suất này, tài sản của nhà đầu tư có thể nhân đôi chỉ sau khoảng 2,5 năm nắm giữ . Con số này không chỉ là sự may mắn, mà là kết quả của nội tại các doanh nghiệp trong danh mục đầu tư của quỹ và sức mạnh của lãi kép theo thời gian" , Dragon Capital nhận định.
