Theo Báo cáo Hệ sinh thái tài trợ công nghệ khí hậu Việt Nam 2026 do New Energy Nexus công bố, năm 2025, các doanh nghiệp công nghệ khí hậu trong nước huy động được 49,86 triệu USD qua 33 giao dịch được ghi nhận, giảm 52% về giá trị và 45% về số lượng so với năm trước.
Biến động mạnh nhất thuộc về lĩnh vực nông nghiệp và sản xuất thực phẩm (Farming & Food Production). Năm 2024, lĩnh vực này thu hút 82,51 triệu USD, dẫn đầu hệ sinh thái công nghệ khí hậu Việt Nam. Chỉ một năm sau, con số giảm xuống 530.000 USD, tương đương mức sụt giảm 99,4%.
Đáng nói, đây vẫn là nhóm có nhiều giao dịch nhất năm 2025, với 12 thương vụ, chiếm hơn 36% tổng số giao dịch của thị trường nhưng chỉ nhận khoảng 1,1% tổng giá trị vốn tài trợ được công bố.
Thương vụ 70 triệu USD của TechCoop và cú rơi sau một năm
Một phần quan trọng của câu trả lời nằm ở TechCoop, doanh nghiệp công nghệ tài chính nông nghiệp hoạt động tại Việt Nam.
Theo New Energy Nexus, TechCoop đã huy động tổng cộng 75 triệu USD qua hai vòng tài trợ được xếp vào dữ liệu năm 2024, trong đó có vòng Series A trị giá 70 triệu USD. Tổng vốn liên quan đến TechCoop tương đương gần 91% toàn bộ dòng vốn của nhóm công nghệ nông nghiệp và thực phẩm trong năm này.
Thành lập năm 2022, TechCoop phát triển nền tảng công nghệ kết nối doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng nông sản, hỗ trợ tài trợ thương mại, truy xuất nguồn gốc và tiếp cận thị trường xuất khẩu.
Theo công bố của TechCoop, vòng Series A 70 triệu USD bao gồm 28 triệu USD vốn cổ phần và 42 triệu USD vốn vay. Thương vụ được dẫn dắt bởi TNB Aura và Ascend Vietnam Ventures (AVV), với sự tham gia của các quỹ đầu tư, ngân hàng thương mại và tổ chức tài trợ nợ.
Trước đó, tháng 3/2024, hai quỹ TNB Aura và AVV đã đầu tư 5 triệu USD vào vòng gọi vốn hạt giống của doanh nghiệp.
Đội ngũ sáng lập TechCoop
Khoản tài trợ lớn này giúp TechCoop trở thành một trong những thương vụ nổi bật của hệ sinh thái công nghệ nông nghiệp Đông Nam Á. Tuy nhiên, sự xuất hiện của một doanh nghiệp huy động hàng chục triệu USD cũng khiến bức tranh thống kê toàn ngành phụ thuộc rất lớn vào một thương vụ.
Năm 2025, không có giao dịch tương đương xuất hiện trong nhóm công nghệ nông nghiệp và thực phẩm. Đây là nguyên nhân chính khiến tổng vốn được ghi nhận giảm mạnh.
Dẫu vậy, cú rơi không hoàn toàn chỉ là hệ quả của việc thiếu vắng TechCoop. Nếu loại toàn bộ 75 triệu USD của TechCoop khỏi số liệu năm 2024, các doanh nghiệp còn lại vẫn huy động được khoảng 7,51 triệu USD. Con số này cao gấp hơn 14 lần mức 530.000 USD của năm 2025.
Nói cách khác, ngay cả khi không tính TechCoop, vốn tài trợ của phần còn lại trong lĩnh vực vẫn giảm khoảng 93%.
Dẫn đầu số thương vụ nhưng chủ yếu nhận vốn tài trợ
Bức tranh năm 2025 cho thấy các doanh nghiệp công nghệ nông nghiệp vẫn tìm kiếm nguồn vốn, song khả năng tiếp cận những vòng đầu tư thương mại lớn rất hạn chế.
Trong 12 giao dịch của nhóm Farming & Food Production, có tới 10 khoản tài trợ không hoàn lại. Hai giao dịch còn lại là các vòng góp vốn giai đoạn rất sớm, gồm pre-seed và seed.
Một trường hợp tiêu biểu là EnFarm, startup phát triển giải pháp nông nghiệp chính xác bằng cảm biến Internet vạn vật (IoT) và trí tuệ nhân tạo (AI). Công nghệ của doanh nghiệp giúp theo dõi các thông số của đất, từ đó hỗ trợ nông dân điều chỉnh lượng phân bón, nước tưới và quản lý sản xuất.
Năm 2025, EnFarm công bố nhận khoản tài trợ không hoàn lại trị giá 350.000 USD từ chương trình P4G để phát triển giải pháp nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu.
