Các nhà khảo cổ học vừa khai quật được một ngôi mộ cổ Etruscan khoảng 2.600 năm tuổi tại cao nguyên San Giuliano, khu vực gần thủ đô Rome của Ý.
Bên trong ngôi mộ, nhóm nghiên cứu phát hiện cảnh tượng khó tin: hai bộ hài cốt cùng một loạt hiện vật hiến tế vẫn được sắp đặt nguyên vẹn ở vị trí ban đầu. Thời gian được "đóng băng" hoàn hảo bên trong.
Căn phòng nơi thời gian ngừnng lại
Phát hiện này thuộc Dự án Nghiên cứu Khảo cổ San Giuliano, thực hiện tại một nghĩa địa vốn nổi tiếng với hơn 600 ngôi mộ đục trong đá. Điều làm nên sự đặc biệt của ngôi mộ này là lối vào phòng chôn cất vẫn được bịt kín bằng khối đá nguyên bản, hoàn toàn không có dấu vết của việc xâm nhập hay nạn cướp bóc từ thời cổ đại cũng như giai đoạn sau này.
Thành công này nối tiếp một phát hiện lớn khác vào năm 2025, khi cùng nhóm nghiên cứu này đã tìm thấy một ngôi mộ hoàn toàn nguyên vẹn chỉ cách đó vài mét. Tại một khu vực mà hầu hết các ngôi mộ đã bị vét sạch từ lâu, hai căn phòng còn niêm phong này mang lại một bối cảnh tang lễ trọn vẹn và vô cùng hiếm gặp trong ngành khảo cổ học Etruscan.
Căn phòng mới được tìm thấy chỉ nằm cách ngôi mộ khai quật năm 2025 một khoảng ngắn. Theo Cơ quan Quản lý Khảo cổ, Mỹ thuật và Cảnh quan Nam Etruria, lối vào vẫn được niêm phong bằng khối đá gốc, điều ngay lập tức cho thấy ngôi mộ chưa từng bị mở ra kể từ thời cổ đại.
Khi tiến vào bên trong phòng chôn cất, nhóm nghiên cứu cho biết họ đã đối diện với thứ mà các chuyên gia gọi là "một trong những bối cảnh tang lễ phong phú nhất ở miền nam Etruria", với các bộ xương và đồ tùy táng còn nguyên vị trí.
San Giuliano là một địa điểm chôn cất lớn của người Etruscan với hàng trăm ngôi mộ được đục vào đá. Tuy nhiên, phần lớn trong số đó đã bị xáo trộn theo thời gian, đặc biệt là sau thời kỳ mở rộng của La Mã vào cuối thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, khi nạn cướp mộ trở nên phổ biến trong vùng.
Các nhà nghiên cứu từ Dự án Nghiên cứu Khảo cổ San Giuliano thuộc Đại học Baylor giải thích rằng, việc tìm thấy hai ngôi mộ nguyên vẹn nằm sát nhau mang lại cơ hội hiếm có để hiểu rõ hơn về cách tổ chức ban đầu của nghĩa địa này.
Tiến sĩ Barbara Barbaro cho biết trong thông cáo báo chí rằng nghĩa địa San Giuliano chứa hơn 500 ngôi mộ xung quanh khu vực, nhưng hầu hết đã bị những kẻ đào bới bất hợp pháp cướp bóc, dù là từ thời cổ đại hay gần đây. Việc tìm thấy một ngôi mộ còn nguyên vẹn là điều cực kỳ hiếm thấy, chính vì vậy phát hiện này mang tính chất vô cùng đặc biệt.
Ai là chủ nhân ngôi mộ?
Bên trong địa điểm chôn cất, các nhà khảo cổ xác định được di cốt của hai cá nhân đi kèm với nhiều loại đồ tùy táng. Một trong những vật dụng đáng chú ý nhất là một mũi giáo đặt gần một trong hai bộ hài cốt. Chi tiết này có thể gợi ý rằng người quá cố là nam giới, mặc dù điều đó sẽ cần phải phân tích thêm để xác nhận chính xác.
Mộ táng cũng bao gồm vài loại đồ gốm gắn liền với truyền thống tang lễ của người Etruscan. Chúng bao gồm các chum lưu trữ lớn được gọi là olle, những chiếc cốc màu đen bóng gọi là bucchero, và một chiếc bình nhỏ của Hy Lạp dùng để đựng dầu hoặc nước hoa. Sự xuất hiện của chiếc bình gợi mở khía cạnh cá nhân hơn trong nghi lễ chôn cất, đồng thời phản ánh mối liên hệ giữa truyền thống văn hóa Etruscan và Hy Lạp. Sự pha trộn giữa các vật dụng bản địa và nhập khẩu là đặc trưng của thời kỳ đó, nhưng ở đây nó đặc biệt có ý nghĩa vì mọi thứ vẫn nằm nguyên tại chỗ.
Sự sắp xếp của các vật dụng không hề bị xáo trộn, cho phép các nhà nghiên cứu quan sát cách thức các lễ vật ban đầu được đặt xung quanh người chết. Kiểu bảo tồn đó vô cùng hiếm hoi trong khảo cổ học Etruscan, nơi phần lớn các ngôi mộ đã bị mở ra hoặc dọn sạch từ lâu.
Việc phát hiện hai ngôi mộ được niêm phong trong khoảng cách gần như vậy cung cấp cho các nhà khảo cổ một dữ liệu so sánh hiếm có. Nó cho phép họ nghiên cứu các cấu trúc chôn cất không phải như những trường hợp cô lập, mà là một phần của một bối cảnh tang lễ chung.
Giám sát viên tại hiện trường lưu ý rằng việc tìm thấy ngôi mộ niêm phong thứ hai chỉ một năm sau ngôi mộ đầu tiên là bằng chứng cụ thể cho thấy khu vực này đã được bảo vệ tốt. Tuyên bố cũng nhấn mạnh việc các ngôi mộ Etruscan còn nguyên vẹn hiếm hoi đến mức nào ở phần này của khu vực.
Tiến sĩ Barbaro chia sẻ thêm rằng đây là những gì xảy ra khi một ngôi mộ nguyên vẹn được hé mở, đó là một sự kiện mang tính tập thể. Nó giống như cánh cửa của ngôi mộ, một khi được mở ra, sẽ tạo thành một cây cầu nối liền với quá khứ của chúng ta, một lối dẫn đến tổ tiên. Sự im lặng, sự kinh ngạc, lòng tôn kính đối với những người đã ở lại chờ đợi phía sau khối đá lớn đó mang lại những cảm xúc rất đặc biệt.
Các nhà nghiên cứu sẽ tiến hành phân tích chi tiết các bộ xương để xác định tuổi tác, giới tính và tình trạng sức khỏe tại thời điểm tử vong, bên cạnh việc nghiên cứu sâu hơn về các hiện vật cũng như cách sắp đặt của chúng.
Nguồn: Daily Galaxy
