Nằm ở độ cao hơn 2.000m so với mực nước biển, xã Y Tý (tỉnh Lào Cai) từ lâu được biết đến như thiên đường săn mây của vùng Tây Bắc.
Không chỉ có cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, nơi đây còn được thiên nhiên ban tặng nhiều sản vật đặc trưng của núi rừng. Trong số đó, rau mầm gai, hay còn gọi là nụ gai, chồi gai, là một loại rau rừng dân dã nhưng đang dần trở thành đặc sản được nhiều du khách biết đến khi ghé thăm nơi đây.
Rau mầm gai thực chất là phần chồi non của cây gai rừng, mọc tự nhiên trên các sườn núi, ven nương rẫy hoặc trong những khu rừng thưa. Khi mùa xuân về, từ khoảng tháng 2 đến tháng 4, những chồi gai non bắt đầu nhú lên sau những cơn mưa xuân, xanh mướt và căng tràn sức sống.
Đây cũng là thời điểm người dân ở vùng cao Y Tý tranh thủ lên nương, lên rừng thu hái mầm gai mang về làm thực phẩm cho gia đình hoặc đem bán tại các chợ vùng cao.

Rau mầm gai thường mọc tự nhiên trên các sườn núi và nương rẫy. Ảnh: Lưu Hoà/ báo Dân Việt.
Việc thu hái mầm gai không hề đơn giản. Thân cây có nhiều gai nhọn nên người đi hái phải rất cẩn thận, thường đeo găng tay hoặc dùng dao nhỏ để tách từng chồi non. Nếu sơ ý có thể bị gai đâm xước tay.
Bù lại, rau mầm gai có vị ngọt thanh, giòn nhẹ và mùi thơm rất đặc trưng. Khi chế biến, loại rau rừng này mang lại hương vị rất riêng, vừa mộc mạc, vừa đậm đà hương vị núi rừng.
Anh Lý Cá Sứ, chủ Homestay Trong Mây, thôn Choản Thèn, xã Y Tý cho biết, rau mầm gai là món ăn quen thuộc của người dân địa phương từ nhiều năm nay. "Rau mầm gai ở Y Tý chủ yếu mọc tự nhiên trên nương và sườn núi nên bà con thường tranh thủ lên rừng hái vào mùa xuân", anh Sứ chia sẻ với Dân Việt.
Theo anh Sứ, nhiều du khách khi đến Y Tý rất thích loại rau rừng dân dã này. Du khách thường tò mò khi nghe tên rau mầm gai. Nhưng khi ăn thử thì ai cũng khen ngon vì rau giòn, ngọt và có mùi thơm tự nhiên của rau rừng.
Đáng chú ý, cách đây không lâu, món ăn nấu từ loại rau này thậm chí trở thành "hot trend" với những clip đạt hàng triệu lượt xem, bình luận và chia sẻ.
Theo Thanh Niên, tài khoản Mai Tây Bắc với gần 800.000 người theo dõi, chuyên review các món ăn, ẩm thực Tây Bắc cũng chia sẻ về loại rau này. Clip với dòng mô tả: "Rau mầm gai, loại rau mọc hoang trên núi cao chỉ có vào mùa xuân" đang nhận về hơn 1 triệu lượt xem.

Rau mầm gai được nhiều người tìm mua. Ảnh: Chụp màn hình/báo Thanh Niên.
Trong clip, chị Mai Tây Bắc chia sẻ về hành trình mua rau mầm gai ở phiên chợ sớm tại Lào Cai, mỗi bó rau giá 10.000 đồng. Cô gái miền núi chia sẻ đây là loại rau đặc biệt, ở Việt Nam thường chỉ tìm thấy ở vùng núi cao Tây Bắc vào mùa xuân.
"Rau trên này được bà con người bản địa Hà Nhì đi hái trên rừng. Rau này có thể xào, luộc, chấm nước mắm, nấu với mì tôm. Mỗi bó thế này được bán với giá 5.000 - 10.000 đồng/bó tùy từng nhà. Để hái được rau này vất vả lắm, không dễ. Mùa rau này chỉ khoảng 2 tuần là hết nên mình tranh thủ mua nhiều về làm món ăn", chị Mai Tây Bắc chia sẻ.
Sau khi sơ chế, cô gái cho rau vào nồi nước sôi để chần qua, đảm bảo rau không quá chín, vẫn giữ được độ giòn, ngọt đặc trưng. Chị Mai Tây Bắc làm rau mầm gai đã xử lý xào với tỏi, ăn kèm với cơm.
"Rau giòn, ngọt, có mùi thơm đặc trưng. Để mọi người dễ hình dung nhất, rau này có mùi giống rau cần một tí. Rau không đắng, không nhớt mà có vị ngọt thanh, dễ ăn, rất ngon. Với các món rau rừng, mình nấu càng đơn giản càng ngon", chị Mai Tây Bắc chia sẻ.
Bên dưới clip, nhiều người bày tỏ sự bất ngờ khi lần đầu tiên biết tới loại rau này ở Việt Nam, tò mò về hương vị muốn mua ăn thử. Bên cạnh đó, nhiều người ở các tỉnh phía Nam, đặc biệt ở Tp.HCM cũng hỏi về cách mua.
"Mình xem các clip bên Trung Quốc họ hái và ăn suốt nhưng lần đầu biết ở Việt Nam cũng có rau này. Làm sao mua nhỉ?", Ích Phan bày tỏ.
Tài khoản Hòa Võ Thị bình luận: "Muốn ăn quá!". "Ước gì có dịp lên Tây Bắc mùa này để ăn rau mầm gai, mình không biết mua ở đâu", nickname Nicola chia sẻ.
Chị Phan Thảo (27 tuổi) hiện đang sống tại Tp.HCM cho biết những clip ăn rau mầm gai gây sốt mạng khiến muốn ăn thử loại rau này. Tuy nhiên, dù hỏi thăm chính chủ các clip hoặc tìm nguồn mua, chị vẫn chưa mua được. "Có vẻ ở ngoài Bắc mua dễ hơn so với trong Nam. Mình đã lên các sàn thương mại điện tử tìm mà cũng không có. Chắc có dịp phải đi Tây Bắc mùa này để thưởng thức", chị nói.
Minh Hoa (t/h)