Khoản tài trợ này tương đương khoảng 66% tổng giá trị vốn được New Energy Nexus ghi nhận cho cả nhóm nông nghiệp và thực phẩm trong năm. Ngoài hỗ trợ tài chính, chương trình P4G còn giúp doanh nghiệp triển khai mô hình thử nghiệm, đào tạo và nâng cao năng lực tiếp cận nhà đầu tư.
Trong khi đó, những giao dịch góp vốn cổ phần lại có quy mô rất nhỏ. Seamorny, doanh nghiệp phát triển giải pháp nuôi trồng thủy sản ứng dụng AI, ghi nhận vòng seed trị giá 10.000 USD. Một startup khác là Sinhke, phát triển công nghệ đánh giá sức khỏe tôm giống bằng thị giác máy tính, nhận đầu tư giai đoạn pre-seed từ quỹ Antler nhưng không công bố giá trị.
Theo New Energy Nexus, sự phụ thuộc vào các khoản tài trợ đang tạo ra điểm nghẽn. Những khoản tiền nhỏ có thể giúp startup duy trì hoạt động, thử nghiệm sản phẩm và chứng minh hiệu quả công nghệ, nhưng chưa đủ để bảo đảm doanh nghiệp có thể tiếp cận những vòng đầu tư lớn hơn.
Cú sốc eFishery và bài toán thu hút vốn của startup nông nghiệp
Bên cạnh việc không xuất hiện thêm những thương vụ lớn, báo cáo chỉ ra nhiều yếu tố khiến các nhà đầu tư thận trọng hơn với lĩnh vực công nghệ nông nghiệp.
Một trong số đó là tác động từ bê bối tài chính tại eFishery, từng là một startup công nghệ nông nghiệp nổi bật của Indonesia.
Trong báo cáo, bà Trang Vuong, người sáng lập EnFarm, nhận định những sự cố như eFishery đã ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của giới đầu tư công nghệ nông nghiệp và khí hậu, khiến quy trình thẩm định doanh nghiệp trở nên nghiêm ngặt hơn.
eFishery từng huy động hàng trăm triệu USD từ các nhà đầu tư quốc tế trước khi những sai phạm liên quan đến báo cáo tài chính bị phát hiện. Tháng 7/2026, quỹ hưu trí Malaysia KWAP, một cổ đông của eFishery, chính thức xác nhận những hành vi thao túng và trình bày sai lệch thông tin tài chính tại doanh nghiệp này.
Tuy nhiên, New Energy Nexus không kết luận bê bối eFishery trực tiếp khiến vốn đầu tư công nghệ nông nghiệp Việt Nam giảm 99%. Đây là một yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý đầu tư được ghi nhận qua phỏng vấn.
Ngoài vấn đề niềm tin, bài toán kinh doanh của các startup nông nghiệp cũng khó khăn. Theo nhận định của Beacon Fund được dẫn trong báo cáo, nhiều nông sản Việt Nam phải cạnh tranh theo giá hàng hóa, trong khi biên lợi nhuận thấp. Điều này khiến việc xây dựng mô hình kinh doanh đủ hấp dẫn với các quỹ đầu tư trở nên khó khăn hơn.
Các nhà đầu tư quốc tế đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về quản trị doanh nghiệp, báo cáo tài chính và khả năng chứng minh hiệu quả kinh doanh. Với startup ở giai đoạn đầu, chi phí đáp ứng những tiêu chuẩn này có thể trở thành một rào cản đáng kể.
Báo cáo cũng cảnh báo tình trạng một số doanh nghiệp liên tục tham gia các chương trình tài trợ nhỏ mà chưa xây dựng được năng lực thương mại cần thiết để huy động vốn tiếp theo.
Vấn đề không riêng lĩnh vực nông nghiệp. Trong toàn bộ hệ sinh thái công nghệ khí hậu Việt Nam, không có giao dịch công khai nào được ghi nhận trong khoảng từ 350.000 USD đến 1 triệu USD năm 2025, trong khi năm 2024 có bốn giao dịch.
Dù vậy, sự sụt giảm năm 2025 không đồng nghĩa dòng vốn đã rời bỏ hoàn toàn lĩnh vực nông nghiệp.
Ngày 14/4/2026, TechCoop thông báo công ty con Farmnet tại Việt Nam đã nhận giải ngân khoản vay có bảo đảm trị giá 11,75 triệu USD từ Symbiotics, tổ chức đầu tư có trụ sở tại Geneva, Thụy Sĩ.
Giao dịch nằm ngoài kỳ thống kê năm 2025 và là vốn vay, nhưng cho thấy những doanh nghiệp có mô hình kinh doanh được các tổ chức tài chính chấp nhận vẫn có khả năng huy động nguồn vốn đáng kể.
