Trong bảng xếp hạng Top 100 cảng container năm 2026 có lưu lượng hàng hóa thông qua cảng lớn nhất thế giới của Tạp chí hàng hải Lloyd's List (Anh), Việt Nam có 3 đại diện đứng ở các thứ hạng cao toàn cầu.
Nguồn thông tin: Tạp chí hàng hải Lloyd’s List (Anh) - Đồ họa do AI thực hiện.
Tạp chí hơn 300 năm chuyên ngành hàng hải, vận tải biển lâu đời nhất trên thế giới nhận định ngày 28/8/2026 rằng: [Nếu phải kể tên một khu vực tiêu biểu cho sự thay đổi cấu trúc thương mại toàn cầu, thì đó chính là Đông Nam Á.
Bảng xếp hạng cho thấy đà tăng trưởng liên tục tại Việt Nam, Malaysia, Thái Lan và Indonesia, được thúc đẩy bởi sự kết hợp giữa đầu tư sản xuất, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và thương mại nội Á ngày càng tăng.
Trong đó, cụm cảng biển Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng và Cái Mép đều có bước tiến mạnh mẽ, phản ánh vai trò ngày càng tăng của Việt Nam vừa là cơ sở sản xuất vừa là cửa ngõ thương mại khu vực].
100 cảng trong danh sách xử lý tổng cộng 792,2 triệu TEU, tăng 6,3%.
"Hành lang" 2,4km giúp Hải Phòng thăng hạng ấn tượng trên Top 100 toàn cầu
Năm 2026 chứng kiến cảng Hải Phòng có nhịp tăng tưởng mạnh nhất Việt Nam. Nếu như, cụm cảng TP. Hồ Chí Minh giữ nguyên hạng 22; cụm cảng Cái Mép đứng thứ 31, lùi một bậc so với hạng 30 của năm trước, thì cảng Hải Phòng thăng hạng ba bậc từ hạng 29 lên hạng 26.
Theo phân tích của Lloyd's List, đà tăng của TP. HCM gắn với xuất nhập khẩu mạnh và quá trình đa dạng hóa chuỗi cung ứng; Cái Mép được mô tả là cụm cảng nước sâu tiếp tục đà bứt phá và đang đẩy mạnh kế hoạch mở rộng.
Ảnh minh họa: HHIT
Riêng cảng biển Hải Phòng đang khẳng định vị thế là một trong những cảng cửa ngõ container có tốc độ phát triển nhanh hàng đầu châu Á.
Động lực tăng trưởng này càng được củng cố sau khi 4 bến cảng nước sâu tiếp theo tại khu bến cảng Lạch Huyện - cụm cảng nước sâu lớn nhất miền Bắc - chính thức đi vào vận hành trong nửa đầu năm 2025.
Bốn bến cảng nước sâu gồm Bến số 3, Bến số 4, Bến số 5 và Bến số 6. Tổng mức đầu tư cho cả 4 bến cảng này là hơn 15.900 tỷ đồng.
Cùng với 2 bến số 1 và số 2 đã khai thác từ trước, việc bổ sung 4 bến này giúp toàn bộ 6 bến nước sâu tại khu bến cảng Lạch Huyện vận hành đồng bộ với tổng chiều dài cầu cảng khoảng 2,4 km; công suất thiết kế khoảng 4,7 triệu TEU/năm), đã góp phần giúp cụm cảng Hải Phòng nâng công suất năm 2025 lên 8.323.043 TEU, tăng 16,4% so với năm 2024 - Công suất này giúp cụm cảng Hải Phòng đứng vị trí thứ 26 trong Top 100.
Công nghệ xanh - Điểm thu hút "ông lớn" thế giới
Bảng xếp hạng của Lloyd's List không trao huy chương, nhưng nó cho biết ai đang được các hãng tàu và chủ hàng tin dùng.
Ba cụm cảng Việt Nam cộng lại khoảng 24,8 triệu TEU, tức 3,1% tổng sản lượng của Top 100 cảng toàn cầu (792,2 triệu TEU).
Con số khiêm tốn so với những "ông lớn", nhưng điều đáng chú ý là chất lượng: Đây là những cảng cửa ngõ phục vụ trực tiếp hàng xuất nhập khẩu của một nền sản xuất đang mở rộng, chứ không chỉ là trạm trung chuyển.
