Xe khách giường nằm 2 tầng không được hoạt động nếu không đáp ứng quy chuẩn

Sáng 27-1, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp với một số bộ, ngành về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung các nghị định trong lĩnh vực đường bộ (gồm: Nghị định số 158/2024/NĐ-CP, Nghị định số 165/2024/NĐ-CP).

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp. Ảnh: Minh Khôi

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, một số vấn đề còn ý kiến khác nhau đối với nội dung sửa đổi, bổ sung của Nghị định số 158 liên quan đến quy định thu hồi thông báo đăng ký khai thác tuyến thành công đối với đơn vị kinh doanh vận tải không thực hiện tối thiểu 70% tổng số chuyến xe đã đăng ký/tháng; cấm xe ô tô khách giường nằm 2 tầng hoạt động trên các tuyến đường cấp III, cấp IV miền núi; giao Sở Xây dựng có trách nhiệm tổ chức tập huấn cấp Giấy chứng nhận nghiệp vụ vận tải cho lái xe kinh doanh vận tải để gắn trách nhiệm của các đơn vị quản lý kinh doanh vận tải trên địa bàn địa phương.

Đối với Nghị định số 165, một số vấn đề còn ý kiến khác nhau liên quan đến quy định về phân cấp, phân quyền cho UBND cấp tỉnh trong quản lý, đầu tư, vận hành khai thác tuyến quốc lộ trên địa bàn (bao gồm quốc lộ xây dựng theo tiêu chuẩn đường cao tốc) thuộc quy hoạch mạng lưới đường bộ, quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ, trừ quốc lộ đã phân cấp cho UBND cấp tỉnh quản lý; phạm vi hoạt động của xe điện bốn bánh có gắn động cơ chở người và chở hàng.

Liên quan đến quy định quản lý xe điện bốn bánh có gắn động cơ, Đại tá Phạm Quang Huy, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông cho biết, trên thực tế, nhiều địa phương đã "phá rào" cho phương tiện này lưu thông lẫn với ô tô, container, xe máy trên quốc lộ, tỉnh lộ, làm gia tăng nguy cơ tai nạn. Vì vậy, Bộ Công an đã phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam và Bộ Xây dựng đề xuất, chỉ cho xe điện hoạt động trên các tuyến có làn đường riêng - nơi đủ hạ tầng có thể dành 1 làn phục vụ du lịch, phát triển kinh tế, nhằm vừa sử dụng được số xe đã đầu tư, vừa bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Đối với đề xuất hạn chế xe khách giường nằm 2 tầng, Đại tá Phạm Quang Huy cho biết thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến loại xe này, chủ yếu trên các tuyến đèo dốc, miền núi có độ dốc siêu cao. Về thiết kế tổng thể, loại phương tiện này có nhiều đặc điểm tương đồng với xe buýt 2 tầng vốn chủ yếu hoạt động trên đường đô thị bằng phẳng ở châu Âu…

Từ thực tế này, Bộ Công an đề xuất 2 giải pháp, Bộ Công an sẽ phối hợp với Bộ Xây dựng xây dựng lộ trình thực hiện, củng cố cơ sở pháp lý, rà soát tổng thể và đánh giá tác động; nghiên cứu bổ sung kịp thời hạ tầng tại các đoạn cua gấp, dốc siêu cao, đường thoát hiểm ở khu vực miền núi nhằm phòng ngừa rủi ro tai nạn giao thông. Về lâu dài, Đại tá Phạm Quang Huy cho rằng, cần có điều chỉnh pháp lý để quản lý loại hình phương tiện này đúng quy chuẩn.

Tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành cơ bản thống nhất với đề xuất cấm xe khách giường nằm 2 tầng hoạt động trên các tuyến đường cấp III, cấp IV khu vực miền núi nhằm bảo đảm an toàn giao thông. Tuy nhiên, để tránh tác động đột ngột đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh đề nghị áp dụng theo lộ trình, với thời gian chuyển tiếp để thông báo, kết hợp rà soát hạ tầng và triển khai các giải pháp bổ trợ; sau đó tiến tới cấm triệt để.

Đồng tình với quan điểm "có lộ trình phù hợp, tránh chuyển trạng thái đột ngột", Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung cho rằng trước mắt, các cơ quan chức năng có thể nghiên cứu áp dụng biện pháp tăng cường an toàn trước mỗi chuyến đi đối với lái xe, chủ xe và phương tiện. Còn về lâu dài cần xem xét cho phép hoán cải phương tiện theo hướng giảm tầng, chuyển đổi công năng, kèm chính sách hỗ trợ phù hợp và chỉ cho phép loại hình này hoạt động trên các tuyến cao tốc, đường thẳng, bằng phẳng, kiên quyết cấm tại những cung đường không bảo đảm an toàn, nhằm hài hòa lợi ích các bên và nâng cao an toàn vận hành...

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu phải lấy quy chuẩn an toàn làm tiêu chí trung tâm khi quy định về xe khách giường nằm 2 tầng hoạt động ở miền núi. Quy chuẩn thiết kế phương tiện luôn gắn với quy chuẩn hạ tầng giao thông. Do đó, Bộ Xây dựng khẩn trương ban hành quy chuẩn đối với xe khách giường nằm 2 tầng hoạt động ở vùng núi, kể cả thiết kế hạ tầng, đường xá và phương tiện. Sau khi ban hành quy chuẩn, mọi xe khách giường nằm 2 tầng không đáp ứng đều không được hoạt động. Nhà nước cần có cơ chế chính sách, tín dụng, bố trí kinh phí hỗ trợ để doanh nghiệp, chủ xe hoán đổi, hoán cải, lắp thêm thiết bị bảo đảm an toàn theo đúng quy chuẩn hoặc chuyển sang hoạt động ở khu vực phù hợp.

Nhấn mạnh yếu tố con người là quan trọng nhất, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Công an rà soát toàn bộ quy định liên quan đến lái xe vận tải hành khách công cộng, trong đó có lái xe khách giường nằm 2 tầng.

Yêu cầu áp dụng giải pháp công nghệ kỹ thuật để giám sát phương tiện, Phó Thủ tướng giao Bộ Công an chủ trì hoạt động giám sát hành trình, tốc độ, đặc biệt là xe khách giường nằm 2 tầng hoạt động ở vùng núi. Bộ Xây dựng phối hợp, cung cấp cho Bộ Công an dữ liệu hành trình, dữ liệu tuyến đường có giới hạn tốc độ để quản lý tốc độ theo từng tuyến, áp dụng ngay biện pháp giám sát công nghệ để hạn chế tốc độ đối với những tuyến đường chưa đầu tư kịp thời nhưng vẫn cho xe chạy.