Chưa kể, để nằm trong Top 100 của Lloyd's List, bên cạnh công suất xử lý triệu TEU, các cụm cảng cần đáp ứng công nghệ xanh, thông minh.
Tàu container cập cảng TC-HICT. Ảnh: Báo Hải Phòng
Hình dung thế này: Một chiếc cẩu chạy dầu có thể ồn ào và khói đen, nhưng cái giá thật của nó đang được tính bằng một thứ khác: Cơ hội được hãng tàu "khổng lồ" chọn hay không.
Các hãng lớn như Maersk, MSC, CMA CGM đã công bố lộ trình Net Zero và ưu tiên những cảng phát thải thấp. Do đó, với cảng biển, "xanh" giờ là tấm hộ chiếu chứ không còn là điểm cộng.
Các cụm cảng của Việt Nam đã/sẽ trang bị những công nghệ xanh nào giúp giảm phát thải carbon để thu hút các hãng tàu lớn "cập bến"?
Tại cụm cảng TP. Hồ Chí Minh. Cát Lái là nơi bài toán rõ nhất.
Cát Lái là cảng cũ nên xanh hóa theo hướng thay dần thiết bị. Cảng chủ động thay các thiết bị chạy diesel bằng thiết bị dùng điện hoặc nhiên liệu sạch như cẩu bờ, cẩu bãi và xe nâng điện. Tân Cảng - Cát Lái cũng là cảng đầu tiên của Việt Nam đạt danh hiệu Cảng xanh APEC (GPAS) vào ngày 15/11/2018 tại Singapore.
Điểm nhấn là cẩu RTG hybrid, kết hợp động cơ diesel công suất nhỏ với pin lưu trữ, được cho là tiết kiệm 60-64% nhiên liệu so với cẩu diesel truyền thống.
Hồi tháng 5/2025, cảng nhận 4 cẩu RTG hybrid đầu tiên sản xuất tại Việt Nam, tỷ lệ nội địa hóa trên 50%.
VINALIFT tham gia chế tạo cẩu RTG Hybrid đầu tiên sản xuất tại Việt Nam. Ảnh: VINALIFT
Về số hóa, sau khi áp dụng lệnh giao nhận điện tử và đặt lịch trực tuyến, thời gian chờ trung bình của xe container tại cổng giảm từ 13 phút xuống khoảng 6 phút, qua đó giảm tiêu hao nhiên liệu và khí thải.
Cụm cảng Hải Phòng. Lạch Huyện là nơi "xanh" được thiết kế ngay từ đầu. Các bến 3, 4 và 5, 6 ở Lạch Huyện dùng cẩu bờ và cẩu bãi chạy hoàn toàn bằng điện, mỗi bến giảm trực tiếp hàng nghìn tấn CO2 mỗi năm.
Tại bến 5-6 của HATECO, cảng có 10 cẩu bờ STS, 36 cẩu e-RTG chạy điện và 1.350 ổ cắm container lạnh, cùng cổng ra vào tự động và cầu tàu bán tự động. HATECO phối hợp với APM Terminals để chuyển giao công nghệ, xây dựng mô hình Smart & Green Port.
Bến 3-4 của Cảng Hải Phòng cũng đi theo hướng này, với gói thiết bị 6 cẩu STS và 24 cẩu RTG vận hành hoàn toàn bằng điện nhằm đáp ứng tiêu chí cảng xanh.
Ở bến 1-2, TC-HICT nằm trong kế hoạch hai trạm điện bờ tổng công suất 6 MW dự kiến triển khai trong năm 2026.
Cụm cảng Cái Mép. Cảng nước sâu Gemalink và nhiều bến khác ở cụm cảng đã dùng thiết bị chạy điện. Riêng Gemalink chọn hướng điện hóa ngay từ khi thiết kế. Hệ thống 24 cẩu e-RTG cùng 8 cẩu STS của cảng dùng 100% điện lưới, và cẩu RTG của Konecranes chạy điện hoàn toàn, có cuộn cáp để không phát thải tại chỗ.
Các cẩu này còn vận hành bán tự động, tích hợp công nghệ điều khiển tải linh hoạt, kết hợp hệ thống DGPS và phần mềm quản lý cảng CATOS, giúp điều phối giữa bến và bãi nhanh và chính xác hơn.
Sang giai đoạn 2 (dự kiến vận hành từ quý 4/2027), toàn bộ thiết bị chủ lực như E-STS, E-RTG đều dùng điện theo mô hình cảng thông minh và xanh.
